Parowóz Rakieta (1829)

Parowóz Rakieta (1829)

Parowóz zbudowany przez angielskiego inżyniera, George'a Stephensona ruszył na podbój świata po wygraniu konkursu w 1829 roku.

Technika, zajęcia z gospodarstwa domowego

Etykiety

Parowóz, rakieta, Pociąg, Lokomotywa, kolej żelazna, silnik parowy, Stephenson, Wytwarzanie pary, Silnik parowozu, bojler, kolej, transport, Historia transportu kolejowego, technika, historia

Powiązane treści

Sceny

Parowóz

George Stephenson, ojciec parowozu

Parowóz był pierwszym używanym na kolei maszynowym pojazdem ciągnącym. Wynalazek ten, przynosząc triumf kolei, zrewolucjonizował transport zarówno osobowy jak i towarowy. Pierwszy parowóz zbudował Richard Trevithick. Prawdziwy przełom jednak stanowił ten wybudowany przez George'a Stephensona.

Brytyjski inżynier, George Stephenson (1791-1848) i jego syn Robert, zebrali wyniki wcześniejszych doświadczeń związanych z parowozami, a następnie rozwinęli je dalej swoimi oryginalnym pomysłami i nowoczesnymi rozwiązaniami technicznymi. Zaprezentowanie parowozu Stephensonów odbyło się w 1825 roku, kiedy to parowóz zwany Lokomotion No.1 (w kotłach którego palono węglem i pszenicą) pokonał 14 kilometrową odległość między Stockton a Darlington, ciągnąc pociąg składający się z 38 wagonów z 600 podróżnymi. Na pierwszej parowej linii kolejowej świata parowóz ciągnął 70 tonowy pociąg z prędkością czasami sięgającą 24 km/h. Najsławniejszym parowozem była Rocket ("Rakieta"). Dzięki prędkości i niezawodności wygrała ona konkurs rozpisany w 1829 roku dla kolei Liverpool & Manchester Railway Company, jadąc ze średnią prędkością 21km/h i maksymalną prędkością 34,4 km/h. Podczas otwarcia roku linii towarzystwa kolejowego w 1830 Rakieta ciągnęła pierwszy pociąg, dzięki czemu stała się pierwszym na świecie sławnym parowozem pociągu osobowego.

George Stephenson

Zwycięzca konkursu: Rocket

Charakterystyka

Budowa i charakterystyka parowozu Rocket

Wynalazek Stephensona zrewolucjonizował konstruowanie lokomotyw, gdyż wiele z wprowadzonych przez niego rozwiązań i zasad działania była stosowana w większości parowozów.

Podstawowa budowa silnika również służyła jako wzór. Parowozy składały się przeważnie z trzech podstawowych urządzeń: kocioł parowozowy, silnik i mechanizm ruchu parowozu, podwozie. Paliwo potrzebne do grzania w kotle było wiezione w doczepionym do lokomotywy tenderze (lub w zbiorniku bezpośrednio umocowanym na parowozie). Rozstaw kół parowozu Rakieta, budowanego w fabryce w Newcastle-upon-Tyne przez Robert Stephenson & Co., wynosił 143,5 cm, odległość między zderzakami 730 cm a wysokość 490 cm. Parowóz, którego masa służbowa wynosiła 4,3 tony, był w stanie osiągnąć maksymalną prędkość 47 km/h.

Parowóz Rocket wówczas...

...i dzisiaj

Silnik parowozu

Serce parowozu

Suwak tłokowy jest częścią maszyny w kształcie walca, która poprzez zmianę objętości cylindra wykorzystuje ciśnienie napływającej pary lub płynu do wykonania pracy, czyli wywołania ruchu posuwistego.

Cylindry parowe były umocowane ukośnie po obydwu stronach kotła skrzyniowego. Tłok znajdujący się w cylindrze dzielił jego przestrzeń na dwie części. Suwak tłokowy wykonywał ruch na skutek oddziaływania ciśnienia wprowadzonej pary. Suwak tłokowy połączony był z krzyżulcem przy pomocy drąga, dzięki któremu ruch wykonywany był w linii prostej. Krzyżulec z drugiej strony połączony był z wiązarem, który za pomocą czopu korbowego przekazywał napęd do osi napędzanego koła. Jednym z nowoczesnych rozwiązań lokomotywy Stephensona było zastosowanie krótkich wiązarów wychodzących ze skośnych cylindrów tłokowych. Dzięki temu można było wywierać na koła większą siłę napędową, a parowóz Rakieta mógł poruszać się z nieznaną dotąd prędkością.

Kocioł

Para w służbie postępu

Jednym z podstawowych elementów konstrukcyjnych parowowu był składający się z kilku części kocioł. Energia cieplna wyzwalająca się podczas spalania paliwa była przekazywana wodzie znajdującej się w walczaku, w wyniku czego powstawała para wodna. Spaliny powstające w procesie spalania były odprowadzane skonstruowanymi przez Stephensona rurami ogniowymi, które przechodziły z cylindrowego paleniska i uchodziły przez komin. Ważnym unowocześnieniem była także dymnica z dyszą zapewniąjącą dobry ciąg powietrza. Dzięki tym elementom produkcja pary była bardziej wydajna. O wydajności ówczesnych parowozów decydowały wymiary powierzchni ogrzewczych. (Przekazywanie ciepła jest tym większe im wieksza jest powierzchnia, na której woda styka się ze skrzynią ogniową). Zastosowany w parowozie Rakieta płomieniówkowy kocioł Henry'ego Booth'a był najbardziej wydajny.

Z pozycji maszynisty

Konstrukcja

Budowa i charakterystyka parowozu Rocket

Wynalazek Stephensona zrewolucjonizował konstruowanie lokomotyw, gdyż wiele z wprowadzonych przez niego rozwiązań i zasad działania była stosowana w większości parowozów.

Podstawowa budowa silnika również służyła jako wzór. Parowozy składały się przeważnie z trzech podstawowych urządzeń: kocioł parowozowy, silnik i mechanizm ruchu parowozu, podwozie. Paliwo potrzebne do grzania w kotle było wiezione w doczepionym do lokomotywy tenderze (lub w zbiorniku bezpośrednio umocowanym na parowozie). Rozstaw kół parowozu Rakieta, budowanego w fabryce w Newcastle-upon-Tyne przez Robert Stephenson & Co., wynosił 143,5 cm, odległość między zderzakami 730 cm a wysokość 490 cm. Parowóz, którego masa służbowa wynosiła 4,3 tony, był w stanie osiągnąć maksymalną prędkość 47 km/h.

Parowóz Rocket wówczas...

...i dzisiaj

Narracja

Na początku XIX wieku maszyny parowe pojawiły się w niemalże każdej dziedzinie życia a więc także w transporcie. Parowóz stał się pierwszym na kolei maszynowym pojazdem ciągnącym. Nowy wynalazek w krótkim czasie stał się niezwykle popularny, a przekształcając przewóz osobowy i towarowy zrewolucjonizował cały transport.
Brytyjski inżynier, George Stephenson wraz ze swoim synem Robertem, zebrali wyniki wcześniejszych doświadczeń z parowozami, a następnie wprowadzili swoje oryginalne pomysły i nowoczesne rozwiązania techniczne.
Wydajność parowozu poprawili stosując komin wyposażony w dyszę, a do odprowadzenia spalin zastosowali rury ogniowe. Dzięki skróceniu długości wiązarów skośnie ustawionych cylindrów, przekazywany na koła napęd mógł być większy. Stephensonowie w ten właśnie sposób zrewolucjonizowali produkcję parowozów. Wykonane przez nich maszyny były wzorem dla przyszłych pokoleń.
Ich najsłynniejszym parowozem była wybudowana w 1829 roku Rakieta. Lokomotywa miała ponad 7 metrów szerokości, 5 metrów wysokości i 4,3 tony masy służbowej. Wynalazek Stephensonów, dzięki nowatorskim rozwiązaniom dotyczących prędkości i niezawodności, wygrał rozpisany w 1829 roku konkurs dla parowozów.
Opalana węglem i pszenicą wiezioną w tenderze lokomotywa, osiągnęła maksymalną prędkość 47 km/h. Dzięki temu zwycięstwu, na otwarciu linii kolejowej Liverpool-Manchester w 1830 roku, Rakieta pociągnęła pierwszy pociąg i stała się pierwszym na świecie sławnym parowozem pociągu osobowego.

Powiązane treści

Okręt podwodny Ictineo II

Zbudowany przez Hiszpana Narcísa Monturiol okręt podwodny był prekursorską konstrukcją w...

Junkers JU-52 (1932)

Model Ju 52, produkowany w wytwórni Junkers, przed II wojną światową był...

Motocykl

Dzięki animacji można poznać konstrukcję i działanie motocykla.

Bombardier CRJ-200 (1991)

Prędkość, wygoda i ekonomiczna eksploatacja były głównymi aspektami podczas planowania...

Historia samochodu

Oto kilka interesujących faktów z historii współczesnych samochodów.

RMS Queen Mary 2 (2003)

W czasie budowy Queen Mary 2 był największym statkiem pasażerskim świata.

Sterowiec Zeppelin, LZ 17 Sachsen (1913)

Zeppelin to sterowiec o solidnym szkielecie.

Airbus A 380 (2005)

Dwupokładowy, ogromny samolot pasażerski o szerokim kadłubie, posiada ponad pięćset...

Added to your cart.