Efekt cieplarniany

Efekt cieplarniany

Efekt cieplarniany nasila się na skutek działalności człowieka i prowadzi do globalnego ocieplenia.

Geografia

Etykiety

Efekt cieplarniany, globalne ocieplenie, zmiany klimatyczne, pustynnienie, wzrost poziomu morza, pochłanianie ciepła, Odbicie, promieniowanie przychodzące, promieniowanie wychodzące, gazy atmosferyczne, szklarnia, dwutlenek węgla, metan, Tlenek azotu, para wodna, rolnictwo, przemysł, transport, Działalność człowieka, atmosfera, powietrze, Ziemia, poziom morza, Słońce, chmura, osada, odpady, lodowiec, społeczeństwo, natura, geografia

Powiązane treści

Sceny

Szklarnia

Większość krótkich fal promieniowania słonecznego bez przeszkód przechodzi przez atmosferę ziemską i jest wchłaniana przez powierzchnię ziemi co zwiększa jej temperaturę. Nagrzana powierzchnia emituje promieniowanie cieplne długofalowe, które jest absorbowane w dużej mierze przez atmosferę. W ten sposób znaczna część wyemitowanego ciepła jest zatrzymywana przez atmosferę, nie przez samo powietrze, ale przez zawartą w nim parę wodną i tak zwane gazy cieplarniane. Efekt cieplarniany opiera się na zdolności zatrzymywania ciepła przez atmosferę.

Nazwa zjawiska wynika z faktu, że podobny proces zachodzi w szklarniach i namiotach foliowych, wykorzystywanych do upraw rolnych. Szklane lub foliowe pokrycie szklarni czy namiotu pełni rolę atmosferycznych gazów cieplarnianych, zatrzymujących ciepło.

Gdyby nie było naturalnego efektu cieplarnianego na Ziemi, jej średnia temperatura byłaby o 35 °C niższa niż obecnie, czyli nasza planeta pokryta byłaby lodem, o średniej temperaturze -20 °C. Gdy ilość gazów cieplarnianych w atmosferze zwiększa się, wtedy wzrasta średnia temperatura na Ziemi.

Większość gazów odpowiedzialnych za efekt cieplarniany, takich jak para wodna, dwutlenek węgla, metan i tlenek azotu, występuje w atmosferze w sposób naturalny. W ciągu ostatnich 100 lat w atmosferze pojawiły się takie gazy, lub wzrosły ich proporcje, które normalnie w niej nie występują. Wszystko to zwiększa efekt cieplarniany i zatrzymuje jeszcze więcej ciepła w atmosferze.

W wyniku zmian klimatycznych i globalnego ocieplenia arktyczne pokrywy lodowe i lodowce zaczęły się topić, powodując wzrost poziomu wód w morzach i oceanach. To natomiast stanowi zagrożenie dla wielu miejscowości nadmorskich. Rośnie liczba burz i huraganów, pogoda jest coraz bardziej nieprzewidywalna, pustynnienie obszarów stało się powszechne, pożary lasów są coraz częstsze, a wiele gatunków zwierząt jest zagrożonych wyginięciem.

Z powodu ocieplenia wielkość obszarów wiecznego mrozu​ szybko się zmniejsza, przez co do atmosfery uwalnia się metan. Ponieważ metan jest silniejszym gazem cieplarnianym niż dwutlenek węgla, skuteczniej pochłania ciepło. Metan znajdujący się na obszarach zmarzliny nagromadził się w zamarzniętych torfowiskach podczas ostatniego zlodowacenia. Gdy topnieje zmarzlina, do atmosfery przedostaje się również roztopiony hydrat metanu (metanowy lód). Nadciśnienie spowodowane przez ulatniający się gaz czasami prowadzi do eksplozji na powierzchni ziem, tworząc kratery. Metan nie tylko uwalnia się na kontynencie, ale także w dużej ilości z topniejących osadów mórz polarnych. Z powodu metanu uwalnianego do atmosfery tempo globalnego ocieplenia prawdopodobnie wzrośnie jeszcze szybciej.

Definicje pojęć:

Promieniowanie przychodzące: Słoneczne promieniowanie elektromagnetyczne docierające do powierzchni Ziemi. Na powierzchni jest przekształcane w energię cieplną, przyczyniając się do ogrzewania gleby i pośrednio też powietrza.

Promieniowanie odbite: Promienie elektromagnetyczne emitowane przez Słońce zostają z powrotem odbite w przestrzeń międzyplanetarną na skutek zderzeń z większymi niż długość fali cząsteczkami pary wodnej, kryształkami lodu lub innych zanieczyszczeń.

Absorpcja ciepła: Jedna część promieniowania słonecznego docierającego do ziemi jest pochłaniana przez elementy atmosfery, powodując niewielkie jej ogrzanie. Ozon pochłania promieniowanie ultrafioletowe, a para wodna i dwutlenek węgla pochłaniają promieniowanie podczerwieni.

Promieniowanie wychodzące: Ogrzana przez promienie słoneczne powierzchnia Ziemi przekazuje ciepło do znajdującego się powyżej powietrza w postaci długofalowego promieniowania cieplnego.

Gazy cieplarniane: Gazy, które odgrywają ważną rolę w efekcie cieplarnianym: dwutlenek węgla, metan, tlenki azotu, freonów i znajdującego się w troposferze ozonu.

Ziemska atmosfera

Naturalny efekt cieplarniany

Zwiększony efekt cieplarniany przez procesy społeczne

Wzrost poziomu morza

Animacja

Narracja

Na Ziemię dociera krótkofalowe promieniowanie Słońca o dużej energii. Niewielka część tego promieniowania elektromagnetycznego jest odbijana z powrotem do przestrzeni przez atmosferę, natomiast jego większa część przechodzi przez atmosferę i dociera do powierzchni Ziemi.

Po dotarciu do powierzchni Ziemi, część promieni słonecznych jest odbijana, a reszta jest absorbowana przez powierzchnię. Dlatego Ziemia ogrzewa się i promieniuje ciepło z powrotem do atmosfery. To promieniowanie cieplne jest już nisko-energetyczne, długość fali jest duża i także ogrzewa powietrze.
Ciepło wypromieniowane z powierzchni Ziemi jest w dużej mierze zatrzymywane w atmosferze przez gazy cieplarniane, czyli promienie są najpierw absorbowane, a następnie ponownie wypromieniowane ku Ziemi. W ten sposób ciepło jest uwięzione w atmosferze.

Proces ten jest podobny do procesów zachodzących w szklarni, w której powierzchnia szklana spełnia funkcję gazów cieplarnianych. Promień światła przechodzi przez szybę i jest absorbowany przez ziemię, skąd następnie wypromieniowuje w postaci ciepła. To ciepło nie jest już przepuszczane przez szybę szklarni, zostaje w niej uwięzione, co powoduje znaczny wzrost temperatury. Gdyby nie było naturalnego efektu cieplarnianego na Ziemi, średnia temperatura byłaby o 35 °C niższa niż jest obecnie.

Większość gazów odpowiedzialnych za efekt cieplarniany, takich jak para wodna, dwutlenek węgla, metan i tlenek azotu, występuje w atmosferze w sposób naturalny. W ciągu ostatnich 100 lat w atmosferze pojawiły się takie gazy, lub wzrosły ich proporcje, które normalnie w niej nie występują. Wszystko to zwiększa efekt cieplarniany i zatrzymuje jeszcze więcej ciepła w atmosferze.
Spalanie ropy, gazu i węgla generuje duże ilości dwutlenku węgla. Elektrownie, przemysł i transport są również odpowiedzialne za wytwarzanie dwutlenku węgla. Wycinka lasów jest również ważnym czynnikiem wzrostu stężenia dwutlenku węgla, ponieważ rośliny absorbują dwutlenek węgla. Gazy sztuczne powstają głównie w wyniku działalności przemysłowej, w postaci rozpuszczalników, środków pieniących, środków odtłuszczających i materiałów izolacyjnych. Metan powstaje w wyniku procesów rozkładu związanych z działalnością rolniczą, takich jak uprawa ryżu czy hodowla zwierząt. Utylizacja odpadów i oczyszczalnie ścieków są również odpowiedzialne za produkcję metanu. Podtlenek azotu powstaje na przykład podczas używania nawozów sztucznych, gdy następuje rozkład substancji azotowych.

Niektórzy badacze kwestionują opinie, że obecne zmiany klimatyczne i globalne ocieplenie są silnie związane ze znacznym wzrostem stężenia gazów cieplarnianych. Ich zdaniem jest to naturalny proces.

W wyniku zmian klimatycznych i globalnego ocieplenia polarne pokrywy lodowcowe i lodowce zaczęły się topić, co powoduje wzrost poziomu mórz i oceanów, tym samym stanowiąc zagrożenie dla wielu miejscowości nadmorskich. Liczba burz i huraganów rośnie, pogoda jest coraz bardziej nieprzewidywalna, pustynnienie obszarów stało się powszechne, pożary lasów są częstsze, a wiele gatunków zwierząt jest zagrożonych wyginięciem.

Powiązane treści

Lodowiec górski (poziom średni)

Lodowiec jest powstałą ze śniegu masą lodu, która pozostaje w ciągłym, powolnym ruchu.

Zanieczyszczenie powietrza

Animacja prezentuje główne źródła zanieczyszczenia powietrza pochodzące z rolnictwa, przemysłu i z osad.

Działanie szybu naftowego

Urządzenie służące do wypompowania ropy naftowej na powierzchnię.

Morska platforma wiertnicza

Znajdujący się wewnątrz konstrukcji długi rurociąg wnika pod dno akwenu aż do warstw skalnych zawierających złoża ropy naftowej.

Auta przyjazne dla środowiska

Połączenie napędu benzynowego z elektrycznym pozwala na zmniejszenie wydalania szkodliwych spalin.

Ciekawostki geograficzne - Geografia społeczna

Ta animacja prezentuje wiele interesujących faktów związanych z geografią społeczną.

Ciepły front, zimny front

Tam gdzie spotyka się zimne i ciepłe powietrze, powstaje zimny lub ciepły front.

Cyklon i antycyklon w strefie umiarkowanej

Cyklony to wiry powietrzne o średnicy sięgającej kilku tysięcy kilometrów, w których powstają chmury i opady.

Cyklony tropikalne

Cyklony są wirami powietrznymi o średnicy sięgającej kilkaset kilometrów, w których dochodzi do powstawania chmur i opadów.

Dom pasywny

Dom pasywny zapewnia przyjemny klimat w pomieszczeniach bez stosowania tradycyjnych systemów grzewczych i chłodzących.

Dom rodzinny nie emitujący dwutlenku węgla

Planując i budując nowoczesne domy rodzinne możemy w znacznym stopniu przyczynić się do ochrony środowiska.

Droga Słońca po głównych równoleżnikach Ziemi

Pozorny ruch Słońca jest spowodowany przez obrót Ziemi wokół własnej osi.

Fotosynteza (podstawowy)

Rośliny są w stanie wytworzyć organiczny cukier z nieorganicznych związków (dwutlenku węgla i wody).

Góry lodowe

Góry lodowe to mniejsze lub większe zwarte bryły lodu słodkowodnego, pływające po morzach.

Oczyszczalnia ścieków

Oczyszczone ścieki mogą być wykorzystywane do celów rolniczych lub przemysłowych.

Plamy gorąca

Plama gorąca to miejsce, gdzie magma często wydostaje się na powierzchnię i można wtedy zaobserwować zjawisko wulkanizmu.

Powstawanie i aktywność stratowulkanu

Zbudowany jest z warstw gruzu skalnego, pyłu wulkanicznego oraz lawy.

Produkcja cementu

Prezentujemy cały proces produkcji cementu, począwszy od wydobycia surowców, a skończywszy na wykorzystaniu ostatecznego produktu.

Struktura Ziemi (poziom średni)

Ziemia zbudowana jest z wielu nakładających się na siebie kulistych powłok.

Wulkanizm

Podczas aktywności wulkanu, ze skorupy ziemskiej na powierzchnię ziemi wydostaje się magma.

Wylesianie

Wycinka lasów ma negatywny wpływ na środowisko.

Zanieczyszczenie środowiska

Zanieczyszczeniem środowiska nazywamy niekorzystne oddziaływanie społeczeństwa na środowisko.

Zanieczyszczenie gleby

Animacja prezentuje główne źródła zanieczyszczenia gleby.

Zanieczyszczenie wód

Główne źródła zanieczyszczenia wody to osady, przemysł i rolnictwo

Zmiana pór roku (poziom średni)

Następstwem nachylenia osi własnego obrotu Ziemi jest zmieniający się w ciągu roku kąt padania promieni słonecznych.

Ozon (O₃)

Alotropowa odmiana tlenu składająca się z trójatomowych cząsteczek.

Ozonosfera

Ozonosfera pochłania docierające na Ziemię niebezpieczne promieniowanie ultrafioletowe, dlatego jest niezbędna do życia na Ziemi.

Fotosynteza

Rośliny są w stanie wytworzyć organiczny cukier z nieorganicznych związków (dwutlenku węgla i wody).

Added to your cart.