Nabłonek

Nabłonek

Nabłonek pokrywa wewnętrzne i zewnętrzne powierzchnie ciała zwierząt.

Biologia

Etykiety

tkanki nabłonka, Tkanka nabłonkowa, powłoka, nabłonek walcowaty, nabłonek płaski, prostopadłościenny nabłonka, błona śluzowa, warstwowy, nie keratinised, pojedyncza warstwa, rzęskowy nabłonek, śródbłonek, absorptive surface, warstwa zrogowaciała, kostnina, człowiek, zwierzę, biologia

Powiązane treści

Sceny

Nabłonek jednowarstwowy płaski

Nabłonek jednowarstwowy sześcienny

Nabłonek jednowarstwowy walcowaty

Nabłonek wielorzędowy urzęsiony

Nabłonek wielowarstwowy płaski nierogowaciejący

Nabłonek wielowarstwowy płaski rogowaciejący

Animacja

Narracja

Komórki nabłonka jednowarstwowego płaskie, a patrząc z góry, mają nieregularny kształt, ułożone są w pojedyńczej warstwie na błonie podstawnej. Ta cienka i dość wrażliwa tkanka występuje zwykle w tych miejscach, w których nie jest narażona na urazy mechaniczne, i gdzie intensywnie zachodzi przemieszczenie się substancji przez nabłonek. Wyścieła na przykład pęcherzyki płucne i naczynia krwionośne (jest to śródbłonek).

Komórki nabłonka jednowarstwowego sześciennego mają w przybliżeniu kwadratowy przekrój. Jądro komórek umieszczone jest centralnie. Występuje w częściach wydzielniczych wielu gruczołów, wyściela kanaliki nerkowe, pokrywa również jajniki.

Nabłonek jednowarstwowy walcowaty składa się z komórek o kształcie cylindrycznym, których owalne, podłużne jądro leży zazwyczaj bliżej podstawy. Ten typ nabłonka pokrywa ciało bezkręgowców. U człowieka nabłonek jednowarstwowy walcowaty wyściełający jelita posiada na zewnętrznej powierzchni mikrokosmki, a nabłonek wyściełający jajowody - rzęski.

Nabłonek wielorzędowy urzęsiony zbudowany jest z komórek, których wydłużone jądra umieszczone są na różnej wysokości, jest to jednak typ nabłonka jednowarstwowego, ponieważ każda komórka spoczywa na błonie podstawnej. Charakterystyczne dla tego typu nabłonka jest występowanie komórek kubkowych, produkujących śluz. Nabłonek wielorzędowy wyściela większą część dolnych dróg oddechowych człowieka: wydzielany śluz wraz z przylepionymi doń zanieczyszczeniami przesuwany jest stale do gardła rytmicznym ruchem rzęsek. Ponieważ nikotyna paraliżuje rzęski, drogi oddechowe palaczy tytoniu nie są odpowiednio oczyszczane, co wywołuje częste ataki kaszlu.

Jednym z rodzajów nabłonka wielowarstwego jest nabłonek płaski nierogowaciejący, w którym tylko dolny szereg komórek spoczywa na błonie podstawnej. W miarę zbliżania się do powierzchni tkanki komórki stają się coraz bardziej płaskie. Ten rodzaj nabłonka zapewnia lepszą ochronę, niż nabłonki jednowarstwowe. Ponieważ nie posiada na powierzchni warstwy rogowej, nie utrudnia oddychania skórą. Dlatego występuje często w powłoce ciała ryb, u których skóra jest dodatkowym narządem wymiany gazowej. U człowieka nabłonek płaski nierogowaciejący pokrywa głównie miejsca narażone na intensywne mechaniczne działanie: jamę ustną, gardło, część przełyku, okolice odbytu i pochwę.

Nabłonek wielowarstwowy płaski rogowaciejący jest najbardziej odporny ze wszystkich. Przez podział wydłużonych komórek znajdujących się w dolnej warstwie nieprzerwanie powstają nowe komórki, które wędrują ku powierzchni nabłonka. Stają się w tym czasie coraz bardziej płaskie i akumulują coraz więcej keratyny: białka, z którego zbudowany jest zrogowaciały naskórek. Na powierzchni nabłonka znajduje się warstwa komórek obumarłych na skutek apoptozy (zaprogramowanej śmierci komórki) i zrogowaciałych komórek, tworząca warstwę rogową.

Gruba warstwa rogowa ma niezwykle duże znaczenie ze względu na przystosowanie się do życia na lądzie, ponieważ hamuje spowodowaną parowaniem utratę wody z organizmu, jak również zwiększa odporność tkanek. Jednocześnie zdecydowanie utrudnia oddychanie skórą, dlatego wykształciła się głównie u posiadających rozwinięte płuca gadów, ptaków i ssaków. Powłoka ciała płazów rogowacieje tylko w nieznacznym stopniu, co nie przeszkadza im w oddychaniu skórą. U człowieka nabłonek wielowarstwowy płaski rogowaciejący tworzy zewnętrzną warstwę skóry, przy czym występuje ścisły związek pomiędzy proliferacją warstwy rogowej, a stopniem narażenia na urazy mechaniczne: na przykład wskutek pracy fizycznej na dłoni tworzą się zgrubienia skóry i odciski.

Powiązane treści

Warstwy skóry

Zewnętrzną powłoką naszego ciała jest skóra, która składa się z trzech warstw: naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej.

Komórka nerwowa, tkanka nerwowa

Komórki nerwowe to komórki wyspecjalizowane w przekazywaniu bodźców elektrycznych.

Naczynia krwionośne

Trzy główne rodzaje naczyń krwionośnych, z których składa się układ krwionośny organizmu, to tętnice, żyły i naczynia włosowate (kapilary).

Poziom organizacji żywej materii poniżej pojedynczego osobnika

Animacja prezentuje organizację żywej materii od poziomu pojedynczego osobnika przez organy, tkanki aż po poziom komórek.

Tkanka łączna i podporowa

Należą do nich drobnowłóknista i długowłóknista tkanka podporowa, tkanki: tłuszczowa, krwiotwórcza, chrzęstna i kostna.

Tkanki mięśniowe

W naszym organizmie znajdują się trzy rodzaje tkanki mięśniowej: gładka, poprzecznie prążkowana szkieletowa i poprzecznie prążkowana serca.

Krew ludzka

Składa się ona z elementów morfotycznych (krwinki czerwone, krwinki białe, trombocyty) i z osocza.

Budowa mięśni

Animacja zaprezentuje delikatną strukturę mięśni i mechanizm ich działania na poziomie molekularnym.

Umięśnienie człowieka

Mięśnie szkieletowe są narządem czynnym układu ruchowego człowieka: przyczepione są do kości, którymi poruszają.

Added to your cart.