Yeni Taş Çağı'nda Yerleşim Yeri

Yeni Taş Çağı'nda Yerleşim Yeri

Neolitik Devrim olarak adlandırılan gelişimin etkisinden dolayı ilk kalıcı yerleşim yerleri kuruldu.

Tarih

Etiketler

Neolitik Dönem, yerleşim, köy, ikamet yeri, konut, topluluk, kazı, mabet, tarım, duvar resmi, kerpiç tuğla, Tarih Öncesi Çağlar, yaşam biçimi, Neolitik, hayvancılık, arkeoloji, savunma, güvenlik

İlgili ekstralar

Görüntüler

Yeni Taş Çağı'nda yerleşim yeri

Yeni Taş Çağı (Neolitik Çağ) Taş Çağı'nın son, Orta Taş Çağ'ını takip eden dönemidir. Taş Çağları'nın sınıflandırılmasında zamandan ziyade kültürel açılar dikkate alınır. Bundan dolayı Neolitik Çağ, yalnızca tarihsel bir dönemi değil, toplumsal, ekonomik, kültürel yönden de özgün bir evreyi tanımlar.
En önemli özellikleri tarım, hayvancılık, ilk zanaatler ve büyük yerleşim yerlerinin ortaya çıkışıdır.
Neolitik kültür Güneybatı Asya'da MÖ 10.000 dolaylarında başladı ve buradan yeni fikirler, buluşlar ve insanların göç etmesi ile yayıldı.
Güneydoğu Anadolu'da (Türkiye), Suriye ve Irak topraklarında neolitik topluluklar oluştu. Yeni Taş Çağı metal aletlerin yaygınlaşmasıyla sona erdi (Bakır Çağı, Tunç Çağı, Demir Çağı).

Tarım ve hayvancılığın yaygınlaşmasıyla birlikte topluluklar daha kalıcı ve rahat yerleşim yerleri kurdular.
Başlangıçta kilden, daha sonra kerpiçten inşa edilen binalar daha büyük ve güvenli oldular.
Tarım yaşam tarzı büyük grupların birlikte yaşamasına olanak sağladı. Daha fazla güvenlik sağlayan köyler kuruldu.
Neolitik yerleşim yerlerin bazıları (büyüklükleri ve yönetimi nedeniyle) şehir olarak kabul edilir. MÖ 7000-6000 arasında hala gelişen Çatalhöyük (5000 sakin, 12 hektarlık alan; bugünkü Türkiye'de) ve Eriha (2000 sakin, taş duvar; bugünkü Batı Şeria'da) buna en iyi örnektir.

Çatalhöyük planı

Günlük yaşam

Yeni Taş Çağ'ında yaşam

Ne arkeolojik kazılar ne de tipik yerleşim planları Yeni Taş Çağı'nda güçlü bir sosyal hiyerarşinin var olduğunu kanıtlar.

Aileler ekonomik açıdan bağımsızdı. Tarım geniş aileler (üç nesil) tarafından yapılırdı.
Köyün başı ailelerin akıllı ve saygın erkekleri arasından seçilirdi. Şamanlara iyileştirici güçleri nedeniyle özellikle büyük saygı gösterilirdi.

Yeni yaşam biçimi yeni araçlar da gerektirdi. Neolitik Çağ'ın diğer bir adı da Cilalı Taş Devri'dir. Neolitik aletler daha uzun süre kullanılabildi ve daha etkiliydi.
Evlerinde ve dışarıda kemikten, bitki liflerinden, sazlardan yapılmış nesneleri büyük miktarda kullanırdılar.

Çanak çömlekçilik, örgü ve dokumacılık gibi ilk zanaatler de bu çağda gelişti. Ürünler kilden yapılmış ya da taştan oyulmuş çömleklerde depolanırdı. Ticaretin ilkel formu olan takas ortaya çıktı.

Yerleşim yerinin yapısı

  • yerleşim yeri
  • tarım
  • birbirlerine bitişik inşa edilen evler

Neolitik binalar

Evler birbirlerine bitişik, duvarları genellikle ortak kullanılacak şekilde inşa edildi. Evlerin bir kısmı çok katlıydı.

Evlerin girişi, tahtadan yapılmış bir kapıyla kapanan damdaki açıklıktı. Dama çıkışı ve damlar arasındaki geçişi ise merdivenler sağlardı.
Evin duvarlarının sadece yüksek yerlerine konumlandırılan pencereler küçük ve açıklardı. Genellikle tek bir aileye ev sağlayan odaların tabanı toprağa gömülüydü ve içinde bir ocak da vardı.

Çatalhöyük kazı çalışmaları

Bir evin iç görünümü

Animasyon

Avlu

  • dam
  • ağıl
  • pencere açıklığı
  • duvar
  • giriş

Evin kesiti

  • depolama yeri
  • hayvan derisi
  • kiriş
  • fırın
  • ocak
  • yatacak yer
  • kerpiç tuğla
  • odun
  • duvar resmi
  • giriş

Tapınak

  • fırın
  • hayvan derileri
  • çömlekler
  • kiriş
  • boğa başları
  • duvar resmi
  • kil tabaka
  • kerpiç tuğla

Anlatma

Yeni Taş Çağı, yani Neolitik Çağ, yalnızca tarihsel bir dönemi değil, toplumsal, ekonomik, kültürel yönden de özgün bir evreyi tanımlar.
En önemli özellikleri tarım, hayvancılık, ilk zanaatler ve büyük yerleşim yerlerinin ortaya çıkışıdır.
Neolitik kültür Güneybatı Asya'da MÖ 10.000 dolaylarında başladı. Güneydoğu Anadolu'da, Suriye ve Irak topraklarında ilk topluluklar oluştu. Buralara yerleşen insanlar kendilerine kalıcı ve rahat evler inşa ettiler. Daha güvenli olan köyler de ilk kez bu çağda kuruldu.

Evler birbirlerine bitişik, duvarları genellikle ortak kullanılacak şekilde inşa edildi. Büyüklükleri 20-30 m²'ydi.
Genel bir yerleşim yeri düzinelerce, büyük şehirler ise yüzlerce binadan oluşuyordu. Çok katlı da olabilen evler başlangıçta kilden, sonra kerpiçten yapıldı. Yan duvarlardan giriş yoktu, yalnızca duvarlarının üst kısmında birkaç pencere açıklığı bulunuyordu. Evlerin girişi, tahtadan yapılmış bir kapıyla kapanan damdaki açıklıktı. Dama çıkışı ve damlar arasındaki geçişi ise merdivenler sağlıyordu.
Ne arkeolojik bulgular, ne de yerleşim yerlerinin yapısı Yeni Taş Çağı yerleşim yerlerinde insanlar arasında büyük sosyal farklılıklar olduğunu gösteriyor.

Üretim aile bireyleri tarafından yapılıyordu.
Yeni yaşam biçimi yeni araçlar da gerektirdi. Bu yüzden Neolitik Çağ'ın diğer bir adı da Cilalı Taş Devri'dir. Çanak çömlekçilik, örgü ve dokumacılık gibi ilk zanaatler de bu çağda gelişti. Yeni Taş Çağı insanı ürünlerini kilden yapılmış ya da taştan oyulmuş çömleklerde depoladı. Evlerinde ve dışarıda kemikten, bitki liflerinden, sazlardan yapılmış nesneleri büyük miktarda kullandılar.

Şehirlerin ortaya çıkışının başlangıç noktası olan Yeni Taş Çağı'ndaki yerleşim yerlerini ve arkeolojik bulguları gören ziyaretçiler günümüzde bile tüm bunlara hayranlıkla bakmaktadır.

İlgili ekstralar

Avrupa’daki Mahalle

Avrupa'daki vadilerde mahalleler, birbirlerin yanına inşa edilen evlerden ve arkalarındaki uzun ve dar arsalardan oluşuyor.

Avrupa'daki Megalitik Kültürler

Devasa taş bloklardan oluşan binlerce yıllık yapılar megalitik kültürlere aittir.

Homo erectus

"Dik insan" araçlar yapmış, ateş de kullanmıştır.

Homo Sapiens'in Dünyaya Yayılması

"Akıllı (bilge) insan" Afrika'dan başlayarak dünyanın diğer kıtalarına yayıldı.

Hunebed

Günümüzdeki Hollanda'da bulunan ve yaklaşık 5.000 yıl önce inşa edilen özel dolmenlerdir.

İnsanın Evrimi Yolu

İnsanın evrim yolundaki kilometre taşlarını kafatasının ve beynin özellikleri açığa vurur.

Nuh'un Gemisi

Kuran, Kitab-ı Mukaddes ve Tevrat'a göre Tanrı, Nuh'a ailesini ve hayvanları tufandan kurtarmak için büyük bir gemi inşa etmesini emretti.

Taş Çağı'ndan Demir Çağı'na

Görüntü, baltanın gelişimini arkeolojik dönemler boyunca göstermektedir.

Tarih Öncesi Mağara

İnsanlık tarihinin ilk yerleşim yerleri, atalarımızın yaşam biçimi hakkında pek çok bilgi sunar.

Ur Kenti (MÖ 3. binyıl)

Fırat'ın kıyısına kurulan antik şehir, Sümerlerin önemli merkeziydi.

Antik Mısır Evi

Antik Mısır'daki bir evin odaları düzenli olarak inşa edilirdi.

Buz Adam Ötzi

Büyük olasılıkla erken Bakır Çağı'nda yaşayan buz adamın mumyası, Alpler'deki bir buzul içinde bulundu.

Mezopotamya'nın Buluşları (MÖ 3. binyıl)

Eski Mezopotamya'nın basit ama aynı zamanda mükemmel olan buluşları günümüzde bile kullanılmaktadır.

Ziggurat (Ur, MÖ 3. binyıl)

Zigguratlar, eski Mezopotamya'da şehirlerin merkezinde inşa edilen özel kule tapınaklardır.

Arkeolojik Kazı (Çukur Evin Kazısı)

Günümüzdeki büyük inşaat alanları, maddi kalıntıları inceleyen arkeologlara pek çok iş veriyor.

Babil Şehri (MÖ 6. yüzyıl)

Babil antik şehri, Mezopotamya'da Fırat Nehri'nin kıyılarında oluşturuldu.

Stonehenge (Büyük Britanya, Tunç Çağı)

İngiltere'deki dünyaca ünlü, Tunç Çağı'ndaki taş yapı, günümüzde bile çok sayıda sır saklıyor.

Added to your cart.