Plooiing (geavanceerd niveau)

Plooiing (geavanceerd niveau)

Laterale drukkrachten zorgen ervoor dat rotsen zich plooien. Zo worden plooiingsgebergten gevormd.

Aardrijkskunde

Trefwoorden

vouwen, vouw, synclinale, anticlinale, kleppen, voudige berg, formatie berg, platentektoniek, sedimentatiebekken, bezinksel, tektonische plaat, drukkracht, rots, berg, rotslaag, Natuurkunde, Aardrijkskunde

Gerelateerde items

Scènes

Plooiing

  • verticale plooi
  • hellende plooi
  • overhellende plooi
  • overlappende plooi

In sedimentaire bekkens zijn er verschillende lagen sediment aanwezig. Deze sedimentlagen zijn plastisch door hun hoge waterinhoud, en hierop bevindt zich een enorme watermassa.
Als dit sedimentaire bekken op de grens van samenkomende tektonische platen ligt, beïnvloeden de laterale drukkrachten het bekken vanuit tegengestelde richtingen, en drukken zo de lagen samen.
Er worden plooien gevormd, die bestaan uit bolle anticlines en holle synclines.
De tegengestelde krachten zijn echter zelden even sterk. Als de compressie aan één kant sterker is, worden de anticlines (pieken) en synclines (dalen) asymmetrisch, en beginnen de anticlines over de synclines heen te 'leunen'.
Naarmate de drukkracht sterker wordt, wordt de kans groter dat de anticlines omvallen. Deze plooien worden dan overhellende plooien genoemd. Verdere drukkracht duwt de liggende plooien verder over de synclines heen. Dit worden dan overlappende plooien genoemd.
Wanneer de plooien zich in een keten vormen, worden plooiingsgebergten gecreëerd.

Definities van begrippen:

Plooiing: een geologisch proces, waarbij laterale drukkrachten plooien in de aardkorst creëren, wat resulteert in geplooide structuren.

Plooi: de basiseenheid van het plooiproces.

Plooigebergten: bergen die voornamelijk gevormd zijn door het geologische plooiingsproces.

Verticale plooi

  • rotslagen
  • laterale drukkrachten

Hellende plooi

  • rotslagen
  • kleinere laterale drukkracht
  • grotere laterale drukkracht

Overhellende plooi

  • rotslagen
  • kleinere laterale drukkracht
  • grotere laterale drukkracht

Overlappende plooi

  • rotslagen
  • kleinere laterale drukkracht
  • grotere laterale drukkracht

Animatie

  • laterale drukkrachten
  • kleinere laterale drukkracht
  • grotere laterale drukkracht
  • kleinere laterale drukkracht
  • grotere laterale drukkracht
  • kleinere laterale drukkracht
  • grotere laterale drukkracht
  • verticale plooi
  • hellende plooi
  • overhellende plooi
  • overlappende plooi

Gesproken tekst

Laterale drukkrachten die op plastisch gesteente werken, zorgen ervoor dat het gesteente opwaarts of neerwaarts beweegt en zo anticlines en synclines vormt.

Soms zijn de drukkrachten gelijk. Als dit voorkomt, wordt er een symmetrische plooi gevormd, dit wordt ook wel een verticale plooi genoemd.

Als de drukkracht aan één kant sterker is, wordt er een hellende plooi gevormd. De as van hellende plooien buigt onder een kleine hoek ten opzichte van de verticaal.

Wanneer één van de laterale krachten veel sterker is dan de andere, wordt de hoek ook groter, en wordt er een overhellende plooi gevormd.

Wanneer één van de laterale krachten zo veel groter is dat de gesteentelagen breken en de ene laag over de andere heen glijdt, wordt er een overlappende plooi gevormd. Deze overlappende plooien kunnen een wijdte van ongeveer honderd kilometer bereiken.

De Alpen en de Karpaten werden allebei door plooiingsprocessen gevormd.

Gerelateerde items

Aardbeving

Een aardbeving is één van meest vernietigende natuurverschijnselen.

Breuken (basisniveau)

Verticale krachten kunnen lagen rots in verschillende breuken breken, die daarna verticaal bewegen langs de breukvlakken.

Breuken (intermediair)

Verticale krachten kunnen lagen rots in verschillende breuken breken, die daarna verticaal bewegen langs de breukvlakken.

De zeebodem (kaart)

De grenzen van tektonische platen op de zeebodem zijn duidelijk waarneembaar.

Gletsjer (middelbaar niveau)

Een gletsjer is een uit sneeuw gevormde ijsmassa die zich langzaam en voortdurend beweegt.

Plooiing (basisniveau)

Laterale drukkrachten zorgen ervoor dat rotsen zich plooien. Zo worden plooiingsgebergten gevormd.

Plooiing (gemiddeld niveau)

Laterale drukkrachten zorgen ervoor dat rotsen zich plooien. Zo worden plooiingsgebergten gevormd.

Tektonische platen

Tektonische platen kunnen ten opzichte van elkaar bewegen.

Torsiebalans

De mate van een kracht kan gemeten worden door de draaiing van de torsiedraad in de torsiebalans te meten.

Tsunami

Tsunamigolven zijn zeer hoge golven die een enorme vernietiging teweeg kan brengen.

Added to your cart.