Gletsjer (basisniveau)

Gletsjer (basisniveau)

De lagen van gesteente worden door de drukkracht uit de zijrichting verkreukeld. De verkreukelde gebergten ontstaan op deze manier.

Aardrijkskunde

Trefwoorden

gletsjer, gletsjer stroom, ijs tong, snuit, gletsjerijs, sneeuwgrens, ijs, firn, moraine, sneeuw, smeltwater, vallei, water, Natuurkunde, Aardrijkskunde

Gerelateerde items

Scènes

gletsjer

Ijsstroom

Animatie

Landschapvormend effect

Gesproken tekst

Een gletsjer is een grote ijsmassa die zich langzaam en voortdurend heuvelafwaarts beweegt. Gletsjers worden boven de sneeuwlijn gevormd, waar door regelmatige sneeuwval de sneeuw zich in verschillende lagen ophoopt. De bovenste laag smelt door de zon en het water sijpelt de onderlagen in, waar het bevriest. Dit korrelige ijs wordt firn genoemd.
Door de hoge druk wordt de lucht er uitgedrukt en wordt het korrelige firn dichter, op deze manier wordt het een harde, ijzige sneeuwlaag, of eigenlijk een laag gletsjerijs, die er blauw uitziet. Deze laag begint dan heuvelafwaarts te glijden, en vormt zo een gletsjer.

De gletsjer breekt onderweg stukken rots af, en sleept brokstukken met zich mee die morene worden genoemd. Het puin dat zich aan de voet van de gletsjer ophoopt heet grondmorene. De gletsjer slijt het rotslandschap langzaam uit, en maakt op deze manier U-vormige valleien van voorheen V-vormige valleien.
Wanneer de gletsjer de sneeuwlijn bereikt, smelt hij en laat hij het meegevoerde puin achter, dat zo een eindmorene vormt. Wanneer het smeltwater in de vallei niet kan wegstromen door de eindmorene wordt er een morenemeer gevormd. Als dit niet het geval is gaat het smeltwater verder als een subglaciale stroom.

Gerelateerde items

De watercyclus (basisniveau)

Water op aarde is in een voortdurende staat van verandering. De watercyclus omvat processen zoals verdamping, neerslag, smelten en bevriezen.

De watercyclus (gemiddeld niveau)

Water op aarde is in een voortdurende staat van verandering. De watercyclus omvat processen zoals verdamping, neerslag, smelten en bevriezen.

Fjord

Een fjord is een lange, smalle inham met steile wanden, gecreëerd in een vallei die door gletsjerwerking is uitgesleten.

Glaciatie

De laatste Ijstijd eindigde ongeveer 13,000 jaar geleden.

Gletsjer (middelbaar niveau)

Een gletsjer is een uit sneeuw gevormde ijsmassa die zich langzaam en doorlopend beweegt.

Hunebedden

De in het huidige Nederland gelegen speciale dolmen of hunebedden werden ongeveer 5.000 jaar geleden gebouwd.

Zeeën en baaien

De animatie geeft een samenvatting van de belangrijkste zeeën en zeegolven.

Continentale drift op een geologische tijdschaal

De continenten van de aarde zijn constant in beweging sinds de geschiedenis van de planeet.

Added to your cart.