Құлақ, есту үдерісі

Құлақ, есту үдерісі

Біздің есту ағзамыз ауа тербелісін электрлік белгілерге түрлендіріп, ол ми арқылы қорытылады.

Биология

Этикеткалар

hearing, ear, auditory system, sensory organ, perception, tonotopy, middle ear, inner ear, cochlear nerve, auditory pathway, auditory cortex, ear bones, snail, organ of Corti, ear canal, Eustachian tube, eardrum, hammer, anvil, stirrup, Reissner´s membrane, auricle, stimulus, signal, semicircular canal, human, biology

Байланысты экстралар

Сұрақтар

  • Бас сүйек-ми жүйкелерінің қайсысы кіреберіс-ұлу жүйкесі деп аталады?
  • Есту сүйекшелері қайда орналасқан?
  • Ұлудың төменгі бөлігінде қандай дыбыстар жұтылады?
  • Сау адамның құлағы дыбысты қандай жиілік диапазонында қабылдайды?
  • Дұрыс па әлде қате ме? Дыбыстық тербелістің әсерінен импульс Евстахиев түтікшесінде пайда болады.
  • Төмен дыбыстардың әсерінен туған төмен жиілікті тербелістер негізгі мембрананы қай жерде тербелтеді?
  • Дыбысты қабылдау қайда жүзеге асады?
  • Тізімдегілердің қайсысы есту сүйекшелеріне жатпайды?
  • Құлақ қалқанының негізін қандай ұлпа құрайды?
  • Ұлу қайда орналасқан?
  • Есту нерв жүйкесінің қозуы қайда болады?
  • Дұрыс па әлде қате ме? Үзеңгінің түбі сопақ терезеге жабысады?
  • Дұрыс па әлде қате ме? Есту түтікшесінің басқа атауы – Евстахиев түтікшесі.
  • Дұрыс па әлде қате ме? Дабыл жарғағымен байланысты сыртқы есту сүйекшісі үзеңгі болып табылады.
  • Дұрыс па әлде қате ме? Белгілі бір жиіліктегі дыбыс әрқашан ұлудың бір жерінде ғана импульс тудырады.
  • Дұрыс па әлде қате ме? Ұлу сұйықтыққа толы, он үзеңгі қозғалтып тербелтеді.
  • Дабыл қуысы мен мұрын-жұтқыншақ қуысын не байланыстырады?
  • Сыртқы құлақ пен ортаңғы құлақтың шетінде не орналасқан?
  • Есту орталығы мидың қай бөлігінде орналасқан?

Көріністер

Құлақ, есту үдерісі

Құлақ

Есту сүйекшелері

Ұлу (иірімді түтік)

Корти мүшесі

Орын теориясы

Наррация

Дыбыс дегеніміз ауа тербелісі, оны есту мүшелеріміз арқылы сеземіз. Сау құлақ шамамен 20-20000 Гц. диапазондағы дыбысты қабылдауға қабілетті, бірақ адамның жасы ұлғайған сайын немесе шудың қысымынан бұл диапозан азаяды.

Дыбыс тербелісінің әсерінен ішкі құлақта импульс пайда болады, ол есту жүйкесі, сондай-ақ есту жолы арқылы ми қыртыстарындағы есту орталығына жетеді. Дыбысты қабылдау ми қыртыстарында жүзеге асады.

Құлақ қалқаны дыбыс тербелісін жинап, оны сыртқы құлаққа бағыттайды. Дыбыс есту жолын жауып тұрған дабыл жарғағының тербелісін тудырады.
Дабыл жарғағының тербелісін есту сүйекшелері (балғаша, төсше және үзеңгі) ұлуға жібереді.

Үзеңгінің табаны болса ұлудың сопақша терезесіне жалғанады. Ұлудың сүйекті қабырғасында негізгі мембрана орналасқан, ол ұлудың бойымен оның төбесіне дейін созылып, сонан соң кері майысып Рейсснер мембранасына жалғасады. Сондықтан ұлудың көлденең кесіндісінде үш жол бар: төменгі, ортаңғы және жоғарғы ұлу жолдары.

Ұлу сұйықтыққа толы болады, оны үзеңгінің қозғалысы тербелтеді. Жоғары дыбыстардың әсерінен болған үлкен жиілікті тербелістер кезінде ұлудың негізіне қарай жұтылып, негізгі мембрананы тербелтеді. Төменгі дыбыстар әсерінен туған кіші жиілікті дыбыстар негізгі мембрананы ұлудың төбесіне жақын жерде тербелтеді. Тербелістердің жұтылған жерінде электрлік импульс пайда болып, ол миға жетеді. Сөйтіп импульстің пайда болған орны дыбыстың жоғарылығын белгілейді. Орын теориясы деген – осы.

Электрлі импульс Кортиев мүшесінде пайда болады. Ұлуда таралған тербелістердің әсерінен жабын мембрана әлбетте негізгі мембранадағы түкті жасушаларды қысады, түктер жапырылып импульс пайда болады. Корти мүшесі тербелістерді осылайша электрлі белгілерге айналдыруға қабілетті, олар есту жүйкесі, сонан соң есту жолы арқылы ми қабатына жетеді. Ми қыртыстарында дыбысты қабылдау жүзеге асады.

Байланысты экстралар

Аяқтың қаңқасы

Аяқтың қаңқасы жамбас белдеуі мен еркін қозғалатын аяқ...

Vitamins

In this lesson you will find information about the discovery and...

Aш ішектің құрылысы

Ас қорыту жолының ең ұзын бөлігі, онда ас қорытудың басым бөлігі...

Дәрумендер

Ағзамыз дәрумендерді қайдан алады?

Тоқ ішектің құрылысы

Ас қорыту жолының аш ішектен кейінгі бөлігі, онда су, минералды...

How fast are your reflexes?

The lesson introduces you to our innate and learnt reflexes.

Қан тамырлары

Қан тамырлары жүйесіндегі тамырлар үш түрге бөлінеді: артериялар,...

Мұрын, иіс сезу үдерісі

Иістердің әсерінен иіс сезу рецепторларында электрлік импульстер...

Added to your cart.