Wulkanizm

Wulkanizm

Podczas aktywności wulkanu, ze skorupy ziemskiej na powierzchnię ziemi wydostaje się magma.

Geografia

Etykiety

wulkan, Mechanizm magma, wybuch wulkanu, wulkany, aktywność wulkaniczna, magma, Aktywność poerupcyjna wulkanu, Komora wulkaniczna, Płyty tektoniczne, Trzęsienie ziemi, lawa, formacji górskich, Wezuwiusz, natura, geografia, Płyta tektoniczna, Skorupa ziemska, katastrofa

Powiązane treści

Sceny

Wulkany i ruchy tektoniczne

  • Płyta afrykańska
  • Płyta eurazjatycka
  • Płyta arabska
  • Płyta indyjska
  • Płyta północnoamerykańska
  • Płyta południowoamerykańska
  • Płyta pacyfiku
  • Płyta karaibska
  • Płyta falklanska
  • Płyta Nazca
  • Płyta antarktyczna
  • Płyta australijska
  • Płyta filipińska

Największe erupcje wulkanów

  • Mauna Kea
  • Mauna Loa
  • Novarupta
  • Mt. St. Helens
  • Santa Maria
  • Cotopaxi
  • Mt. Pelée
  • La Soufriere
  • Wezuwiusz
  • Stromboli
  • Etna
  • Kolumbo
  • Piton de la Fournaise
  • Bandai San
  • Pinatubo
  • Krakatau
  • Tambora
  • Tarawera

Wulkany eksplozywne

  • chmura popiołu - Dostaje się do atmosfery podczas eksplozywnej erupcji wulkanu.
  • krater - Rozszerzający się lejkowato wylot komina wulkanicznego, gdzie lawa wypływa na powierzchnię.
  • lawina piroklastyczna - Inaczej materiaé piroplaszyczny. Mieszanina popiołu i okruchów skalnych przemieszczająca się z dużą prędkością w dół stoków wulkanu.

Wulkany wylewne

  • krater - Rozszerzający się lejkowato wylot komina wulkanicznego, gdzie lawa wypływa na powierzchnię.
  • wypływ lawy - Magma wydobywająca się na powierzchnię ziemi.

Wulkany mieszane

  • komin - Kanał, przez który magma i towarzyszące jej opary gazów wydobywają się na powierzchnię.
  • krater - Rozszerzający się lejkowato wylot komina wulkanicznego, gdzie lawa wypływa na powierzchnię.
  • wypływ lawy - Magma wydobywająca się na powierzchnię ziemi.

Aktywność proerupcyjna wulkanu

  • fumarola - Otwór, który emituje opary gazów zawierających różne substancje chemiczne.
  • gejzer - Gorące źródł, które regularnie wyrzuca słup wody i pary wodnej o temperaturze wrzenia.
  • solfatara - Otwór w skorupie ziemskiej emitujący gazy siarkowe.
  • mofetta - Otwór w skorupie ziemskiej emitujący dwutlenek węgla.
  • wulkan błotny - Na obszarze gliniastym, gazy uwalniają się przez płynne błoto w postaci pęcherzyków.

Animacja

  • Mauna Kea
  • Mauna Loa
  • Novarupta
  • Mt. St. Helens
  • Santa Maria
  • Cotopaxi
  • Mt. Pelée
  • La Soufriere
  • Wezuwiusz
  • Stromboli
  • Etna
  • Kolumbo
  • Piton de la Fournaise
  • Bandai San
  • Pinatubo
  • Krakatau
  • Tambora
  • Tarawera
  • Płyta afrykańska
  • Płyta eurazjatycka
  • Płyta arabska
  • Płyta indyjska
  • Płyta północnoamerykańska
  • Płyta południowoamerykańska
  • Płyta pacyfiku
  • Płyta karaibska
  • Płyta falklanska
  • Płyta Nazca
  • Płyta antarktyczna
  • Płyta australijska
  • Płyta filipińska

Narracja

Aktywność wulkaniczna jest procesem wyrzucania magmy na powierzchnię ze skorupy ziemskiej. Rozmieszczenie wulkanów nie jest przypadkowe, tworzą one długie łańcuchy, które są w istocie granicami płyt tektonicznych.
Aktywność wulkaniczna odgrywa ważną rolę w tworzeniu się pasm górskich. Magma jest rozpaloną, stopioną skałą pod powierzchnią Ziemi. Magmę, która wypływa na powierzchnię nazywamy lawą. W punkcie, gdzie lawa osiągnie powierzchnię, tworzy się wulkan.
W zależności od rodzaju erupcji wulkanicznej, wyróżniamy wulkany eksplozywne, wylewne i mieszane.

Eksplozywnym erupcjom wulkanów towarzyszą wybuchy mieszaniny gorących gazów i pary wodnej. Ich wynikiem są wysokie słupy pyłu i materiału piroklastycznego wydobywające się na powierzchnię. Wiatr może rozprzestrzenić chmurę pyłu i popiołu na ogromnym obszarze. Lawina piroklastyczna stacza się z wulkanicznego stożka z dużą prędkością. Jest to najbardziej niszczycielski rodzaj erupcji wulkanicznej. Wybuchy Krakatau, Mt. Pelée i Mt. St. Helens są najbardziej znanymi przykładami tego typu erupcji.

Wylewnej erupcji wulkanów nie towarzyszy eksplozja, ani wypływ lawiny piroklastycznej, na powierzchnię wydobywa się jedynie płynna lawa. Wskutek zastygania lawy tworzy się stożek wulkaniczny. Przykładami na ten typ erupcji są wulkany Mauna Kea i Mauna Loa, występujące na Wyspach Hawajskich.

Mieszanym erupcjom wulkanów towarzyszą wybuchy mieszanki gazowej i wypływ płynnej lawy. Wulkaniczny stożek składa się z warstw zastygłej lawy i z tefry, czyli okruchowych produktów wybuchu wulkanicznego, dlatego też te najczęściej występujące wulkany nazywamy stratowulkanami. Najbardziej znane stratowulkany to Stromboli, Etna i Cotopaxi.

Po erupcji wulkanu, można zaobserwować działania poerupcyjne, które są w zasadzie emisją pary wodnej i gazów z krateru, które zawierają różne związki chemiczne.

Solfatara to rodzaj fumaroli. Jest to otwór w skorupie ziemskiej emitujący gazy siarkowe.

Mofetta jest innym rodzajem fumaroli. Jest to otwór w skorupie ziemskiej, który odprowadza dwutlenek węgla. Mofetta może być sucha, jeśli wydziela dwutlenek węgla, albo mokra, jeśli emituje wodę gazowaną.

Gejzer to rodzaj gorącego źródła, które regularnie wyrzuca słup wody i pary wodnej o temperaturze wrzenia. Dzieje się tak, ponieważ woda wsiąka i gromadzi się w małych zagłębieniach pod ziemią, a potem zaczyna wrzeć pod wpływem ciepła z magmy, aż wybucha jak fontanna.

Wulkany błotne to zjawiska występujące na obszarze gliniastym, gdzie gazy uwalniają się przez płynne błoto w postaci pęcherzyków.

Najbardziej niszczycielskie wybuchy wulkanów wyzrzucają duże ilości tefry, czyli okruchowych produktów wybuchu wulkanicznego.
Podczas erupcji wulkanu Krakatau w 1883 r., miał miejsce wyrzut 18 km3 tefry, podczas gdy w 1815 r. po erupcji Mount Tambora, która była jedną z najpotężniejszych erupcji w historii ludzkości, aż 80 km3 tefry zostało rozrzucone na dużej przestrzeni.
Takie potężne erupcje mają globalny wpływ na ziemską atmosferę, klimat i przyrodę.

Powiązane treści

Plamy gorąca

Plama gorąca to miejsce, gdzie magma często wydostaje się na powierzchnię i można wtedy zaobserwować zjawisko wulkanizmu.

Gejzer

Gejzer okresowo wyrzuca, w formie fontanny, słup gorącej wody i pary wodnej.

Powstawanie i aktywność stratowulkanu

Zbudowany jest z warstw gruzu skalnego, pyłu wulkanicznego oraz lawy.

Fałdowanie gór (poziom średni)

Warstwy skalne na skutek siły bocznego nacisku fałdują się. W ten sposób powstają góry fałdowe.

Fałdowanie gór (poziom podstawowy)

Warstwy skalne na skutek siły bocznego nacisku fałdują się. W ten sposób powstają góry fałdowe.

Mapa dna morskiego

Na dnie morskim dobrze widać granice płyt tektonicznych.

Mapa ukształtowania terenu Węgier

Animacja ta pokazuje krajobrazy, pejzaże i hydrografię Węgier i regionu Basenu karpackiego.

Oceaniczny komin hydrotermalny

Ze szczelin w powierzchni planety, znajdujących się wzdłuż grzbietów śródooceanicznych wydostaje się ciepła (geotermalna) woda.

Płyty tektoniczne

Płyty tektoniczne przemieszczają się względem siebie.

Rzeźba powierzchni Ziemi

Animacja przedstawia największe pasma górskie, równiny, rzeki, jeziora i pustynie Ziemi.

Tornado

Krótkotrwałe, ale niezwykle silne tornado może spowodować ogromne zniszczenia.

Trzęsienie ziemi

Trzęsienie ziemi należy do najbardziej niszczycielskich zjawisk naturalnych.

Tsunami

Ogromna fala oceaniczna o wysokości nawet kilkudziesięciu metrów o niszczycielskim działaniu.

Uskok (poziom podstawowy)

Na skutek pionowej siły oddziaływania skały pękają na zręby skalne i ulegają przemieszczeniu w płaszczyźnie pionowej.

Zmiana położenia kontynentów na przestrzeni historii Ziemi

Kontynenty wędrowały na przestrzeni historii Ziemi. Proces ten trwa do dziś.

Efekt cieplarniany

Efekt cieplarniany nasila się na skutek działalności człowieka i prowadzi do globalnego ocieplenia.

Obieg węgla w przyrodzie

W procesie fotosyntezy węgiel jest asymilowany przez związki organiczne, a w procesie oddychania jest oddawany do atmosfery.

Pojęcia geograficzne

Animacja prezentuje formy ukształtowania terenu, wody powierzchniowe i związane z nimi oznakowania.

Ziemia

Nasza Ziemia jest planetą skalistą posiadającą atmosferę o zawartości tlenu oraz litą skorupę.

Added to your cart.