De Berlijnse Muur (1961-1989)

De Berlijnse Muur (1961-1989)

Hét symbool van verdeeldheid en onderdrukking: de Muur heeft niet alleen de stad, maar ook veel gezinnen uit elkaar gerukt.

Geschiedenis

Trefwoorden

Berlijnse Muur, Berlijn, muur, West-Berlijn, Oost-Berlijn, FRG, GDR, Koude Oorlog, grote macht, symbool, Borduur, hoofdstad, communisme, socialisme, oosten, Westen, blokkade, Berlin blokkade, betonnen muur, uitkijktoren, onderdrukking, Duitsland, geschiedenis, symbolisch, onderdrukte

Gerelateerde items

Vragen

  • Wanneer werd de Bondsrepubliek Duitsland opgericht?
  • Wanneer werd de Duitse Democratische Republiek opgericht?
  • Welk van de geallieerden had geen eigen zone in Berlijn?
  • Wanneer vond de Blokkade van Berlijn plaats?
  • Wie begon de blokkade tegen Berlijn?
  • Hoe werd het omringde deel van Berlijn door de VS en hun bondgenoten voorzien van voorraden?
  • Welk deel van Berlijn werd omringd door de Sovjets tijdens de blokkade?
  • In hoeveel bezettingszones werd Berlijn verdeeld door de geallieerden?
  • Welk land kreeg de controle over West-Berlijn?
  • Hoe heet de periode die werd gekenmerkt door een voortdurende staat van politieke spanning die echter nooit tot een direct militair conflict leidde?
  • Wanneer werd de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) opgericht?
  • Wat voor organisatie is de NAVO?
  • Wanneer werd het Warschaupact opgericht?
  • Wat voor pact was het Warschaupact?
  • Welke gebeurtenis vond NIET plaats tijdens de Koude Oorlog?
  • Welk belangrijk figuur uit de Koude Oorlog stierf in 1953?
  • Hoe beschouwden de Sovjet-leiders de toetreding van West-Duitsland tot de NAVO?
  • Wat gebeurde er in het jaar van de West-Duitse toetreding tot de NAVO?
  • Wanneer voegde West-Duitsland zich bij de NAVO?
  • Wat was de belangrijkste reden voor de bouw van de Berlijnse Muur?
  • In welk jaar werd de Berlijnse Muur gebouwd?
  • Is het waar dat sommige mensen over de muur wisten te ontsnappen naar West-Berlijn?
  • Is het waar dat de Berlijnse Muur werd gebouwd rondom Oost-Berlijn?
  • Is het waar dat de Berlijnse Muur veel families van elkaar scheidde?
  • Is het waar dat de Berlijnse Muur geen grensovergangen had?
  • Wanneer viel de Berlijnse Muur?
  • Wat was GEEN deel van de bouw van de Berlijnse Muur?
  • Wat was GEEN deel van de Berlijnse Muur?
  • Welke kleur had de oostkant van de Muur?
  • Hoe hoog was de muur?
  • Hoeveel Oost-Duitse soldaten bewaakten de muur op een doorsnee dag?
  • Hoe heette het bekendste oversteekpunt van de Berlijnse Muur (bestuurd door de VS)?
  • Wat kon men zien aan de westkant van de Muur?
  • Wat was geen manier om te ontsnappen door de muur vanuit Oost-Duitsland?

Scènes

De Berlijnse Muur

De verdeling van Berlijn: de Muur

Het einde van de Tweede Wereldoorlog in 1945 en de overwinning van de geallieerden brachten voor de Duitsers enorme veranderingen met zich mee. Het land werd in tweeën verdeeld en de hoofdstad Berlijn, die zich nu in het oostelijke deel bevond, werd onderverdeeld in vier bezettingszones (een Sovjet, een Franse, een Amerikaanse en een Britse zone).

Tegen 1947 was er een 'technische barrière' aangelegd rondom de Sovjetzone. De verdeling van Berlijn werd gecompleteerd door de betonnen muur die in 1961 rond West-Berlijn werd gebouwd. De Berlijnse Muur (die Berliner Mauer, die Mauer) was een begrenzende constructie op het territorium van Oost-Berlijn en de Duitse Democratische Republiek (DDR), die West-Berlijn, dat in het bezit was van de geallieerden, ommuurde.

De Muur verloor haar functie in 1989, toen de grote politieke veranderingen, en vooral ook de burgers van zowel Oost- als West-Berlijn zelf (met hun hamers maar soms ook met hun blote handen), dit symbool van verdeling afbraken. Zo werd de 'technische barrière' in november 1991 voorgoed uitgeschakeld. Tegenwoordig doen de paar overgebleven stukken van de muur dienst als gedenktekens en toeristische attractie.
Recent is er een miljoen euro gedoneerd door een Japans televisiebedrijf om tienduizend kersenbomen langs de overblijfselen van de muur te planten.

Bezettingszones van Berlin

Krantenartikel over de val van de Muur

Bouw

  • rij lantaarnpalen
  • greppel
  • betonnen muur (3,75 m)
  • uitkijktoren
  • asfalt-\weg
  • pad voor waakhonden
  • patrouillepad (1-2 m)
  • hek met prikkeldraad (2-3 m)
  • hek met prikkeldraad (2,5 m) met elektrisch alarmsysteem
  • voertuigval
  • West-Berlijn
  • Oost-Berlijn

De bouw van de grensstrook

De Berlijnse Muur was een van de strengst bewaakte grenzen ooit. Grenstroepen van het Grenzkommando Mitte (grenscommandocentrum) van de DDF bewaakten de muur. Deze had op een gemiddelde dag zo'n 2300 soldaten in dienst, en bijna 1000 honden.
De muur werd in de jaren 1980 gecompleteerd. Het ingewikkelde grensverdedigingssysteem en de omgeving eromheen bestond uit verschillende zones: rijen betonnen 'bloemperken', hekken of palen met bordjes, hekken met prikkeldraad, patrouillepaden, voertuigvallen, paden voor waakhonden, uitkijktorens, een weg erlangs, lantaarnpalen, een betonnen muur etc.

De lengte van verschillende delen van de Berlijnse grens was:

42 km lang een 3,6 m hoge betonnen muur
59 km lang een 3,4 m hoge betonnen muur
69 km lang een 2,9 m hoge betonnen muur
114 km signaaldraad

De muur zelf was een betonnen muur van 3,75 m hoog. Hij bestond uit L-vormige delen met gladde betonnen pijpen erbovenop, die aan de oostkant wit geverfd was. Deze muur was het laatste technische deel van de barrière.

De westelijke kant van de muur werd in de loop der jaren volledig met graffiti bedekt. De muur had verschillende oversteekpunten, de bekendste hiervan was het door de Amerikanen bestuurde Checkpoint Charlie.

Checkpoint Charlie

Wandeling

Animatie

Gesproken tekst

Na de geallieerde overwinning aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werd Duitsland in tweeën gedeeld en werd de hoofdstad Berlijn, nu in het oostelijke deel gelegen, verdeeld in twee bezettingszones.

Het westelijke deel werd weer onderverdeeld in drie zones, en was in bezit van de Fransen, de Amerikanen en de Britten, terwijl het oostelijke deel in handen was van de Sovjet-Unie. Na de stichting van de Bondsrepubliek Duitsland en de Duitse Democratische Republiek nam de vijandigheid tussen de voormalige bondgenoten verder toe, wat leidde tot de Koude Oorlog. Een groeiend aantal Oost-Duitsers immigreerde naar het westen via Berlijn.

Om verdere emigratie te voorkomen bouwde de Oost-Duitse regering een barrière tussen Oost- en West-Berlijn, die West-Berlijn bijna volledig afsloot van de rest van de wereld. In het begin bestond deze barrière uit een hek met prikkeldraad, maar later werd hij verstevigd met een aantal andere onderdelen. Een van deze onderdelen was een betonnen muur, die een symbool werd van de Koude Oorlog.

De bouw van de Muur werd begin jaren 80 gecompleteerd, scheidde families en maakte het onmogelijk om naar het westen te ontsnappen. Vanaf de oostkant bestond de eerste zone van dit ingewikkelde grensverdedigingssysteem uit een hek met prikkeldraad, een patrouillepad en nóg een hek. De volgende zone bestond uit een strook met voertuigvallen en een pad voor waakhonden. Op de brede middenstrook bevonden zich een weg en uitkijktorens, die op vaste afstanden van elkaar geplaatst werden. Er was ook een rij met lantaarnpalen en sloten. Het laatste onderdeel was de beruchte betonnen muur.

De Berlijnse Muur markeerde een van de strengst bewaakte grenzen ooit. Grenstroepen van het Grenzkommando Mitte (grenscontrolecentrum) van de DDR bewaakten de muur, en had op een doorsnee dag zo'n 2300 soldaten in dienst, die werden bijgestaan door bijna 1000 honden. Van de 268 ontsnappingspogingen hadden er 125 een dodelijke afloop.

Maar uiteindelijk bereikte de politieke veranderingen in de wereld ook Berlijn, in 1989. Vanaf de zomer van 1989 werden er dagelijks demonstraties gehouden in de straten, die veranderingen eisten in het Oost-Duitse politieke systeem en, wat nog belangrijker was, het openstellen van de grens tussen Oost-Duitsland en West-Duitsland en het weghalen van de Muur. Deze demonstraties leidden samen met andere Europese gebeurtenissen tot het openen van de grens en het afbreken van de Muur, die tegen die tijd zijn functie had verloren. Berlijn en Duitsland zelf werden herenigd, en in 1991 was de Koude Oorlog ook afgelopen.

Gerelateerde items

U-2 "Dragon Lady" (VS, 1957)

Deze uiterst krachtige verkenner wordt sinds de Koude Oorlog door de Amerikaanse militaire inlichtingendienst gebruikt.

Brandenburger Tor

Het vroeg-classicistische gebouw in Berlijn is één van de beroemdste symbolen van Duitsland.

Cementproductie

In deze 3D-scène zie uit welke stappen het cementproductieproces bestaat.

Duitse soldaat (Eerste Wereldoorlog)

De Duitse soldaten van de Eerste Wereldoorlog waren zeer goed opgeleid en bezaten moderne wapens.

Historische topografie (plaatsen)

Geef aan op de blinde kaart waar belangrijke historische plaatsen liggen.

Vluchtelingen en migranten

In deze animatie bekijk je de huidige vluchtelingencrisis vanuit verschillende invalshoeken.

West-Europese kledingstukken in de jaren 1960

De kledingen weerspiegelen de levensstijl en de cultuur van de bevolking in een specifiek tijdperk.

West-Europese kledingstukken in de jaren 1980

De kledingen weerspiegelen de levensstijl en de cultuur van de bevolking in een specifiek tijdperk.

Bouw van paneelgebouwen

Gebouwen opgebouwd uit geprefabriceerde betonnen blokken raakten wijdverspreid in de voormalige socialistische landen.

RT-2PM Topol intercontinentale ballistische raket (Sovjetunie, 1985)

Een mobiele, mogelijke nucleaire ballistische raket die aan het eind van de Koude Oorlog werd ontwikkeld.

Duitse soldaat (Tweede Wereldoorlog)

De Wehrmacht-militairen in de Tweede Wereldoorlog waren zeer goed opgeleid en uitgerust met moderne wapens.

Added to your cart.