Động đất

Động đất

Động đất là một trong những hiện tượng thiên nhiên gây tàn phá nhiều nhất.

Địa lý

Keywords

động đất, kiến tạo địa tầng, máy đo địa chấn, tâm chấn, hypocentre, vỏ Trái đất, mảng kiến ​​tạo, xây dựng chống động đất, hoạt động núi lửa, wave, sóng thần, địa lý tự nhiên, môn địa lý

Bổ sung liên quan

Questions

  • Khu vực nào trên trái đất xảy ra động đất thường xuyên nhất?
  • Động đất mạnh nhất xảy ra dọc theo loại ranh giới mảng nào?
  • Điều nào dưới đây nói về động đất không chính xác?
  • Động đất có chấn tiêu nông có độ sâu chấn tiêu nhỏ hơn ...
  • Chấn tâm của động đất là gì?
  • Chấn tiêu của một trận động đất là gì?
  • Độ sâu chấn tiêu của một trận động đất là gì?
  • Năng lượng được giải phóng trong trận động đất được lan truyền dưới dạng ...
  • Sóng nào trong các sóng sau đây không phải là sóng khối?
  • Sóng nào trong các sóng sau đây không phải sóng mặt?
  • Máy ghi địa chấn là gì?
  • Tiêu chí nào trong các tiêu chí sau KHÔNG quan trọng đối với các công trình chống động đất?
  • Vật liệu xây dựng nào sau đây khiến công trình có tính kháng động đất cao hơn?
  • Có đúng là chỉ có một số lượng nhỏ các trận động đất xảy ra dọc theo ranh giới mảng?
  • Các trận động đất có chấn tiêu nông thường xảy ra dọc theo các ranh giới mảng phân kỳ có đúng không?
  • Có thể xác định độ mạnh của một cơn địa chấn chính dựa trên độ mạnh của các tiền chấn có đúng không?
  • Sóng P là sóng đầu tiên được các thiết bị phát hiện có đúng không?
  • Sóng khối gây ra thiệt hại lớn hơn trên bề mặt Trái Đất có đúng không?
  • Thang đo Richter được dựa trên các biện pháp đo lường bằng dụng cụ có đúng không?
  • Thang đo Mercalli cho thấy mức độ thiệt hại do động đất gây ra có đúng không?

Scenes

Đông đất và kiến tạo mảng

Động đất là một chuyển động ngắn, đàn hồi trong lớp vỏ Trái Đất. Động đất có thể xảy ra cả ở trên bề mặt Trái Đất, ví dụ: do lở đất, lẫn bên dưới bề mặt Trái đất.

Hầu hết các trận động đất xảy ra dọc theo các rìa của lòng chảo Thái Bình Dương. Các khu vực có hoạt động địa chấn khác nằm giữa biển Địa Trung Hảiquần đảo Indonesia và dọc theo rìa của các sống núi đại dương. Giống như hiện tượng núi lửa, các trận động đất không được phân bổ ngẫu nhiên trên Trái đất.

Loại động đất phổ biến nhất là động đất kiến tạo, chúng được gây ra bởi sự dịch chuyển của các mảng kiến tạo; những di chuyển này xảy ra dọc theo ranh giới mảng.

Những trận động đất lớn trong 30 năm qua

Dựa trên độ sâu chấn tiêu, động đất được phân thành ba loại: động đất chấn tiêu nông, động đất chấn tiêu trung bình và động đất chấn tiêu sâu. Động đất chấn tiêu nông có độ sâu chấn tiêu dưới 70 km, động đất ở chấn tiêu trung bình xảy ra ở độ sâu từ 70–300 km, trong khi động đất chấn tiêu sâu xảy ở độ sâu lớn hơn 300 km.

Động đất xảy ra ở ranh giới mảng phân kỳ, tức là ở rìa các sống núi đại dương, chúng thường là các trận động đất chấn tiêu nông và có cường độ yếu hơn. Tại các ranh giới mảng hội tụ, có thể xảy ra các trận động đất chấn tiêu nông cũng như các trận động đất chấn tiêu trung bình hoặc động đất chấn tiêu sâu. Ở đây, động đất chấn tiêu nông và trung bình thường mạnh hơn, động đất chấn tiêu sâu có cường độ ít nhẹ hơn.
Các trận động đất mạnh nhất thường được kích hoạt bởi sự va chạm giữa hai mảng kiến tạo.
Khi một trận động đất được kích hoạt dưới đại dương, nó có thể gây ra sóng thần, tức là những cơn sóng cức kỳ lớn với sức tàn phá khủng khiếp.

Nhìn chung, một trận động đất là một chuỗi các cơn địa chấn. Lượng năng lượng lớn nhất được giải phóng trong cơn địa chấn chính, đôi khi trước nó có các tiền chấn yếu hơn. Một cơn địa chấn chính thường được theo sau bởi một số dư chấn có cường độ giảm dần. Chỉ có thể phân loại các địa chấn của một trận động đất cụ thể sau khi các sóng địa chấn đã hoàn toàn tắt.

Điều gì gây nên động đất

Động đất kiến tạo xảy ra khi sức căng trong các mảng kiến tạo va chạm đã tích lũy đến ngưỡng mà ứng suất được tao ra từ đó vượt quá sức cản của các mảng và khả năng biến dạng của chúng. Sức căng này được giải phóng đột ngột (giống như khi một cây gậy bị bẻ cong quá và gãy) sau đó nó lan ra theo mọi hướng dưới dạng sóng.

Điểm bất đầu của một trận động đất, nơi xảy ra sự biến dạng vĩnh viễn, được gọi là tiêu điểm hay chấn tiêu. Điểm trên bề mặt Trái đất gần tâm điểm nhất là chấn tâm. Tại đây trận động đất có cường độ và sức tàn phá lớn nhất. Khoảng cách giữa chấn tiêu và chấn tâm là độ sâu chấn tiêu của trận động đất.

Sóng địa chấn

Năng lượng được giải phóng trong tiêu điểm (hoặc chấn tiêu) lan truyền dưới dạng sóng. Những sóng này truyền xuyên qua lòng Trái Đất và lan ra mọi hướng. Chúng được gọi là sóng khối. Có hai loại sóng khối: sóng dọc và sóng ngang. Tên của chúng bắt nguồn từ hướng của giao động hạt.

Đường đi của sóng dọc được đặc trưng bởi các vùng nén xem kẽ và sự rút khí. Sóng ngang có hai loại: ở loại thứ nhất, các hạt di chuyển trong một mặt phẳng nằm ngang, trong khi ở loại thứ hai các hạt di chuyển trong một mặt phẳng thẳng đứng, vuông góc với hướng mà sóng truyền đi.

Tốc độ của sóng dọc cao hơn, vì vậy chúng là những sóng đầu tiên được phát hiện bởi các thiết bị. Đây là lý do tại sao chúng được gọi là sóng P, nghĩa là sóng sơ cấp, trong khi sóng ngang được gọi là sóng S, nghĩa là sóng thứ cấp.

Các sóng truyền dọc theo bề mặt Trái đất được gọi là sóng mặt. Chúng là kết quả của sự giao thoa giữa sóng P với sóng S.
Sự giao thoa của sóng P với sóng S nằm dọc tạo ra sóng Rayleigh, trong khi sự giao thoa của sóng P với sóng S nằm ngang tạo ra sóng Love. Chúng được đặt tên theo các nhà vật lý đầu tiên mô tả chúng. Sóng mặt truyền đi với tốc độ thấp hơn sóng khối, nhưng biên độ của chúng lớn hơn; chúng gây ra thiệt hại lớn nhất.

Đo lường động đất

Hàng ngày có vài ngàn trận động đất xảy ra Trái đất. Hầu hết chúng yếu đến mức chúng chỉ có thể dùng các thiết bị mới phát hiện được. Những thiết bị này được gọi là máy ghi địa chấn, chúng đo và ghi lại chuyển động của mặt đất do sóng địa chấn gây ra trong một trận động đất.

Một máy ghi địa chấn bao gồm một chân đế được cố định với mặt đất, một cuộn giấy quay quanh một trục lăn được gắn vào đế và một cây bút có gắn tăng trọng được gắn vào một khung có lò xo. Trong một trận động đất, trục lăn di chuyển cùng với Trái đất, trong khi cây bút có gắn tăng trọng ở nguyên vị trí do quán tính của nó và ghi lại chuyển động của mặt đất trên tờ giấy quay quanh trục lăn. Mỗi trạm địa chấn được trang bị ít nhất ba máy ghi địa chấn ghi lại các rung động theo ba hướng: hai chiếc theo chiều ngang với hướng Bắc-Nam và Đông-Tây, và một chiếc theo chiều dọc.

Để tính khoảng cách đến chấn tâm của trận động đất, các nhà địa chấn đo lường độ trễ thời gian giữa sự xuất hiện của sóng P và sóng S. Khi họ đã tính được khoảng cách này, họ vẽ một vòng tròn quanh trung tâm địa chấn. Để xác định chính xác chấn tâm, người ta so sánh dữ liệu từ ba trạm địa chấn, vì giao điểm của ba vòng tròn này sẽ xác định được một cách đáng tin cậy vị trí của chấn tâm.

Thang đo Mercalli Sửa đổi (MM) phân loại động đất dựa trên độ mạnh của chúng. Thang đo gồm mười hai độ này cho thấy ảnh hưởng của trận động đất tại một địa điểm nhất định. Nó không dựa trên các phép đo bằng dụng cụ, mà dựa trên các hiệu ứng quan sát được. Ưu điểm của việc sử dụng thang đo này là nó có thể phân loại ngay cả các trận động đất xảy ra từ nhiều thế kỷ trước. Tuy nhiên, giữa cường độ của trận động đất và thiệt hại mà nó gây ra không có mối tương quan tuyến tính. Mức độ thiệt hại phụ thuộc vào loại đá, mật độ dân số và các phương pháp xây dựng.

Thang đo Richter được dựa trên các phép đo bằng dụng cụ. Nó chỉ ra lượng năng lượng được giải phóng trong trận động đất, tức là độ lớn, được đo bằng địa chấn kế. Mỗi một đơn vị tăng lên theo thang Richter thể hiện mức tăng năng lượng được giải phóng gấp 32 lần. Độ lớn này không phụ thuộc vào tác động của trận động đất trên mặt đất.

Kỹ thuật động đất

Mặc dù ngày nay chúng ta đã có kiến thức thấu đáo về các vùng địa chấn và bản chất của động đất, nhưng vẫn không thể dự đoán thời gian chính xác một trận động đất sẽ xảy ra hoặc cường độ của nó tại một địa điểm cụ thể. Do đó, cách tốt nhất để bảo vệ chống lại động đất ở các khu vực địa chấn là xây dựng các tòa nhà chống động đất. Thiết kế kiến trúc của các tòa nhà, biện pháp gia cố chúng, vật liệu xây dựng được sử dụng và các cấu trúc cách ly địa chấn và giảm chấn đều là những yếu tố quan trọng trong việc chống địa chấn.

Các tòa nhà chống động đất có sơ đồ mặt bằng đơn giản, trọng tâm thấpcửa sổ nhỏ. Các tấm bê tông cốt thép đặc và cốt thép tường đóng một vai trò quan trọng. Đối với vật liệu xây dựng, các tòa nhà có kết cấu khung nhẹ (ví dụ: các tòa nhà có khung bằng thép hoặc gỗ) có khả năng chống động đất cao nhất, vì chúng được làm bằng vật liệucos tính đàn hồi. Hệ thống cách chấn nềnđối trọng giảm chấn mang lại khả năng chống động đất cho các tòa nhà cao tầng.

Hoạt ảnh

Narration

Động đất là một chuyển động ngắn, đàn hồi trong lớp vỏ Trái Đất. Loại động đất phổ biến nhất là động đất kiến tạo, gây ra bởi sự di chuyển của các mảng kiến tạo; điều này diễn ra dọc theo các ranh giới mảng. Các trận động đất mạnh nhất thường được kích hoạt bởi sự va chạm giữa hai mảng kiến tạo.

Động đất kiến tạo xảy ra khi sức căng trong các mảng kiến tạo va chạm đã tích lũy đến ngưỡng mà ứng suất được tao ra từ đó vượt quá sức cản của các mảng và khả năng biến dạng của chúng. Sức căng này được giải phóng đột ngột (giống như khi một cây gậy bị bẻ cong quá và gãy) sau đó nó lan ra theo mọi hướng dưới dạng sóng.

Điểm bất đầu của một trận động đất, nơi xảy ra sự biến dạng vĩnh viễn, được gọi là tiêu điểm hay chấn tiêu. Điểm trên bề mặt Trái đất gần tâm điểm nhất là chấn tâm. Tại đây trận động đất có cường độ và sức tàn phá lớn nhất. Khoảng cách giữa chấn tiêu và chấn tâm là độ sâu chấn tiêu của trận động đất.

Năng lượng được giải phóng trong tiêu điểm (hoặc chấn tiêu) lan truyền dưới dạng sóng. Những sóng này truyền xuyên qua lòng Trái Đất và lan ra mọi hướng. Chúng được gọi là sóng khối.

Có hai loại sóng khối: sóng dọc và sóng ngang. Tên của chúng bắt nguồn từ hướng của giao động hạt.

Tốc độ của sóng dọc cao hơn, vì vậy chúng là những sóng đầu tiên được phát hiện bởi các thiết bị. Đây là lý do tại sao chúng được gọi là sóng P, nghĩa là sóng sơ cấp; trong khi sóng ngang được gọi là sóng S, nghĩa là sóng thứ cấp.

Các sóng truyền dọc theo bề mặt Trái đất được gọi là sóng mặt. Chúng là kết quả của sự giao thoa giữa sóng P với sóng S. Sóng mặt truyền đi với tốc độ thấp hơn sóng khối, nhưng biên độ của chúng lớn hơn; chúng gây ra thiệt hại lớn nhất.

Hàng ngày có vài ngàn trận động đất xảy ra Trái đất. Hầu hết chúng yếu đến mức chúng chỉ có thể dùng các thiết bị mới phát hiện được. Những thiết bị này được gọi là máy ghi địa chấn, chúng đo và ghi lại chuyển động của mặt đất do sóng địa chấn gây ra trong một trận động đất.

Một máy ghi địa chấn bao gồm một chân đế được cố định với mặt đất, một cuộn giấy quay quanh một trục lăn được gắn vào đế và một cây bút có gắn tăng trọng được gắn vào một khung có lò xo.

Thang đo Mercalli Sửa đổi (MM) phân loại động đất dựa trên độ mạnh của chúng. Thang đo gồm mười hai độ này cho thấy ảnh hưởng của trận động đất tại một địa điểm nhất định.

Thang đo Richter được dựa trên các phép đo bằng dụng cụ. Nó chỉ ra lượng năng lượng được giải phóng trong trận động đất, tức là độ lớn, được đo bằng địa chấn kế. Mỗi một đơn vị tăng lên theo thang Richter thể hiện mức tăng năng lượng được giải phóng gấp 32 lần.

Mặc dù ngày nay chúng ta đã có kiến thức thấu đáo về các vùng địa chấn và bản chất của động đất, nhưng vẫn không thể dự đoán thời gian chính xác một trận động đất sẽ xảy ra hoặc cường độ của nó tại một địa điểm cụ thể. Do đó, cách tốt nhất để bảo vệ chống lại động đất ở các khu vực địa chấn là xây dựng các tòa nhà chống động đất. Thiết kế kiến trúc của các tòa nhà, biện pháp gia cố chúng, vật liệu xây dựng được sử dụng và các cấu trúc cách ly địa chấn và giảm chấn đều là những yếu tố quan trọng trong việc chống địa chấn.

Bổ sung liên quan

Các mảng kiến tạo

Các mảng kiến tạo có thể di chuyển và tương tác lẫn nhau.

Hoạt động núi lửa

Hoạt ảnh mô phỏng các loại phun trào núi lửa khác nhau.

Tsunami

Tsunami waves are very high waves of immense destructive power.

Địa hình của Trái Đất

Video mô phỏng về những dãy núi, đồng bằng, con sông, hồ, và hoang mạt lớn nhất trên Trái Đất.

Cấu trúc của Trái Đất (Trung Cấp)

Trái đất bao gồm nhiều lớp hình cầu.

Characteristics of sound waves

This animation explains the most important characteristics of waves through sound waves.

Deep-sea hydrothermal vents

A hydrothermal vent is a fissure in the planet's surface through which geothermally heated water erupts.

Folding (intermediate)

Lateral compressive forces cause rocks to form folds. This is how fold mountains are formed.

Geyser

A geyser is a spring characterised by intermittent discharge of water and steam.

Hotspots

Hotspots are areas of the Earth´s crust where magma often rises to the surface and causes volcanic activity.

Sự hình thành của núi lửa tầng

Núi lửa tầng bao gồm các lớp tro núi lửa, mảnh vụn núi lửa và dung nham.

Seafloor map

The boundaries of tectonic plates can be seen on the seafloor.

The Doppler effect

It is a well-known phenomenon that the sound of an approaching sound source is higher than that of a receding one.

Tornadoes

Short-lived but extremely powerful tornadoes can cause a great deal of damage.

Types of waves

Waves play an extremely important role in many areas of our lives.

Continental drift on a geological timescale

The Earth's continents have been in constant motion during the history of the planet.

Faulting (intermediate)

Vertical forces can break up layers of rock into fault blocks, which then move vertically along the fracture planes.

Folding (advanced)

Lateral compressive forces cause rocks to form folds. This is how fold mountains are formed.

Trái Đất

Trái Đất là một hành tinh có nhiều đá với lớp vỏ rắn và có khí ôxy trong khí quyển.

Added to your cart.