Tsunami

Tsunami

Ogromna fala oceaniczna o wysokości nawet kilkudziesięciu metrów o niszczycielskim działaniu.

Geografia

Etykiety

Tsunami, Trzęsienie ziemi, seaquake, morze, fala, Ściana fali, alarm tsunami, Płyta tektoniczna, epicentrum, Płyty tektoniczne, katastrofa, natura, geografia

Powiązane treści

Sceny

Trzęsienie ziemi

  • płyta Afrykańska
  • płyta Eurazji
  • płyta Arabska
  • płyta Indyjska
  • płyta Ameryki Północnej
  • płyta Ameryki Południowej
  • płyta Pacyfiku
  • płyta Karaibów
  • płyta Falklandów
  • płyta Nazca
  • płyta Antarktydy
  • płyta Australijska
  • płyta Filipińska

Tsunami jest falą o niezwykle dużej długości i okresie fali. Powstaje ona, gdy poziom wody morskiej nagle ulega zmianie na skutek działania gwałtownej siły. Na oceanach i morzach liczne tsunami wywołane są przez trzęsienia ziemi, związane z przesuwaniem się płyt tektonicznych wzdłuż uskoku.

Podmorskim trzęsieniom ziemi towarzyszą znaczne pionowe ruchy płyt tektonicznych, co prowadzi do gwałtownego podniesienia się poziomu wód nawet o wysokość kilku kilometrów, i tak powstaje fala nad pionowo przesuwającą się płytą. Fala ta przekazuje energię uwalnioną podczas trzęsienia ziemi przez ocean do wybrzeży, na odległości nawet kilku tysięcy kilometrów.

W przeciwieństwie do fal powierzchniowych, wywołanych wiatrem, kiedy to wody falują tylko na głębokości kilku metrów, tsunami obejmuje swoim działaniem całą masę wody zbiornika wodnego czyli w danej części oceanu powstaje pionowy słup wodny o grubości kilku kilometrów.

Podczas gdy długość fal wiatrowych osiąga 100-200 m, to długość fali tsunami na otwartych wodach o głębokości 5-6 km może osiągnąć nawet 500 km. Jeżeli głębokość zbiornika morza jest dużo mniejsza niż długość fali, to prędkość rozchodzenia się fali zależy od głębokości wody.

Oznacza to, że tsunami na otwartej wodzie porusza się z prędkością ok. 800 km/h, co odpowiada prędkości samolotu pasażerskiego. Wysokość fali jednak nie przekracza jednego metra, dlatego jest ona dla statków niezauważalna.

Osłabianie się fali jest odwrotnie proporcionalne do jej długości, dlatego tsunami jest w stanie pokonać odległość wielu tysięcy kilometrów przy całkiem niewielkiej utracie energii.

Zależna od głąbokości prędkość fali w płytkich wodach przybrzeżnych znacznie się zmniejsza: przy głębokości wody 50 m wynosi 80 km/h. Ponieważ energia fali jest stała, dlatego fala coraz bardziej wzbiera. Docierająca do brzegu, fala tsunami o ogromnej sile niszczenia, może osiągać kilkadziesiąt metrów wysokości. Kilka fal może następować po sobie w odstępach czasu 10-20 minut.

Często nie grzbiet, a dolina fali uderza pierwszy w wybrzeże. Wówczas morze cofa się w niespotykanym stopniu. Jest to jednoznaczną oznaką tsunami, ale ponieważ grzbiet fali potrzebuje zaledwie kilka minu, aby dotrzeć do brzegu, dlatego nie ma przeważnie czasu na ucieczkę.

Jeżeli natychmiast po zaobserwowaniu trzęsienia ziemi ogłoszony zostaje alarm tsunami, to mieszkańcy najbliżej położonych wybrzeży mają ok. 0,5 do 1 godziny na ucieczkę przed niszczycielską falą. W takim przypadku należy natychmiast udać się na wyżej położone tereny.

Tsunami

  • płyta oceaniczna
  • płyta kontynentalna
  • długość fali - Trwa od jednej doliny fali do kolejnej doliny fali.
  • grzbiet fali - Wzniesiona część fali.
  • dolina fali - Dolna część fali.
  • amplituda - Wysokość fali.

Tsunami od strony brzegu

Widok z góry

Animacja

Narracja

Tsunami jest falą o niezwykle dużej długości i okresie fali. Powstaje ona, gdy poziom wody morskiej nagle ulega zmianie na skutek działania gwałtownej siły. Na oceanach i morzach liczne tsunami wywołane są przez trzęsienia ziemi, związane z przesuwaniem się płyt tektonicznych wzdłuż uskoku.

Podmorskim trzęsieniom ziemi towarzyszą znaczne pionowe ruchy płyt tektonicznych, co prowadzi do gwałtownego podniesienia się poziomu wód nawet o wysokość kilku kilometrów, i tak powstaje fala nad pionowo przesuwającą się płytą. Fala ta przekazuje energię uwalnianą podczas trzęsienia ziemi przez ocean do wybrzeży, na odległości nawet kilku tysięcy kilometrów.

W przeciwieństwie do fal powierzchniowych, wywołanych wiatrem, kiedy to wody falują tylko na głębokości kilku metrów, tsunami obejmuje swoim działaniem całą masę wody zbiornika wodnego czyli w danej części oceanu powstaje pionowy słup wodny o grubości kilku kilometrów.

Podczas gdy długość fal wiatrowych sięga 100-200 m, to długość fali tsunami na otwartych wodach o głębokości 5-6 km może osiągnąć nawet 500 km. Jeżeli głębokość zbiornika morza jest dużo mniejsza niż długość fali, to prędkość rozchodzenia się fali zależy od głębokości wody.

Oznacza to, że tsunami na otwartej wodzie porusza się z prędkością ok. 800 km/h, co odpowiada prędkości samolotu pasażerskiego. Wysokość fali jednak nie przekracza jednego metra, dlatego jest ona dla statków niezauważalna.

Osłabianie się fali jest odwrotnie proporcionalne do jej długości, dlatego tsunami jest w stanie pokonać odległość wielu tysięcy kilometrów przy całkiem niewielkiej utracie energii.

Zależna od głąbokości prędkość fali w płytkich wodach przybrzeżnych znacznie się zmniejsza: przy głębokości wody 50 m wynosi 80 km/h. Ponieważ energia fali jest stała, dlatego fala coraz bardziej wzbiera. Docierająca do brzegu, fala tsunami o ogromnej sile niszczenia, może osiągać kilkadziesiąt metrów wysokości. Kilka fal może następować po sobie w odstępach czasu 10-20 minut.

Często nie grzbiet, a dolina fali uderza pierwszy w wybrzeże. Wówczas morze cofa się w niespotykanym stopniu. Jest to jednoznaczną oznaką tsunami, ale ponieważ grzbiet fali potrzebuje zaledwie kilka minu, aby dotrzeć do brzegu, dlatego nie ma przeważnie czasu na ucieczkę.

Jeżeli natychmiast po zaobserwowaniu trzęsienia ziemi ogłoszony zostaje alarm tsunami, to mieszkańcy najbliżej położonych wybrzeży mają ok. 0,5 do 1 godziny na ucieczkę przed niszczycielską falą. W takim przypadku należy natychmiast udać się na wyżej położone tereny.

Powiązane treści

Płyty tektoniczne

Płyty tektoniczne przemieszczają się względem siebie.

Plamy gorąca

Plama gorąca to miejsce, gdzie magma często wydostaje się na powierzchnię i można wtedy zaobserwować zjawisko wulkanizmu.

Powstawanie i aktywność stratowulkanu

Zbudowany jest z warstw gruzu skalnego, pyłu wulkanicznego oraz lawy.

Elektrownia pływowa

Do produkcji prądu elektrycznego wykorzystuje dzienne pływy morskie.

Fałdowanie gór (poziom zaawansowany)

Warstwy skalne na skutek siły bocznego nacisku ulegają pofałdowaniu. W ten sposób powstają góry fałdowe.

Mapa dna morskiego

Na dnie morskim dobrze widać granice płyt tektonicznych.

Morska platforma wiertnicza

Znajdujący się wewnątrz konstrukcji długi rurociąg wnika pod dno akwenu aż do warstw skalnych zawierających złoża ropy naftowej.

Morza i zatoki

Animacja prezentuje największe morza i zatoki morskie Ziemi.

Parametry fal dźwiękowych

Ta animacja wyjaśnia najważniejsze cechy fal za pomocą fal dźwiękowych.

Rodzaje fal

Fale odgrywają bardzo ważną rolę w wielu dziedzinach naszego życia.

Tornado

Krótkotrwałe, ale niezwykle silne tornado może spowodować ogromne zniszczenia.

Trzęsienie ziemi

Trzęsienie ziemi należy do najbardziej niszczycielskich zjawisk naturalnych.

Ukształtowanie powierzchni przez wodę morską

Woda morska, jako siła zewnętrzna, odgrywa ważną rolę w ukształtowaniu wybrzeża.

Wulkanizm

Podczas aktywności wulkanu, ze skorupy ziemskiej na powierzchnię ziemi wydostaje się magma.

System ochrony przeciwpowodziowej

Ochronę przeciwpowodziową zapewniają wały ochronne, a w przypadku mniejszych letnich powodzi wały letnie.

Pływy morskie

Zjawisko pływów morskich powstało na skutek oddziaływania grawitacyjnego Księżyca.

Prądy morskie

Prądy morskie tworzą strumień wód oceanicznych, który w dużej mierze ma wpływ na klimat naszej Ziemi.

Added to your cart.