Fałdowanie gór (poziom zaawansowany)

Fałdowanie gór (poziom zaawansowany)

Warstwy skalne na skutek siły bocznego nacisku ulegają pofałdowaniu. W ten sposób powstają góry fałdowe.

Geografia

Etykiety

Fałdowanie, fałd, synclines, antyklina, Zawory, góry fałdowe, formacji górskich, Płyty tektoniczne, sedymentacyjny, osadzanie, Płyta tektoniczna, siła ściskająca, skała, góra, warstwa rocka, natura, geografia

Powiązane treści

Sceny

Fałdowanie

  • fałd stojący
  • fałd pochylony
  • fałd leżący
  • fałd przewalony

W morskich basenach sedymentacyjnych warstwy różnych materiałów osadowych leżą jedna na drugiej. Osady te są plastyczne ze względu na dużą zawartość wody i nacisk ogromnej masy wody.
Wyobraźmy sobie basen sedymentacyjny, który znajduje się na terenie zbliżających się do siebie płyt tektonicznych. Podczas zbliżania się płyt ku sobie działają na nie przeciwstawne siły bocznego nacisku. Siły te zgniatają warstwy skalne​. Podczas zgniatania tworzą się fałdy, które składają się z wypukłych antyklinów i wklęsłych synklinów.
Przeciwstawne siły dość rzadkorównoważne. Im większa jest siła z jednej strony, tym bardziej fałdy nasuwają się na siebie, tworząc asymetryczne sfałdowania w postaci fałd pochylonych i fald leżących.
Może się również zdarzyć, że fałd pod wpływem bardzo dużej siły nacisku, wygnie się tak mocno, że oderwie się od swojej podstawy i nasunie na sąsiadujące warstwy skalne. Fałd ten nazywamy fałdem przewalonym lub płaszczowiną.
Fałdy mogą układać się obok siebie lub jeden za drugim. W wyniku procesu fałdowania powstają łańcuchy gór fałdowych.

Definicje:

Fałdowanie: proces geologiczny zachodzący na powierzchni i w głębi skorupy ziemskiej, polegający na działaniu bocznych sił napierających, tworzących struktury pofałdowane.

Fałd: zasadniczy element gór fałdowych składający się z wypukłych antyklinów i wklęsłych synklinów.

Góry fałdowe: góry powstałe na pograniczach zderzających się ze sobą płyt tektonicznych, w wyniku procesu fałdowania. W ich budowie wyróżnia się dwa zasadnicze elementy: fałdy oraz płaszczowiny.

Fałd stojący

  • warstwy skalne
  • nacisk boczny

Fałd pochylony

  • warstwy skalne
  • nacisk boczny z mniejszą siłą nacisku
  • nacisk boczny z większą siłą nacisku

Fałd leżący

  • warstwy skalne
  • nacisk boczny z mniejszą siłą nacisku
  • nacisk boczny z większą siłą nacisku

Fałd przewalony

  • warstwy skalne
  • nacisk boczny z mniejszą siłą nacisku
  • nacisk boczny z większą siłą nacisku

Animacja

  • nacisk boczny
  • nacisk boczny z mniejszą siłą nacisku
  • nacisk boczny z większą siłą nacisku
  • nacisk boczny z mniejszą siłą nacisku
  • nacisk boczny z większą siłą nacisku
  • nacisk boczny z mniejszą siłą nacisku
  • nacisk boczny z większą siłą nacisku
  • fałd stojący
  • fałd pochylony
  • fałd leżący
  • fałd przewalony

Narracja

Gdy na plastyczne warstwy skalne działają przeciwstawne, boczne siły nacisku, czyli siły zbliżające się ku sobie, wtedy warstwy skalne ulegają sfałdowaniu. Wypukłe formy fałdu nazywamy antyklinami, natomiast formy wklęsłe synklinami.

Gdy siły działające z przeciwnych kierunkówrówne, wtedy powstają fałdy stojące o pionowej osi.

Gdy boczne siły napierające na skałę są nierównoważne, wtedy powstają fałdy pochylone o osi lekko odchylonej od pionu.

Gdy jedna z bocznych sił napierających jest znacznie większa od siły przeciwległej, wtedy powstają fałdy leżące o prawie poziomej osi.

Gdy jedna z sił bocznych jest znacznie większa od drugiej i sfałdowana warstwa skalna oderwie się od podłoża, wtedy następuje nasunięcie się jednej warstwy na drugą. Powstałe w ten sposób fałdy nazywamy fałdami przewalonymi lub płaszczowinami. Przemieszczenie może osiągnąć wielkość nawet 100 kilometrów.

Alpy i Karpaty są przykładami gór powstałych w procesie fałdowania.

Powiązane treści

Fałdowanie gór (poziom średni)

Warstwy skalne na skutek siły bocznego nacisku fałdują się. W ten sposób powstają góry fałdowe.

Fałdowanie gór (poziom podstawowy)

Warstwy skalne na skutek siły bocznego nacisku fałdują się. W ten sposób powstają góry fałdowe.

Lodowiec górski (poziom średni)

Lodowiec jest powstałą ze śniegu masą lodu, która pozostaje w ciągłym, powolnym ruchu.

Mapa dna morskiego

Na dnie morskim dobrze widać granice płyt tektonicznych.

Płyty tektoniczne

Płyty tektoniczne przemieszczają się względem siebie.

Trzęsienie ziemi

Trzęsienie ziemi należy do najbardziej niszczycielskich zjawisk naturalnych.

Tsunami

Ogromna fala oceaniczna o wysokości nawet kilkudziesięciu metrów o niszczycielskim działaniu.

Uskok (poziom średni)

Na skutek pionowej siły oddziaływania, skały pękając ulegają przemieszczeniu w płaszczyźnie pionowej, tworząc uskoki.

Uskok (poziom podstawowy)

Na skutek pionowej siły oddziaływania skały pękają na zręby skalne i ulegają przemieszczeniu w płaszczyźnie pionowej.

Wahadło torsyjne

Wielkość momentu siły mierzona jest poprzez skręcenie drutu wahadła.

Added to your cart.