Akropol (Ateny, V wiek p.n.e.)

Akropol (Ateny, V wiek p.n.e.)

Akropol ateński jest najsłynniejszą na świecie twierdzą, zbudowaną w 5 wieku p.n.e, w okresie zwanym złotym wiekiem peryklejskim.

Historia

Etykiety

Akropol, cytadela, Fidiasz, Perykles, Hellas, Światowe Dziedzictwo, Pallas Atena, Partenon, budynek, państwo-miasto, Zeus, Grecy, Grecki, Grecja, Ateny, Ikthinosz, Kallicrates, struktura, polis, Bóstwa, Dorycki, tympanon, podstawa, kolumnada, Jonowy, religia, kariatyda, sanktuarium, Kariatydy, wiek pokoju, kościół, kolumna, Fronton szczegóły, starożytność, historia, Obrona

Powiązane treści

Pytania

  • Na jakich terenach mieściły się akropole w greckich miastach-państwach?
  • Jak nazywamy inaczej miasta-państwa?
  • Jaką funkcję pełniły akropole?
  • Jaką funkcję pełniły akropole?
  • Kiedy została zbudowana ateńska twierdza?
  • Kto był głównym twórcą najważniejszych dzieł kultu religijnego w ateńskim akropolu?
  • Która z liter jest pierwszą literą greckiego alfabetu?
  • Która z liter jest ostatnią literą alfabetu greckiego?
  • Która bogini była opiekunką miasta Ateny?
  • Jak według greckiej mitologii przyszła na świat Pallas Atena?
  • Która z bogiń według greckiej mitologii była boginią nauk i rzemiosła?
  • Kto był najważniejszym bogiem greckiej mitologii?
  • Jak nazywa się ateński budynek bramy na Akropolu?
  • Dla której bogini wybudowano świątynię obok budynku bramy?
  • W jakim greckim stylu architektonicznym była zbudowana świątynia Ateny Nike?
  • Jak nazywała się największa świątynia na ateńskim Akropolu?
  • Jak nazywa się kolumna w formie postaci kobiecej podtrzymująca ganek?
  • W którym budynku na ateńskim Akropolu znajdują się Kariatydy?
  • Który z budynków na ateńskim Akropolu nazywany jest „skarbcem”?
  • Który z mężczyzn nie był ateńskim mężem stanu?
  • Kim był tyran?
  • W którym roku wygnano z Aten ostatniego tyrana?
  • W czyich rękach spoczywała najwyższa władza w ateńskiej demokracji?
  • Która z odpowiedzi podaje prawdziwy średni okres urzędowania urzędników w ateńskiej demokracji?

Sceny

Akropol

Twierdza Ateńska

Akropole (twierdze) w starożytnej Grecji były charakterystycznymi zespołami budowli, przede wszystkim o przeznaczeniu religijnym. Budowane były najczęściej w centrum miast, na wznoszących się ponad miastem wzgórzach.

Najbardziej znanym i jednocześnie najsłynniejszym jest Akropol ateński, zbudowany na niebieskoszarym, płaskim wzgórzu wapiennym na wykości ok.150 m. W złotym okresie demokracji ateńskiej, w 5 wieku p.n.e, Perykles powierzył przygotowanie planów jego budowy najsłynniejszemu starożytnemu artyście, Fidiaszowi.

Iktinos zaś był odpowiedzialny za nadzór budowy. Przepiękne budowle wyrastały jedna po drugiej na nieurodzajnym wzgórzu.

Pod koniec XIX wieku Greckie Towarzystwo Archeologiczne prowadziło na Akropolu wykopaliska na wielką skalę. Renowacja budowli Akropolu trwa do dzisiaj. W 1987 roku zespół budowli Akropolu znalazł się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Głowa-rzeźba portretowa Fidiasza

Propyleje

Budynek bramy

Propyleje to określenie oznaczające zazwyczaj budynek bramy w starożytnej Grecji. Budynek bramy Akropolu ateńskiego wybudowany został między 437 a 432 rokiem p.n.e., na podstawie planów Mnesiklesa. (Oryginalne plany z różnych powodów nigdy nie zostały zrealizowane w całości).

Brama posiadała pięć przejść zamkniętych opierającą się na kolumnach doryckich halą. Spośród budynków wznoszonych po obydwu stronach bramy tylko północne udało się ukończyć. Ogromne schody prowadzące do bramy wykonano później, w epoce rzymskiej.

Spośród pięciu bram i dwóch sal do dzisiejszych czasów przetrwały jedynie zewnętrzne kolumny i część kasetonowego sklepienia.

Budynek bramy dzisiaj

Partenon

Świątynia bogini dziewicy

Partenon był najwspanialszą centralną budowlą Akropolu. Największa świątynia świata antycznego została zbudowana między 447 a 432 rokiem przed naszą erą na podstawie planów Fidiasza pod kierownictwem Iktinosa i Kallikratesa.

Swoją nazwę świątynia otrzymała od Pallas Ateny (parthenos znaczy dziewica), bogini i opiekunki miasta. Świątynia została wzniesiona zgodnie z porządkiem doryckim.

Fundament w formie stopni podtrzymywał klumnadę (łącznie składającą się z 46 kolumn) oraz ściany. Na kolumnach spoczywało obelkowanie a na nim, znajdowal się dwuspadowy dach skośny i dwa trójkątne frontony, ktorych pola wewnętrzne (tympanony) ozdobione były płaskorzeźbami.

Wnętrze świątyni podzielone było ścianą na dwie części. W większej z nich stał 11-12 metrowy, marmurowy posąg Ateny wykonany przez Fidiasza, mniejszą z nich używano jako pomieszczenia skarbca.

Partenon dzisiaj

Erechtejon

Budynek Kariatyd

Nad wzgórzem Akropolu królują dwie świątynie: Partenon i Erechtejon, z których druga zbudowana została w porządku jońskim. Osobliwością tej budowli jest przypominający balkon ganek (Ganek Kor) podtrzymywany przez sześć kolumn w formie postaci kobiecych.

Kariatyda to posąg kobiety spełniający funkcję kolumny (jej odpowiednikiem męskim jest atlas). Rozwiązanie to było wykorzystywane nie tylko w architekturze starożytnej Grecji, ale stosowano je z upodobaniem również w późniejszych okresach. Ganek kolumnowy Erechtejonu wyróżnia się spośród przykładów antycznych rozwiązań architektonicznych.

Kariatydy

Posąg Ateny

Opiekunka miast

Pallas Atena weszła do panteonu bóstw Olimpu jako dziecko Zeusa i Metydy. Starożytni Grecy wielbili ją jako boginię mądrości, sprawiedliwości, prawości, rzemiosła i sztuki. Była ona ulubionym dzieckiem swojego ojca mimo, że wyskoczyła z głowy Zeusa po uderzeniu go przez Hefajstosa.

Atena była także opiekunką miast. O miasto Attyki musiała walczyć z Posejdonem. Bogini wygrała próbę, dlatego miasto nazwano jej imieniem.
Najważniejszą budowlę Akropolu wzniesiono oczywiście na cześć bogini, opiekunki miasta (Polias Ateny). Fidiasz podarował Atenie również inne, wspaniałe dzieło. Wykonał dla niej ogromny posąg z brązu, który stanął na otwartym placu twierdzy i przy dobrej pogodzie był widoczny z bardzo daleka.

Pallas Atena, opiekunka miast

Animacja

Spacer

Obraz w czasie

Partenon (Przekrój)

Pallas Atena

Ateny

Narracja

W miastach-państwach starożytnej Grecji akropole zajmowały szczególne miejsce. Twierdze budowane były w centrum polisu, w miejscach, które można było łatwo obronić. Poza funkcjami obronnymi służyły one jako centrum życia religijnego.

Wśród akropoli twierdza miasta Ateny zajmuje miejsce szczególne. Nie tylko ze względu na swoje rozmiary i wysoki poziom z jakim została wybudowana, ale także dlatego, że historyczne znaczenie wyróżnia ją spośród podobnych budowli starożytnej Grecji. Akropol, znajdujący się na wapiennym wzgórzu wynoszącym się nad nizinę Attyki, powstał w okresie zwanym pokojowym wiekiem peryklesowskim w 5 wieku p.n.e. Fidiasz, słynny rzeźbiarz okresu klasycznego, nadzorował pracę na najważniejszymi dziełami.

Na miejsca kultu religijnego można dostać się przez Propyleje czyli budynek bramy. Ogromna brama marmurowa została zaplanowana przez Mnesiklesa.

W epoce rzymskiej dobudowano do niej schody, obok których stała świątynia Nike, jedna z pereł architektonicznych stylu jońskiego.

Reszta budowli pozostawionych na wznoszącym się nad okolicą wzgórzu wapiennym, poświęcona została opiekunce miasta, bogini Pallas Atenie, od której imienia nazwano także miasto. W miejscu centralnym twierdzy, na otwartej przestrzeni stał cudowny, wykonany z brązu posąg Ateny, który czuwał nad jej ulubionym miastem.

Pinakoteka była miejscem, skarbcem, gdzie przechowywano dary przeznaczone dla bogini Ateny.

Spośród budowli ateńskiego Akropolu wznosiła się jedna z największych i najbardziej znanych świątyń antycznego świata, Partenon. Dzieło wykonane zgodnie z porządkiem dorskim z wymieszanymi elementami stylu jońskiego, zostało zbudowane przez Kallikratesa na podstawie artystycznych planów Fidiasza. W większej sali świątyni stał dwunastometrowy posąg Ateny, dzieło najsłynniejszego rzeźbiarza okresu klasycznego.

Obok ulubionego dziecka Zeusa inni bogowie także mieli swoje miejsce na Akropolu. Jedną z kultowych świątyń był również Erechtejon, który zasłynął z Kariatyd, czyli kobiecych postaci pełniących rolę kolumn.

Niestety, ze świątyni Artemidy, Brauronii, pozostały jedynie ruiny. Każdego roku ateński Akropol przyciąga tysiące turystów. W 1987 roku zajął zasłużone miejsce na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Powiązane treści

Starożytne greckie kolumny

Kolumny porządku doryckiego, jońskiego i korynckiego różnią się rozmiarami i zdobnictwem głowic (kapiteli).

Grecki hoplita (V wiek p.n.e.)

Starożytny grecki, ciężkozbrojny żołnierz piechoty.

Starożytny ateński obywatel i jego żona

Ateńskie polis to demokratyczna wspólnota pełnoprawnych obywateli, którzy rządzą się sami, nie tworząc oderwanych od społeczeństwa struktur państwowych.

Starożytny teatr grecki (teatr Dionizosa)

Teatr o charakterystycznym kształcie i znakomitej akustyce znajduje się na stoku ateńskiego Akropolu.

Bastylia (Paryż, XVIII wiek)

Paryskie więzienie stało się legendarne po wydarzeniach rozpoczynających rewolucję w 1789 roku.

Cuda świata starożytnego

Z cudów świata starożytnego obecnie można oglądać jedynie Piramidy w Gizie.

Koń trojański

Według eposu Homera miasto Troja zostało zdobyte przez Odyseusza podstępem.

Olimpia (V wiek p.n.e.)

Począwszy od 776 roku p.n.e., organizowane co cztery lata wydarzenia religijne i sportowe uczyniły to miasto jednym z ośrodków starożytnej Hellady.

Starożytny grecki żaglowiec handlowy

W świecie starożytnym Grecy, dzięki swoim żaglowcom, przejęli od Fenicjan rolę "przewoźników morskich".

Topografia historyczna (ważne wydarzenia)

Kolekcja wydarzeń historycznych poszerzona o zdjęcia, to zadanie polegające na uzupełnieniu pustej mapy.

Bogowie greccy

Bogowie Olimpu starożytnej mitologii greckiej podobnie do ludzi różnili się od siebie.

Dom mieszkalny w starożytnej Grecji

Przeciętne starożytne domy greckie to rozmieszczone na planie prostokąta dwupiętrowe budynki, o układzie geometrycznym.

Mykeny (2 tysiąclecie p.n.e.)

Miasto, od którego nazwano całą rozwiniętą kulturę, było pierwszą miejscowością w historii, która posiadała cytadelę.

Pałac w Knossos (2 tysiąclecie p.n.e.)

Znajdujący się na wyspie Krecie największy zespół budynków z epoki brązu, stanowił prawdopodobnie centrum kultury minojskiej.

Posąg Apoksymenosa

Charakterystyczne dzieło sztuki starożytnej Hellady zostało znalezione na dnie morza przy chorwackim wybrzeżu Adriatyku.

Skarbiec Atreusza (Mykeny, XIV w. p.n.e.)

Grobowiec kopułowy w starożytnych Mykenach tradycja łączy z imieniem mitologicznego króla Myken.

Starożytne wazy greckie

Wazy starożytnych helleńskich mistrzów także dzisiaj stanowią ważne źródło do badań historycznych.

Kamienie milowe historii rzeźbiarstwa

Animacja pozwoli nam poznać pięć wyjątkowych dzieł sztuki w historii rzeźbiarstwa.

Miasto Babilon ( VI w. p.n.e.)

Starożytne miasto Babilon położone było w Mezopotamii, nad brzegami Eufratu.

Added to your cart.