Karbon Döngüsü

Karbon Döngüsü

Karbon fotosentez sırasında organik maddelere bağlanır, solunum sırasında ise atmosfere salınır.

Coğrafya

Etiketler

kömür, döngü, karbon dioksit, karbon bağlama, karbon emisyonu, fotosentez, enerji üretimi, bölünme, solunum, aşınma, yanma, karbon bileşikleri, karbonlu çökeltiler, hidrokarbon, hayvan, bitki, toprak, metan, karbonatlar, hidrojen karbonatlar, yanardağ, canlı organizma, biyoloji, coğrafya

İlgili ekstralar

Görüntüler

Döngü

  • yayılma
  • bağlanma
  • depolama

Terim açıklamaları:

Karbon: Kimyasal element, simgesi C'dir, periyodik tabloda 6. elementtir. Antik Çağ'dan beri bilinen ve kullanılan elementtir. Doğada element halinde ve kimyasal olarak bağlı halde de rastlanır. Çoğu karbon bağlı şekilde, karbonat mineralleri olarak bulunur (ör. kireç taşı, manyezit, dolomit). Sularda çözünmüş karbonat ve bikarbonat şeklinde bulunur. Doğal karbon genellikle organik kökenlidir.
Kömür elementel karbon değil, karbon bileşiklerinin değişik karışımıdır. Petrol ve doğal gaz öncelikle çeşitli hidrokarbon bileşiklerinden oluşur. Elmas volkanik kökenli kayaçlarda bulunan, kristal yapıya sahip bir karbondur. Karbondioksit atmosferde büyük miktarda bulunur. Karbon canlı organizmalardaki organik maddelerin bileşenidir.

Fotosentez: Bikilerde, alglerde ve bazı bakterilerde gerçekleşen yaşamsal olaydır. Fotosentez sırasında Güneş'ten gelen ışık enerjisi yardımıyla inorganik maddelerden organik maddeler oluşur.

Ototrof canlılar: İnorganik maddelerden (karbondioksit, su, iyonlar) organik maddeler üreten canlılar. Örneğin atmosferdeki karbondioksidi kullanarak fotosentez yapan bitkiler.

Heterotrof canlılar: Aldıkları hazır organik maddelerden kendi inorganik maddelerini üreten canlılar. Örneğin hayvanlar ve mantarlar.

Sera etkisi: Atmosferde ısının tutulması. Yeryüzüne ulaşan güneş ışınları atmosfere geri yansır, ancak geri yansıyan enerjinin bir kısmı atmosferden dışarı çıkamaz, çünkü atmosferde bulunan sera gazları bir duvar gibi onları engelleyip yeryüzüne geri yansıtır. Bu olay olmasaydı Dünya'daki ortalama sıcaklık 40°C daha düşük olacaktı. Karbondioksit emisyonu insan faaliyetleri yüzünden artmaktadır, bu da sera etkisini arttırarak küresel ısınmaya neden olmaktadır.

Animasyon

  • fotosentez - Bitkiler, algler ve bazı bakterilerde cereyan eden yaşamsal olaylar sırasında inorganik maddelerden Güneş'in ışınları yardımıyla organik maddeler üretilir.
  • ekili bitkiler
  • doğal bitki örtüsü
  • suda yaşayan bitkiler
  • Güneş ışınımı
  • karbonatlı kayaçlar (kireç taşı, dolomit)
  • toprak (taş yığınları, parçalanmış organik maddeler)
  • karbonlu çökeltiler
  • su (çözünmüş karbonatlar ve hidrokarbonlar)
  • atmosfer (karbondioksit, metan)
  • kömür
  • hidrokarbon
  • canlı organizmalar
  • solunum
  • aşınma
  • yanma
  • yanardağ püskürmesi
  • sanayi kaynaklı yayılım
  • ulaşım kaynaklı yayılım
  • tarım kaynaklı yayılım
  • yanma
  • fotosentez
  • CO₂ yayılımı
  • beslenme
  • çürüme
  • birkaç gün - birkaç bin yıl
  • volkanizma
  • asit yağmuru
  • sızma
  • kömür ve hidrokarbonların oluşumu
  • mercanların ve planktonun çökelmesi
  • çürüme
  • karbonat kayaçları
  • mağmatizma
  • CO₂ yayılımı
  • levha tektoniği
  • milyonlarca yıl
  • ulaşım kaynaklı yayılım
  • sanayi kaynaklı yayılım
  • kömür ve hidrokarbonların yanması
  • toprak erozyonu
  • fotosentez
  • tarım kaynaklı yayılım
  • ormanların yakılması
  • yayılma
  • bağlanma
  • depolama

Hızlı karbon döngüsü

  • yanma
  • fotosentez
  • CO₂ yayılımı
  • beslenme
  • çürüme
  • birkaç gün - birkaç bin yıl

Yavaş karbon döngüsü

  • volkanizma
  • asit yağmuru
  • sızma
  • kömür ve hidrokarbonların oluşumu
  • mercanların ve planktonun çökelmesi
  • çürüme
  • karbonat kayaçları
  • mağmatizma
  • CO₂ yayılımı
  • levha tektoniği
  • milyonlarca yıl

İnsan müdahalesi

  • ulaşım kaynaklı yayılım
  • sanayi kaynaklı yayılım
  • kömür ve hidrokarbonların yanması
  • toprak erozyonu
  • fotosentez
  • tarım kaynaklı yayılım
  • ormanların yakılması

Anlatma

Dünya üzerindeki kimyasal elementlerin sayısı nispeten sabittir, ancak bunların dağılımı doğal süreçlerin ve insan faaliyetlerinin sonucunda hem kısa hem uzun dönemde değişir. Maddeler doğal bir döngü içerisindedir, sürekli değişir ve çeşitli biçimler alır.

Karbon Dünya'daki en yaygın elementlerden biri olup atmosferin, kayaçların ve canlı organizmaların bir bileşenidir. Karbon tüm canlı organizmalarda var olduğu için karbon döngüsü çok kompleks bir süreçtir.

Cansız ortamda da büyük miktarda bulunur, örneğin karbonatlı kayaçlarda, fosil yakıtlarda, atmosferde, ölü organik maddelerde ve hidrosferada.

Canlıların karbon kaynağını havada bulunan karbondioksit oluşturur. Ototrof yani havadaki karbondioksiti kullanabilen canlılar Güneş ışınlarının yardımıyla havadaki karbondioksitten organik maddeler üretir, diğer bir deyişle fotosentez yaparlar.

Karbon döngüsündeki maddeler kısa ya da uzun zaman için de döngüden çıkabilir. Ölü hayvan ve bitki kalıntıları ayrıştırıcılar tarafından parçalanır ve içindeki karbonun çoğu karbondioksit formunda havaya ulaşır, küçük bir kısmı ise deniz suyunda çözünen karbonatlı bileşiğe dönüşür.

Topraktaki ayrıştırıcıların faaliyetiyle organik maddelerden humus bileşikleri üretilir ve biriktirilir. Çözünme jeolojik zaman ölçeğinde uzun zaman engellenmiş olursa organik maddelerden kömür ve hidrokarbon oluşabilir.

Canlı organizmalar bünyelerindeki karbon bileşiklerinin bir kısmını karbondioksite dönüştürür ve havaya salar. Bu süreç solunumdur. Havaya yeniden geri dönen karbon böylece tekrar bitkilerin karbon kaynağı olur.

Karbon döngüsünde volkanik faaliyetler, yanma, ölü bitkilerin çürümesi ve kayaların aşınması gibi diğer faktörler de rol oynar.

Karbon döngüsünü insan faaliyeti de etkiler. Ağacın, kömür ve petrolün yanması sırasında veya ulaşım ve sanayi sektörleri tarafından önemli miktarda karbondioksit üretilir.
Bu faaliyetler doğal döngünün dengesini etkiler. Artan karbondioksit sera etkisine katkıda bulunur ve gezegenimizin ısınmasına yol açar.

İlgili ekstralar

Azot Döngüsü

Havadaki azot bakteriler tarafından bağlandıktan sonra canlılar çeşitli formlarda kullanır.

Fosfor Döngüsü

Dünya´da sürekli bir döngü içerisinde olan fosfor, canlılar için önemli bir elementtir.

Hava Kirliliği

Animasyonda tarım, sanayi ve kent kaynaklı hava kirliliği tanıtılıyor.

Oksijen Döngüsü

Canlıların coğu için vazgeçilmez olan oksijen, Dünyamızda sürekli bir döngü içerisindedir.

Su Döngüsü (Orta Düzey)

Gezegenimizin bütün suları buharlaşma, yoğunlaşma, erime ve donma olayları sırasında sürekli su döngüsü yapmaktadır.

Fotosentez

Bitkiler inorganik moleküllerden (karbondioksitten ve sudan) organik molekül olan şekeri üretir.

Karbondioksit (CO₂) (orta)

Renksiz, kokusuz, havadan daha ağır bir gazdır. Bitkilerin fotosentez yapmaları için gereklidir.

Karbondioksit (CO₂) (temel)

Renksiz, kokusuz, havadan daha ağır bir gazdır. Bitkilerin fotosentez yapmaları için gereklidir.

Karbondioksit gazı salmayan ev

Günümüzde ev planlarken ve inşa ederken çevreyi korumak adına yapabileceklerimizin sayısı oldukça fazladır.

Karbonik Asit (H₂CO₃)

Karbondioksidin sulu çözeltisi olan renksiz, kokusuz bir sıvıdır.

Karbonmonoksit (CO) (orta)

Renksiz, kokusuz, zehirli gazdır. Kışın bozuk ısıtma ekipmanları nedeniyle karbonmonoksit zehirlenmesinde pek çok kişi ölür.

Ormansızlaştırma

Ormansızlaştırmanın çevre üzerinde pek çok olumsuz etkisi vardır.

Volkanizma

Volkanizma sırasında magma yerkabuğunun zayıf kısımlarından yeryüzüne çıkar.

Yeraltı Kömür Madeni

Açık maden ocağının tersine, yer yüzeyini kaplayan örtü tabakası kaldırılmayıp üretim yer altında kuyular yardımıyla gerçekleşir.

Su Döngüsü (Temel Düzey)

Gezegenimizin bütün suları buharlaşma, yoğunlaşma, erime ve donma olayları sırasında sürekli su döngüsü yapmaktadır.

Added to your cart.