Жұлынның құрылысы

Жұлынның құрылысы

Жұлын омыртқада орналасқан орталық жүйке жүйесінің органы, одан жұлын жүйкелері шығады.

Биология

Этикеткалар

spinal cord, nervous system, prolapsed disc, spinal nerve, grey matter, white matter, central canal, motoneuron, ganglion, spine, vertebra, cervical vertebrae, thoracic vertebra, lumbar vertebra, ми, cranial nerve, meninx, neuron, reflex, cerebrospinal fluid, arachnoid mater, lumbar puncture, nerve, human, biology

Байланысты экстралар

Көріністер

Жұлын

  • алдыңғы түбір - Жұлынның сұр затының алдыңғы мүйізінен шығатын қозғалтқыш талшықтарды құрайды.
  • артқы түбір - Жұлынның сұр затының артқы мүйізіне өтетін сезгіш талшықтарды құрайды.
  • артқы жұлын түйіні - Әрбір сезгіш жасушаның денесінде жүйке түйіні болады. Сезгіш жүйке өсінділері - жүйке талшықтары - артқы түбірлер арқылы шығып жұлынның сұр затына өтеді.
  • сұр заттың алдыңғы мүйізі - Қозғалтқыш жүйке жасушалары (мотонейрондары) бар. Одан қозғалтқыш жүйке жасушаларының өсінділері - қозғалтқыш талшықтар - алдыңғы түбірлер арқылы шығады.
  • сұр заттың алдыңғы мүйізі - Мұнда артқы түбір арқылы сезгіш жүйке жасушаларының өсінділері, сезгіш талшықтар, өтеді.
  • ақ зат - Жүйке жасушаларының денелері сұр затта орналасады, ал жүйке талшықтары ақ затта жиналып, өткізгіш жолдар жасайды. Миға қарай жоғары бағытталған жолдарда - сезгіш талшықтар, ал одан төмен қарай бағытталған жолдарда қозғалтқыш талшықтар болады. Ақ зат жүйке талшықтарын қаптаған, глия жасушалардан тұратын жұлын қынабының әсерінен ақ болады.
  • орталық өзек - Онда ликвор (ми-жұлын сұйықтығы) орналасқан. Орталық өзек мидың қарыншаларына жалғасады.

Жұлын жүйкелерінің тобы

  • 8 жұп мойын жүйкесі
  • 12 жұп кеуде жүйкесі
  • 5 жұп бел жүйкесі
  • 5 жұп сегізкөз жүйкесі
  • 1 жұп жамбас жүйкесі
  • жұлын
  • атқұйрық - Жұлын омыртқа бағанының құйымшақ тұсында аяқталады. Атқұйрық төмен түсетін жұлын жүйкелерінің түйіндерінен тұрады.

Жұлын жүйкелерінің орналасуы

  • омыртқа - Жұлынды қорғайды. Оның көлденең өсінділерінің алдында жұлын жүйкелері шығады.
  • омыртқааралық диск - Омыртқа бағанының қозғалғыштығын қамтамасыз етеді.
  • жұлын - Сыртқы ақ заттан және ішкі көбелек пішінді сұр заттан тұрады.
  • жұмсақ ми қабығы - Ӏшкі ми қабығы. Ми және жұлынның сыртқы бетіне тығыз жабысады.
  • жұлын жүйкесі - 31 жұп жұлын жүйкесінің сезгіш және қозғалтқыш жүйке талшықтары бар, сол себепті олар аралас жүйкелер деп аталады. Орталық жүйке жүйесінен тыс талшықтар түйіндерін жүйкелер деп атаймыз, ал орталық жүйке жүйесінің ішіндегі талшық түйіндерін жүйке өзектері деп атаймыз.
  • өрмекші торы секілді қабық - Жұлынның және мидың ортаңғы, борпылдақ қабығы. Дәнекер ұлпа бағандарының арасында ми-жұлын сұйықтығы (ликвор) бар. Ликвор орталық жүйке жүйесін қорғайды: механикалық әсерлерді әлсіреттеді, сонымен бірге көтергіш күштің әсерінен жұлын мен мидың салмағын азайтады.
  • қатты ми қабығы - Жұлын мен мидың сыртқы, дәнекер ұлпадан тұратын қабығы.

Омыртқааралық дискінің жарығы

  • талшық сақина - Зақымданған кезде шырышты ядро жұлын өзегіне кіріп кетеді. Адамның өмірі өткен сайын талшықты сақина серіппелігін жоғалтады, зақымдануға бейім болады, жарықтың пайда болуы қаупі артады.
  • сілекейлі ядро - Жұлын өзегіне кіріп кетіп, омыртқа дискі жұлын жүйкелерін немесе жұлынды қысуы мүмкін. Бұл ауырсыну, ұйып қалу, сезгіштіктің ауытқуы, рефлекстердің бұзылуы, аяқ-қолдың жұмыс істемей қалуы секілді қиындықтарға немесе жамбас қуысы органдарының қызметінің бұзылуына (мәселен үлкен кіші дәрет қиындықтары) әкеліп соғуы мүмкін. Омыртқа жарығын омыртқа жаттығулары, арнайы құрылғылардың (мәселен, корсет) көмегімен және ота жасап емдеуге болады.
  • жұлын жүйкесі

Жүйке жүйесі

  • ми
  • жұлын - Орталық жүйке жүйесі жұлын мен мидан тұрады. Жұлыннан 31 жұп жүйке шығады.
  • ми жүйкелері
  • жұлын жүйкелері - Вегетативті жүйке жүйесі 31 жұп жұлын жүйкесі және 12 жұп ми жүйкесінен тұрады. Жұлын жүйкелері аралас жүйкелер: сезгіш және қозғалтқыш жүйке талшықтарынан тұрады.

Анимация

  • ми
  • жұлын - Орталық жүйке жүйесі жұлын мен мидан тұрады. Жұлыннан 31 жұп жүйке шығады.
  • ми жүйкелері
  • жұлын жүйкелері - Вегетативті жүйке жүйесі 31 жұп жұлын жүйкесі және 12 жұп ми жүйкесінен тұрады. Жұлын жүйкелері аралас жүйкелер: сезгіш және қозғалтқыш жүйке талшықтарынан тұрады.
  • 8 жұп мойын жүйкесі
  • 12 жұп кеуде жүйкесі
  • 5 жұп бел жүйкесі
  • 5 жұп сегізкөз жүйкесі
  • 1 жұп жамбас жүйкесі
  • жұлын
  • атқұйрық - Жұлын омыртқа бағанының құйымшақ тұсында аяқталады. Атқұйрық төмен түсетін жұлын жүйкелерінің түйіндерінен тұрады.
  • омыртқа - Жұлынды қорғайды. Оның көлденең өсінділерінің алдында жұлын жүйкелері шығады.
  • омыртқааралық диск - Омыртқа бағанының қозғалғыштығын қамтамасыз етеді.
  • жұлын - Сыртқы ақ заттан және ішкі көбелек пішінді сұр заттан тұрады.
  • жұмсақ ми қабығы - Ӏшкі ми қабығы. Ми және жұлынның сыртқы бетіне тығыз жабысады.
  • жұлын жүйкесі - 31 жұп жұлын жүйкесінің сезгіш және қозғалтқыш жүйке талшықтары бар, сол себепті олар аралас жүйкелер деп аталады. Орталық жүйке жүйесінен тыс талшықтар түйіндерін жүйкелер деп атаймыз, ал орталық жүйке жүйесінің ішіндегі талшық түйіндерін жүйке өзектері деп атаймыз.
  • өрмекші торы секілді қабық - Жұлынның және мидың ортаңғы, борпылдақ қабығы. Дәнекер ұлпа бағандарының арасында ми-жұлын сұйықтығы (ликвор) бар. Ликвор орталық жүйке жүйесін қорғайды: механикалық әсерлерді әлсіреттеді, сонымен бірге көтергіш күштің әсерінен жұлын мен мидың салмағын азайтады.
  • қатты ми қабығы - Жұлын мен мидың сыртқы, дәнекер ұлпадан тұратын қабығы.
  • алдыңғы түбір - Жұлынның сұр затының алдыңғы мүйізінен шығатын қозғалтқыш талшықтарды құрайды.
  • артқы түбір - Жұлынның сұр затының артқы мүйізіне өтетін сезгіш талшықтарды құрайды.
  • артқы жұлын түйіні - Әрбір сезгіш жасушаның денесінде жүйке түйіні болады. Сезгіш жүйке өсінділері - жүйке талшықтары - артқы түбірлер арқылы шығып жұлынның сұр затына өтеді.
  • сұр заттың алдыңғы мүйізі - Қозғалтқыш жүйке жасушалары (мотонейрондары) бар. Одан қозғалтқыш жүйке жасушаларының өсінділері - қозғалтқыш талшықтар - алдыңғы түбірлер арқылы шығады.
  • сұр заттың алдыңғы мүйізі - Мұнда артқы түбір арқылы сезгіш жүйке жасушаларының өсінділері, сезгіш талшықтар, өтеді.
  • ақ зат - Жүйке жасушаларының денелері сұр затта орналасады, ал жүйке талшықтары ақ затта жиналып, өткізгіш жолдар жасайды. Миға қарай жоғары бағытталған жолдарда - сезгіш талшықтар, ал одан төмен қарай бағытталған жолдарда қозғалтқыш талшықтар болады. Ақ зат жүйке талшықтарын қаптаған, глия жасушалардан тұратын жұлын қынабының әсерінен ақ болады.
  • орталық өзек - Онда ликвор (ми-жұлын сұйықтығы) орналасқан. Орталық өзек мидың қарыншаларына жалғасады.
  • талшық сақина - Зақымданған кезде шырышты ядро жұлын өзегіне кіріп кетеді. Адамның өмірі өткен сайын талшықты сақина серіппелігін жоғалтады, зақымдануға бейім болады, жарықтың пайда болуы қаупі артады.
  • сілекейлі ядро - Жұлын өзегіне кіріп кетіп, омыртқа дискі жұлын жүйкелерін немесе жұлынды қысуы мүмкін. Бұл ауырсыну, ұйып қалу, сезгіштіктің ауытқуы, рефлекстердің бұзылуы, аяқ-қолдың жұмыс істемей қалуы секілді қиындықтарға немесе жамбас қуысы органдарының қызметінің бұзылуына (мәселен үлкен кіші дәрет қиындықтары) әкеліп соғуы мүмкін. Омыртқа жарығын омыртқа жаттығулары, арнайы құрылғылардың (мәселен, корсет) көмегімен және ота жасап емдеуге болады.
  • жұлын жүйкесі

Наррация

Біздің жүйке жүйеміз орталық және вегетативтік жүйке жүйесі болып екіге бөлінеді. Орталық жүйке жүйесі ми мен жұлыннан тұрады. Вегетативтік жүйке жүйесі 12 жұп ми жүйкесінен және 31 жұп жұлын жүйкесінен тұрады.

Жұлынның мойын бөлігінде 8 жұп жүйке шығады, ал оған 12 жұп кеуде, 5 жұп бел, 5 жұп сегізкөз және 1 жұп жамбас жүйкесі ілеседі. Жұлын омыртқа бағанының құйымшақ бөлігінде аяқталады. Атқұйрық төмен түсетін жұлын жүйкелерінен тұрады.

Жұлын жүйкелері жұлын мен басқа органдарымыздың арасында электрлі ақпаратты тасымалдайды. Жұлын тобық рефлексі секілді белгілі бір рефлекстердің орталығы саналады, сонымен бірге мидан төмен қарай бағытталған және миға қарай жоғары бағытталған талшықтардан тұрады.

Жұлынды омыртқалар қорғайды, көлденең өсінділердің алдында жұлын жүйкелері шығып тұрады. Омыртқалар арасында омыртқааралық дискілер орналасқан, олар омыртқа бағанының қозғалғыштығын қамтамасыз етеді.
Жұлын мен миды үш ми қабығы қаптап тұрады: сыртқы қатты ми қабығы, өрмекші торы секілді қабық және жұмсақ ми қабығы. Өрмекші торы қабығы жұмсақ, дәнекер ұлпасының бағаналары арасында ми-жұлын сұйықтығы - ликвор болады. Ликвор орталық жүйке жүйесін қорғап тұрады, механикалық әсерлерді азайтады, сондай-ақ көтергіш күштің әсерінен жұлын мен мидың салмағын азайтады.

Жұлын сыртқы ақ заттан және ішкі көбелек пішінді сұр заттан тұрады. Жүйке жасушаларының жасуша денелері сұр затта болады, ал жүйке талшықтары ақ заттың бойымен ағылып жолдар салады. Миға жоғары қарай бағытталған жолдарда - сезгіш талшықтар, ал мидан төмен қарай бағытталған жолдарда қозғалтқыш талшықтар болады.
Жүйке талшықтарын қаптаған, глия жасушаларынан тұратын жұлын қынабының әсерінен бұл зат ақ түсті. Сұр заттың алдыңғы мүйізінде қозғалтқыш жүйке жасушаларының жасуша денелері болады. Олардан қозғалтқыш жүйке жасушаларының өсінділері -қозғалтқыш талшықтар - алдыңғы түбірлер арқылы шығады. Сұр заттың артқы мүйізіне артқы түбір арқылы сезгіш жүйке жасушаларының өсінділері, сезгіш талшықтар өтеді. Сезгіш жүйке жасушалары артқы түбірдің сезгіш жүйке түйіндерінде орналасқан. Жұлынның орталық өзегінде ликвор орналасқан. Орталық өзек мидың қарыншаларына жалғасады.

Омыртқааралық дискілер негізгі екі бөліктен тұрады: талшықты сақина және шырышты ядро. Талшықты сақина зақымданған кезде шырышты ядро жұлын өзегіне кіріп кетіп, омыртқа жарығы пайда болуы мүмкін. Адамның өмірі өткен сайын талшықты сақина серіппелігін жоғалтады, зақымдануға бейім болады, жарықтың пайда болуы қаупі артады. Омыртқа дискі жұлын жүйкелерін немесе жұлынды қысуы мүмкін. Бұл ауырсыну, ұйып қалу, сезгіштіктің ауытқуы, рефлекстердің бұзылуы, аяқ-қолдың жұмыс істемей қалуы секілді қиындықтарға немесе жамбас қуысы органдарының қызметінің бұзылуына (мәселен үлкен кіші дәрет қиындықтары) әкеліп соғуы мүмкін. Омыртқа жарығын омыртқа жаттығулары, арнайы құрылғылардың (мәселен, корсет) көмегімен және ота жасап емдеуге болады.

Байланысты экстралар

Ауырсыну рефлексі

Ауырсыну рефлексі жүйке тіндерінің зақымдануынан белгі береді, ол - дененің тітіркену...

Patellar reflex

The reflex triggered by the stretching of the thigh extensor muscle is the patellar reflex.

Жүйке жүйесі

Сүтқоректілер мен адамның жүйке жүйесі орталық (ми және жұлын) және шеткі (ми және...

Адам миының бөліктері

Мидың негізгі бөліктері: ми бағаны, аралық ми және ортаңғы ми мен мишықтан тұратын үлкен ми.

Aдам миы

Мидың негізгі бөліктері: ми бағаны, аралық ми, үлкен ми және мишық.

Қан айналым жүйесі

Үлкен қан айналым шеңберімен аққан қан барлық органдарды оттегімен қамтиды, ал кіші...

Қол қаңқасы

Қол қаңқасы иық сүйектері мен еркін қол сүйектерінен тұрады.

Жүйке импульсінің берілуі

Жүйке жүйесінің жасушалары әр түрлі химиялық және электрлі түйіспелердің көмегімен...

Бүйрекүсті бездері

Ӏшкі секрецияның жұп безі, ол гомеостазды қалыпта ұстауға және стресс жағдайларына тез ...

Омыртқа патологиялары

Омытқаның қисаюы- омыртқаның бір жаққа иілуі, ол омыртқалардың орнынан жылжуы салдарынан...

Адам денесі (еркек)

Анимация адам ағзасының жалпы құрылысы мен адам денесінің маңызды органдары туралы...

Бұлшықет ұлпалары

Біздің денемізде бұлшықет ұлпаларының үш түрі кездеседі: көлденең жолақты бұлшықет...

Бассүйек пен омыртқа

Бассүйек пен омыртқа орталық жүйке жүйесінің маңызды екі бөлігін: ми мен жұлынды қорғайды.

Аяқтың қаңқасы

Аяқтың қаңқасы жамбас белдеуі мен еркін қозғалатын аяқ сүйектерінен тұрады.

Жүрек

Жүрек – қан айналым жүйесінің орталық сорғысы, ол бүкіл өміріміздің барысында бірнеше...

Құлақ, есту үдерісі

Біздің есту ағзамыз ауа тербелісін электрлік белгілерге түрлендіріп, ол ми арқылы қорытылады.

Cortical organisation of speech

Producing speech requires the synchronised operation of several cortical centres.

Knee joint

The knee joint is made up by the femur, the tibia and the kneecap.

Neurons, nervous tissue

Neurons are cells specialised for transmitting electric signals.

The life cycle of vertebrates

The life cycle of vertebrates starts with the production of the reproductive cells of an...

The ventricular system and the main brain regions

This animation demonstrates the internal structure of the brain.

Types of bone articulations

Human bones are joined together by cartilaginous or synovial joints, sutures or they can...

Омыртқалылардың миының дамуы

Эволюциясы барысында омыртқалылардың миының белгілі бір бөліктерінің қатысты дамуы өзгерді.

Added to your cart.