Glaciatie

Glaciatie

De laatste IJstijd eindigde ongeveer 13.000 jaar geleden.

Aardrijkskunde

Trefwoorden

ijswerking, ijstijd, ijzig, interglaciaal, verwarming, afkoelen, klimaat, ijskap, gletsjer, ijs, Natuurkunde, geschiedenis van de aarde, Aardrijkskunde

Gerelateerde items

Scènes

Voor de glaciatie

  • Britse Eilanden
  • Adriatische Zee
  • Noord-Europa
  • Noord-Amerika
  • Alaska
  • Rode Zee
  • De Alpen
  • Middellandse Zee
  • Indonesië
  • Japan
  • Australië
  • Himalaya
  • Finse Merenvlakte
  • Grote Meren

Gedurende de geschiedenis van de Aarde hebben de ijstijden de grootste klimaatveranderingen met zich meegebracht. Een ijstijd is een periode van langdurige verlaging van de temperatuur van het Aardoppervlak en atmosfeer, wat leidt tot de uitbreiding van poolkappen en continentale ijskappen, en alpiene gletsjers.

Er is bewijs voor vier grote periodes van glaciatie in de geschiedenis:

1. Op de grens tussen het Precambrium - Paleozoïcum (800–600 miljoen jaar geleden)

2. In de Ordovicium-periode van het Paleozoïcum tijdperk (460–430 miljoen jaar geleden)

3. Op de grens tussen het Carboon - Perm (330–150 miljoen jaar geleden)

4. In het Pleistoceen (1,8 miljoen - tienduizend jaar geleden)

IIstijden worden gekenmerkt door een periodieke verandering van glacialen (uitbreidende ijskappen) en interglacialen (terugwijkende ijskappen). Deze periodes duren ongeveer 40.000–100.000 jaar.

Oorzaak van ijstijden

1. Vermindering van de intensiteit van de Zon
2. Variaties in de baan van de Aarde (veranderingen in de orbitale excentriciteit van de Aarde en de glooiingshoek, en de slingerende beweging van de rotatieas.)
3. verplaatsing van de magnetische polen van de Aarde
4. Fluctuaties in de oceaanstromen (koelen en verwarmen)
5. Veranderingen in de atmosfeer van de Aarde (broeikaseffect)
6. Veranderingen in de posities van continenten

Maximale glaciatie

  • Britse Eilanden
  • Adriatische Zee
  • Noord-Europa
  • Noord-Amerika
  • Alaska
  • Rode Zee
  • De Alpen
  • Middellandse Zee
  • Indonesië
  • Japan
  • Australië
  • Himalaya
  • Finse Merenvlakte
  • Grote Meren

Heden

  • Britse Eilanden
  • Adriatische Zee
  • Noord-Europa
  • Noord-Amerika
  • Alaska
  • Rode Zee
  • De Alpen
  • Middellandse Zee
  • Indonesië
  • Japan
  • Australië
  • Himalaya
  • Finse Merenvlakte
  • Grote Meren

Effecten van de ijstijd

  • Britse Eilanden
  • Adriatische Zee
  • Noord-Europa
  • Noord-Amerika
  • Alaska
  • Rode Zee
  • De Alpen
  • Middellandse Zee
  • Indonesië
  • Japan
  • Australië
  • Himalaya

Effecten van het opwarmen

  • Britse Eilanden
  • Adriatische Zee
  • Noord-Europa
  • Noord-Amerika
  • Alaska
  • Rode Zee
  • De Alpen
  • Middellandse Zee
  • Indonesië
  • Japan
  • Australië
  • Himalaya
  • Finse Merenvlakte
  • Grote Meren

Animatie

  • Britse Eilanden
  • Adriatische Zee
  • Noord-Europa
  • Noord-Amerika
  • Alaska
  • Rode Zee
  • De Alpen
  • Middellandse Zee
  • Indonesië
  • Japan
  • Australië
  • Himalaya
  • Finse Merenvlakte
  • Grote Meren
  • Milaan
  • München
  • Genève
  • Straat van Gibraltar
  • Nieuw-Guinea
  • New York
  • Zuidelijk Ohio
  • Scandinavië

Gesproken tekst

Glaciatie:

De glaciatie van de Aarde is een proces waarbij de polen bedekt zijn met een permanente ijskap. In de geschiedenis van de Aarde zijn er verschillende grote ijstijden geweest, die mogelijk enkele miljoenen jaren hebben geduurd. In een lange ijstijd wisselen warmere periodes en kortere koudere periodes elkaar af met een interval van enkele duizenden jaren.

Vanuit het oogpunt van de geschiedenis van de Aarde leven we nu in een ijstijd van het Cenozoïcum. Hierbinnen ondergaat de Aarde momenteel een interglaciaal, oftewel een warmere periode.

Het laatste glaciaal begon 110.000 jaar geleden en eindigde 10.000 jaar geleden. De laatste ijstijd speelde een grote rol bij het vormen van het huidige landschap van Europa en Noord-Amerika.

Het ijs erodeerde de rotsen en zette sediment af; koude winden tastten ook het oppervlak aan, wat resulteerde in het ontstaan van de met zand en löss bedekte bodemoppervlakken. De gemiddelde temperatuur was 5 graden Celsius kouder dan tegenwoordig, de flora en fauna veranderden, de klimaatzones waren verschoven en hele diersoorten stierven uit.

De polen zagen een aanzienlijke toename in de omvang en dikte van het ijs, en polaire gletsjers bedekten een groot deel van Europa. De ijskap strekte zich uit tot 2.000 km ten zuiden van Scandinavië, en was op sommige plekken wel 2.000–3.000 meter dik. Door de grote ijsmassa op de polen daalden de zeeniveau's behoorlijk, waardoor er een landbrug werd gevormd die de Britse Eilanden verbond met Europa. Een groot deel van de eilanden was bedekt met gletsjers. Alpiene gletsjers reikten zo ver als Milaan, München en Genève, en vormden stuwwallen. De daling van het zeeniveau resulteerde in de karstificatie van het Noord-Adriatische Bekken. De Middellandse Zee verloor zijn verbinding met de Atlantische Oceaan door het sluiten van de Straat van Gibraltar. De Rode Zee verloor ook zijn verbinding met de omliggende oceaan, en werd dus een binnenzee zonder uitmonding. Daardoor droogde het grootste deel ervan uit.
De gletsjers van de Himalaya strekten zich verder naar beneden uit, en bedekten een aanzienlijk oppervlak. Als gevolg van de daling van het zeeniveau werden Japan en Indonesië met Azië door een landbrug met elkaar verbonden. Australië werd verbonden met Nieuw-Guinea en werd door slechts één zeestraat van Indonesië gescheiden.
Er werd een ijsvrije landbrug gevormd tussen Noord-Amerika en Azië, waardoor mensen en diersoorten naar Amerika konden migreren.
Noord-Amerika werd tot de 40e breedtegraad ook door ijskappen bedekt , met op sommige plekken een dikte van 3.000–3.500 meter. Het ijs strekte zich uit tot New York; Long Island werd gevormd door een glaciale stuwwal. Het ijs strekte zich helemaal uit tot Zuidelijk Ohio, dat op de zelfde breedtegraad ligt als Sicilië.

Opwarming:

Voor het grootste gedeelte van de geschiedenis van de Aarde zijn de polen niet door ijskappen bedekt geweest. Deze periodes werden regelmatig onderbroken door glacialen, ofwel ijstijden. Een ijstijd is een periode waarin de polen bedekt zijn met ijskappen. Binnen een ijstijd wisselen warmere periodes en koudere periodes elkaar af. Momenteel bevindt de Aarde zich in een opwarmende cyclus van de ijstijd van het Cenozoïcum.

In de geschiedenis van de Aarde kwam het veel vaker voor dan nu dat er veel hogere temperaturen waren, wat er toe leidde dat de polaire ijskappen verdwenen en het gemiddelde zeeniveau 100 meter hoger was dan tegenwoordig. De huidige opwarmende periode heeft de afgelopen 10.000 jaar geduurd; de snelheid van de opwarming heeft de afgelopen 100 jaar toegenomen, waarschijnlijk door milieuvervuilende menselijke activiteiten.

Het resultaat van de laatste opwarmende cyclus is de huidige staat. De ijskappen verdwenen uit het huidige Scandinavische gebied waarna het huidige landschap en de Noorse fjorden ontstonden. De meren van de Finse Merenvlakte ontstonden als gevolg van de terugtrekkende ijskap. Op deze manier werden enkele honderden meren en eilanden gevormd.
Door het smelten van de polaire ijsmassa steeg het zeeniveau; de landbrug die de Britse Eilanden met het continent verbond bestond niet meer. Tijdens het terugtrekken van de Alpiene gletsjers ontstonden er morenemeren en gletsjervalleien.
Het bekken van de Adriatische Zee werd weer overspoeld door de zee. De verbinding tussen de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan werd hersteld; de voormalige landbrug verdween bij de Straat van Gibraltar.
De Rode Zee werd opnieuw verbonden met de Indische Oceaan. De gletsjers van de Himalaya weken terug. De landbrug tussen Japan en Azië verdween. Indonesië werd weer een eilandengroep.
Veel van Australië werd overspoeld door de zee; het eiland Nieuw-Guinea werd gevormd. De landbrug die Amerika en Azië verbond werd bedekt met water. In Amerika vormden de terugwijkende gletsjers de Grote Meren. De bekkens die door het ijs waren uitgehold, vulden zich met het water van het gesmolten ijs.

Gerelateerde items

Fjord

Een fjord is een lange, smalle inham met steile wanden, ontstaan in een vallei die door gletsjerwerking is uitgesleten.

Gletsjer (basisniveau)

De lagen van gesteente worden door de drukkracht uit de zijrichting verkreukeld. De verkreukelde gebergten ontstaan op deze manier.

Gletsjer (middelbaar niveau)

Een gletsjer is een uit sneeuw gevormde ijsmassa die zich langzaam en voortdurend beweegt.

IJsbergen

Een ijsberg is een grote massa bevroren zoetwater die in de zee drijft.

Klimaatzones

De aarde is verdeeld in geografische en klimatologische zones, die resulteren in de zonering van de vegetatie.

Verschuiving van de continenten in de loop van de geschiedenis van de aarde

De continenten van de aarde zijn continu in de loop van de geschiedenis van de aarde.

De seizoenen (middelbaar niveau)

Door de gekantelde as van de aarde verandert de hoek van de zonnestralen door het jaar heen.

De verspreiding van de homo sapiens op aarde

De 'wijze man' is ontstaan in Afrika en verspreidde zich over de meeste continenten.

Het ontstaan van meren

Door endogene en exogene krachten of door menselijke activiteit kunnen er stilstaande watermassa's ontstaan op plaatsen waar het aardoppervlak verlaagd is.

Megalitische culturen in Europa

Bouwwerken van enorme steenblokken van duizenden jaren oud zijn monumenten van megalithische culturen.

Prehistorische grot

Door de allervroegste woningen van mensen komen we veel te weten over de levensstijl van onze voorouders.

Sabeltandtijger

Het zijn grote uitgestorven katten, met enorme hoektanden waarnaar ze vernoemd zijn.

Smelten en bevriezen

Water bevriest door vorming van het maximaal aantal waterstofbruggen gevormd tussen de watermoleculen, waardoor een kristalstructuur ontstaat.

Tektonische platen

Tektonische platen kunnen ten opzichte van elkaar bewegen.

Trilobieten

Onder hen waren de voorouders van de schaaldieren en spinachtigen te vinden.

Wolharige mammoet

Een uitgestorven slurfdier, nauw verwant aan de hedendaagse olifant, waarop mensen in de ijstijd jaagden.

Zeestromingen

De thermohaliene circulatie is het wereldwijde systeem van zeestromingen, dat een grote invloed heeft op het klimaat op aarde.

Ammonieten

Een uitgestorven groep koppotigen. Ze dienen als belangrijke gidsfossielen.

Apatosaurus

Een grote herbivoor met een lange nek.

Archaeopteryx

De Archaeopteryx heeft kenmerken van zowel een vogel als van een reptiel. De Archaeopteryx wordt ook wel de Oervogel genoemd.

De flora en fauna uit het carboon

Deze animatie gaat over enkele dieren en planten die leefden tussen het devoon en het perm (358-299 miljoen jaar geleden).

Deinonychus

De naam Antirrhopus Deinonychus betekent "verschrikkelijke klauw". Het was een dinosaurus die behoorde tot de vleesetende dromaeosauriden.

Homo erectus

De "rechtopgaande mens" heeft gereedschappen gemaakt en kon vuur maken.

Hunebedden

De in het huidige Nederland gelegen speciale dolmen of hunebedden werden ongeveer 5.000 jaar geleden gebouwd.

Ichthyostega

Een prehistorische amfibie en een vroege vertegenwoordiger van de Tetrapoden, die 360 ​​miljoen jaar geleden uitstierven.

Plooiing (gemiddeld niveau)

Laterale drukkrachten zorgen ervoor dat rotsen zich plooien. Zo worden plooiingsgebergten gevormd.

Pteranodon

Een vliegend, prehistorisch reptiel dat op een vogel lijkt, er is echter geen directe evolutionair verband tussen beide.

Stegosaurus

Een prehistorisch reptiel. De platen op zijn rug hielpen bij het regelen van zijn lichaamstemperatuur.

Tiktaalik

Deze diersoort vertegenwoordigt de evolutionaire overgang van vissen en gewervelde viervoetige landdieren.

Tyrannosaurus rex

Een reusachtig, vleesetend reptiel uit de prehistorie, en waarschijnlijk de beroemdste onder de dinosauriërs.

Triceratops

Een plantenetende dinosaurus uit de Krijtperiode die erg herkenbaar is aan zijn grote kraag en drie horens.

De seizoenen (basisniveau)

Door de gekantelde as van de aarde verandert de hoek van de zonnestralen door het jaar heen.

Geiser

Een geiser is een bron die gekenmerkt wordt door een periodieke ontlading van water en stoom.

Interessante geografische feiten - Sociale geografie

Deze animatie toont enkele interessante feiten over sociale geografie.

Added to your cart.