Жер мен Айдың пайда болуы

Жер мен Айдың пайда болуы

Анимация Жер мен Айдың пайда болуын көрсетеді.

География

Этикеткалар

Жер, Ай, Жер қалыптастыру, Айдың пайда болуы, Solar System, proto-Earth, Тейя, planet, protoplanet, rocky planet, terrestrial planet, Earth globe, astronomy, astrophysics, geography, physics, physical

Байланысты экстралар

Көріністер

Әуелгі Жердің қалыптасуы

Жердің пайда болуы Күн жүйесінің пайда болуымен тығыз байланысты. Күн жүйесінің пайда болуына негіз болған газ-шаң бұлты біртіндеп тартылып, оның ортасындағы заттар тығыздалып, орталықтың температурасы біртіндеп өсе берген. Осы тығыздалған материалдан Күн пайда болған. Бұлттың басқа бөліктері жылдам айналыстан шашылып, Күннің айналасында диск қалыптастырған. Оның шаңдары электростатикалық тартылыстың әсерінен жабысып, километрге дейін үлкейген, гравитациялық күштердің әсерінен өсе берген, ақыры ғаламшар ұрықтары ғаламшар үлкендігіне дейін өскен. 4,6 миллиард жыл бұрын Жер де осылай пайда болған.

Жер пайда болғаннан кейін 170 миллион жыл өткенде, оның беткі қабаты әлі жұмсақ кезде, Жер өзіндей "жас" ғаламшар Тейямен соқтығысады. Соның нәтижесінде екі ғаламшардың ең кішісі Тейя жойылады, оның материалы Жерге сіңеді. Соның әсерінен Жер үлкейіп, бүгінгі салмағына жетеді. Соқтығыстан кейін ұшқан материалдың бір бөлігі Жердің айналасындағы орбитада қалып, Жердің маңында жүзік жүйесін құрады.

Бұл сынықтардың соғылысуынан Ай пайда болады. Жүзік жүйесі ыдыраған соң Ай Жер маңында. шамамен 25 мың километрде айналған ыстық аспан денесі болған: жанартаулары, лава теңіздері және өз магнитті алаңы болған.

Сол кезде Жер мен Айдың арасында пайда болған толысу құбылыстары әр түрлі өзгерістерге әкелді. Бір жағынан Ай осьтік айналуға көшті, яғни Жер маңында айналуы мен өз осінде айналуы сәйкесті. Екіншіден Ай Жерден біртіндеп алыстап, суыды, кейін белсенділігі азайды.

Қазір Айдың Жерден орташа қашықтығы 384 мың км. Бүгін де Ай Жерден жыл сайын 3,8 см-ге қашықтап барады. Осының әсерінен оның Жерді айналу уақыты ұзарып барады. Синхронды айналудың әсерінен остік айналу мерзімі де өсе беретін болады. Бұл құбылыс Жерге де ықпал етеді. Жердің өз осінде айналуы да баяулайды, яғни Жердегі күн де ұзара береді.

Терминдер түсініктемесі

Ғаламшар: Бір жұлдыздың (мәс. Күн) маңында айналатын аспан денесі, оның салмағы оның ішінде жұлдыздарға тән термоядролық рекациялардың жүруіне жеткіліксіз (сондыққтан жарқырамайды), алайда үлкен салмақты шар құру ышін жеткілікті.

Жұлдыз: Өз жарығы бар аспан денесі, ішіндегі термоядролық рекациялардың әсерінен жарқырайды.

Күн жүйесі: Күннің гравитациялық күші басым аумақ. Ол – радиусы шамамен 2 жарық жылына тең шеңбер, ортасында Күн орналасқан, оны айнала үлкенді-кішілі аспан денелері айналады.

Жер мен Тейяның соқтығысуы

Айдың пайда болуы

Суыну

Қазіргі жағдайы

Анимация

Наррация

Жердің пайда болуы Күн жүйесінің пайда болуымен тығыз байланысты. Күн жүйесінің пайда болуына негіз болған газ-шаң бұлты біртіндеп тартылып, оның ортасындағы заттар тығыздалып, орталықтың температурасы біртіндеп өсе берген. Осы тығыздалған материалдан Күн пайда болған. Бұлттың басқа бөліктері жылдам айналыстан шашылып, Күннің айналасында диск қалыптастырған. Оның шаңдары электростатикалық тартылыстың әсерінен жабысып, километрге дейін үлкейген, гравитациялық күштердің әсерінен өсе берген, ақыры ғаламшар ұрықтары ғаламшар үлкендігіне дейін өскен. 4,6 миллиард жыл бұрын Жер де осылай пайда болған.

Жер пайда болғаннан кейін 170 миллион жыл өткенде, оның беткі қабаты әлі жұмсақ кезде, Жер өзіндей "жас" ғаламшар Тейямен соқтығысады. Соның нәтижесінде екі ғаламшардың ең кішісі Тейя жойылады, оның материалы Жерге сіңеді. Соның әсерінен Жер үлкейіп, бүгінгі салмағына жетеді. Соқтығыстан кейін ұшқан материалдың бір бөлігі Жердің айналасындағы орбитада қалып, Жердің маңында жүзік жүйесін құрады.

Бұл сынықтардың соғылысуынан Ай пайда болады. Жүзік жүйесі ыдыраған соң Ай Жер маңында шамамен 25 мың километрде айналған ыстық аспан денесі болған: жанартаулары, лава теңіздері және магнитті алаңы болған.

Сол кезде Жер мен Айдың арасында пайда болған көтеріліп-қайту құбылыстары әр түрлі өзгерістерге әкелді. Бір жағынан Ай осьтік айналуға көшті, яғни Жер маңында айналуы мен өз осінде айналуы сәйкесті. Екіншіден Ай Жерден біртіндеп алыстап, суыды, кейін белсенділігі азайды.

Қазір Айдың Жерден орташа қашықтығы 384 мың км. Бүгін де Ай Жерден жыл сайын 3,8 см-ге қашықтап барады. Осының әсерінен оның Жерді айналу уақыты ұзарып барады. Синхронды айналудың әсерінен өстік айналу мерзімі де өсе беретін болады. Бұл құбылыс Жерге де ықпал етеді. Жердің өз өсінде айналуы да баяулайды, яғни Жердегі күн де ұзара береді.

Байланысты экстралар

Жыл мезгілдерінің ауысуы (ортаңғы деңгей)

Жердің айналу өсінің көлбеулігіне байланысты күн сәулесінің көлбеулік бұрышы жыл бойында...

Теңіз суының көтерілуі мен қайтуы

Айдың гравитациялық күшінің әсерінен теңіз суы көтеріліп, қайтады.

Жердің магниттік өрісі

Жердің солтүстік және оңтүстік полюстері географиялық Солтүстік және Оңтүстік полюстерге...

Кометалар

Кометалар Күнді айналатын жарық аспан денелері.

Қызықты география және Астрономия

Күн жүйесінде біз үшін көптеген қызықты жайттар бар.

Континенттер мен мұхиттар

Жеріміздегі құрлық континенттерге бөлінген, олардың арасында мұхиттар бар.

Күн тұтылуы

Егер Күн, Ай және Жер бір сызықтың бойына келсе, Ай Күнді жартылай немесе түгелдей жауып...

Жердің құрылысы (ортаңғы деңгей)

Жер көптеген сфералық қабаттардан тұрады.

Күн

Күннің диаметрі Жердің диаметрінен шамамен 109 есе үлкен. Негізінен сутегінен тұрады.

Жер

Жер шары оттегі қабаты бар атмосфера және минералды қыртыспен қапталған ғаламшар.

Ай тұтылуы

Ай тұтылуы кезінде Ай Жердің конус пішінді көлеңкесінде болады.

Ай

Ай - Жердің жалғыз табиғи серігі.

Айға қону: 1969 жылдың 20 шілдесі

Айға aлғаш қонған адам "Аполлон-11" экипажының мүшесі – Нил Армстронг.

"Таңсәрі" (Dawn) миссиясы

Вестаны және Церераны зерттеу Күн жүйесінің ежелгі дәуірі және қатты денелі ғаламшарлар...

Change of seasons (basic)

Due to the Earth´s tilted axis, the angle of the Sun's rays at given latitudes is...

Continental drift on a geological timescale

The Earth's continents have been in constant motion during the history of the planet.

Moon radar experiment (Zoltán Bay, 1946)

In 1946 a Hungarian scientist was the first person to detect radar echoes from the Moon.

Phases of the Moon

During its orbit around the Earth, the visibility of the Moon's illuminated part...

Structure of Earth (elementary)

The Earth is composed of several spherical layers.

Timeline spiral

Place historical events on the time spiral.

"Аполлон"-15 (Aй автомобилі)

Бұл анимацияда американдық ғарыш кемесінің "Аполлон"-15 экспедициясында пайдаланылған екі...

Added to your cart.