Naczynia krwionośne

Naczynia krwionośne

Trzy główne rodzaje naczyń krwionośnych, z których składa się układ krwionośny organizmu, to tętnice, żyły i naczynia włosowate (kapilary).

Biologia

Etykiety

naczynie krwionośne, tętnica, tętniczka płucna, żyła, żyłka płucna, zastawka żylna, kapilara, układ krążenia, serce, mięśnie gładkie, gaz oddechowy, Obieg krwi, nabłonek płaski, tkanka łączna

Powiązane treści

Sceny

Układ krążenia

Aby funkcjonować, komórki organizmu potrzebują substancji odżywczych oraz tlenu, których dostarcza im krew krążąca w układzie krwionośnym.
W celu zapewnienia skutecznego i ciągłego dopływu krwi, układ krwionośny zbudowany jest z naczyń krwionośnych o różnej budowie i funkcji. Największą średnicę mają tętnice i żyły. Krew wypływa z serca tętnicami, a wraca do niego żyłami. Nazwa tych naczyń krwionośnych jest nie zależy od zawartości tlenu we krwi.

Naczynia krwionośne

  • tętnica - Naczynie krwionośne, które prowadzi krew z serca do narządów ciała. Charakteryzuje się grubymi ścianami i małą średnicą światła. Ściany zbudowane są w włókien mięśniowych, co umożliwia przenoszenie wytworzonego w sercu ciśnienia krwi. Transportuje zawsze krew o wysokim ciśnieniu, co sprawia, że krew płynie zawsze w jednym kierunku. Nie posiada zastawek.
  • tętniczka - Tętnica o małej średnicy. Znajduje się pomiędzy tętnicą a naczyniem włosowatym.
  • żyła - Prowadzi krew do serca. Charakteryzuje się cienką ścianą i dużą średnicą światła. Przepływa nią zawsze krew o niskim ciśnieniu. Posiada zastawki zapobiegające cofaniu się krwi. Ponieważ wiotkie ściany nie zapewniają żyłom odpowiedniej amortyzacji, ich przekrój poprzeczny jest owalny.
  • żyłka - Żyła o małej średnicy.
  • naczynie włosowate - Naczynie krwionośne o najmniejszej średnicy. Zbudowane jest z jednej warstwy komórek. Ma bardzo cienkie ściany, co umożliwia wymianę gazów i składników pokarmowych.

Oddalając się od serca, tętnice dzielą się na coraz mniejsze naczynia krwionośne. Najcieńsze tętnice to tętniczki, przechodzące następnie w naczynia włosowate. Naczynia włosowate (kapilary) to naczynia krwionośne o najmniejszej średnicy. Średnica największego choćby naczynia włosowatego nie przekracza 0,2 mm, co oznacza, że nawet włos ludzki jest od nich grubszy. Z naczyń włosowatych droga krwi prowadzi do żyłek, a następnie do żył.

Krążenie krwi

  • tętnica - Naczynie krwionośne, które prowadzi krew z serca do narządów ciała. Charakteryzuje się grubymi ścianami i małą średnicą światła. Ściany zbudowane są w włókien mięśniowych, co umożliwia przenoszenie wytworzonego w sercu ciśnienia krwi. Transportuje zawsze krew o wysokim ciśnieniu, co sprawia, że krew płynie zawsze w jednym kierunku. Nie posiada zastawek.
  • tętniczka - Tętnica o małej średnicy. Znajduje się pomiędzy tętnicą a naczyniem włosowatym.
  • żyła - Prowadzi krew do serca. Charakteryzuje się cienką ścianą i dużą średnicą światła. Przepływa nią zawsze krew o niskim ciśnieniu. Posiada zastawki zapobiegające cofaniu się krwi. Ponieważ wiotkie ściany nie zapewniają żyłom odpowiedniej amortyzacji, ich przekrój poprzeczny jest owalny.
  • zastawka żylna - Działa na zasadzie zaworu: zapewnia przepływ krwi w jednym kierunku.
  • żyłka - Żyła o małej średnicy.
  • naczynie włosowate - Naczynie krwionośne o najmniejszej średnicy. Zbudowane jest z jednej warstwy komórek. Ma bardzo cienkie ściany, co umożliwia wymianę gazów i składników pokarmowych.

Jednym z najważniejszych parametrów przepływu krwi w układzie krwionośnym jest ciśnienie krwi. Wartość ciśnienia jest najwyższa w tętnicach krwi i zależy od cyklu pracy serca. Najwyższe ciśnienie krwi powstaje, kiedy serce jest w fazie skurczu, a najniższe, kiedy serce jest w fazie rozkurczu. Rytmiczna cykliczność ciśnienia krwi powoduje falę ciśnienia, przemieszczającą się wzdłuż naczyń tętniczych, zwaną pulsem (tętnem), który można wyczuć w różnych częściach ciała. W żyłach ciśnienie krwi związane z pracą serca jest już niewyczuwalne.

Zastawka żylna

Budowa naczyń krwionośnych

  • nabłonek jednowarstwowy płaski - Bardzo cienka, delikatna warstwa, przez którą zachodzi intensywna wymiana substancji.
  • błona podstawna - Stanowi podstawę komórek nabłonka, oddzielając je od tkanki łącznej.
  • mięsień gładki - Tkanka mięśniowa, zdolna do wykonywania dlugotrwalego, lecz powolnego i mniejszego wysiłku. Działa niezależnie od naszej woli. Składa się z wrzecionowatych komórek.
  • tkanka łączna - Tworzy grubą warstwę zwłaszcza w ścianach żył. Zbudowana jest głównie z włókien kolagenowych i sprężystych.
  • zastawka żylna - Działa na zasadzie zaworu: zapewnia przepływ krwi w jednym kierunku.
  • tętnica
  • żyła
  • naczynie włosowate
  • włókno sprężyste - Włókno tkanki łącznej, które cechuje podatność na rozciąganie: może rozciągnąć się do ponad półtora raza swojej pierwotnej długości, a następnie do niej powrócić. Zbudowane jest z elastyny.

Tętnice to rurki o umięśnionych ścianach, których przekrój poprzeczny jest mniej więcej kolisty. Są sprężyste, dzięki czemu zdolne są przyjąć i zapewnić przyplyw krwi o wysokim ciśnieniu.
Ściany naczyń włosowatych zbudowane są z jednej tylko warstwy nabłonka jednowarstwowego płaskiego, więc substancje małocząsteczkowe latwo przez nie przenikają. Na poziomie naczyń włosowatych zachodzi w krwiobiegu wymiana gazów, składników pokarmowych i zbędnych produktów przemiany materii między krwią a tkanką.
Budowa żyłek i żył przypomina budowę tętnic, jednak ściany żył zawierają więcej tkanki łącznej a mniej mięśni gładkich, co sprawia, że żyły są mniej sprężyste. Wiotkie ściany nie zapewniają żyłom odpowiedniej amortyzacji, dlatego ich przekrój poprzeczny jest owalny. Większość żył posiada zastawki zapobiegające cofaniu się krwi.

Powiązane treści

Ciało ludzkie (kobieta)

Animacja prezentuje główne układy narządów organizmu człowieka.

Ciało ludzkie (mężczyzna)

Animacja prezentuje główne układy narządów organizmu człowieka.

Krew ludzka

Składa się ona z elementów morfotycznych (krwinki czerwone, krwinki białe, trombocyty) i z osocza.

Nabłonek

Nabłonek pokrywa wewnętrzne i zewnętrzne powierzchnie ciała zwierząt.

Serce

Centralna pompa układu krążenia, która podczas naszego życia kurczy się kilka miliardów razy.

Tkanka łączna i podporowa

Należą do nich drobnowłóknista i długowłóknista tkanka podporowa, tkanki: tłuszczowa, krwiotwórcza, chrzęstna i kostna.

Układ krążenia

Krwiobieg duży dostarcza tlenu do tkanek, a krwiobieg mały zapewnia pobranie tlenu z płuc.

Umięśnienie człowieka

Mięśnie szkieletowe są narządem czynnym układu ruchowego człowieka: przyczepione są do kości, którymi poruszają.

Added to your cart.