Орман қабаттары

Орман қабаттары

Әр түрлі орман қабаттары әр алуан болуы мүмкін.

Биология

Этикеткалар

layeredness, rainforest, monsoon forest, oak forest, beech forest, coniferous forest, forest, jungle, canopy layer, shrub layer, herbaceous layer, tree, perennial, wood production, flora, ecosystem, woody, biomes, shade-tolerant, competition, liana, orchid, epiphytic, evergreen, deciduous, precipitation, plant, biology

Байланысты экстралар

Көріністер

Ылғалды тропикалық орман

Муссонды орман

Еменді орман

Шамшатты орманы

Қарағайлы орман

Биомалар (график)

Биомдар (өсімдіктер)

Наррация

Тропикалық ылғалды орман

Tропикалық белдеудің жауын-шашын көп түсетін аймақтарында жауын-шашын мөлшері 2000–5000 мм болады және жыл мезгілдерінің ауысуы болмайды, ылғалды тропикалық ормандар қалыптасады. Осы мәңгілік жасыл ормандардың өсімдіктері сан түрлі болып келеді. Топырағы құнарлы заттарға зәру болады, себебі оларды қалың өсімдік сіңіріп алады және жауын шайып кетеді. Үш қабатты бөрікбастың болуынан өсімдіктер жарық үшін таласады. Майда ағаштарға және шым қабатына жарық аз түседі, сондықтан ол жерлерде көлеңкеге төзімді өсімдіктер көп өседі.

Муссон орманы

Тропикалық ормандармен көршілес муссон ормандары қалыптасады. Осы аймақтарда бір жылдық жауын-шашын 2000 м-ден аз түседі, және қысқа құрғақ маусым тән. Екі мезгіл ауысатындықтан ағаштардың жапырақтары түседі. Ағаштардың бөрікбасы тропикалық ормандардағыдай толық жабық емес, сол себепті майда ағаштар мен шым қабаты дамыған.

Емен орманы

Қоңыржай белдеудің жауын-шашын мөлшері 500 мм-ге жететін аумақтарында қоңыржай белдеудің түспежапырақты ормандары қалыптасады. Олардың маңызды түри емен ормандары. Кейбір емен ормандарында бір қабатты бөрікбас болады, емендерден басқа ағаш түрлері бөрікбастың төменгі қабатын құрайды. Емен ормандарының сирек бөрікбасы мейлінше мол жарық өткізеді, сондықтан майда ағаштар мен шым қабаты да дамыған.

Шамшат орманы

Нағыз қоңыржай белдеудің суық аймақтарында, таулы жерлерінде шамамен 600-800 м биікте әдетте шамшат ормандары болады.
Олардың бөрікбас қабаты 30 метр биікте орналасады, жабық болады, жарықты аз өткізеді. Жарық үшін талас ағаштар жоғары ұмтылып, түзу болып өседі. Шамшат ормандарында майда ағаштар және шым қабаты дамымаған, негізінен көлеңкеге төзімді өсімдіктер өседі, көктемде орман ағаштарының жапырақтары шықпай сарымсақты өсімдіктер өседі.

Қылқан жапырақты ормандар

Суық қоңыржай белдеуге мәңгілік жасыл орман тән. Ағаштар 30-40 метр биік өседі, бөрікбас қабаты жабық, жарықты аз өткізеді. Топырақтың құнары төмен, суық ауа райы және қалың жер балауызы мен шайыр қабаты бактериялар мен саңырауқұлақтардың ыдырату қызметін және гумустың пайда болуын баяулатады. Қоректі заттардың аз болуынан және күн түспейтіндіктен майда ағаштар мен шым қабаты нашар дамыған.

Биомалар

Жеріміздің екі жарты шарында да ыстық, қоңыржай және суық белдеулерді ажырата аламыз.
Ыстық белдеу экватордың айналасында Тауешкі мен Шаян тропиктерінің арасында орналасады; мұнда жылы, нағыз қоңыржай және суық белдеулер бар. Суық белдеу полярлық аймақтардың сыртында орналасады.

Ыстық және қоңыржай белдеуде жылдық жауын-шашынның өсуімен шөлдер шөп басқан аймақтарға, ал олар ормандарға ауысады. Суығырақ белдеугге ауысқанда, жауын-шашынның түсуі азая береді, шөпті және орманды аймақтар пайда болады. Оның себебі суықта булану аз болады, сондықтан да өсімдіктер үшін аз ғана жауын-шашынның өзі жеткілікті.

Ыстық белдеуде жауын-шашын мөлшері 5000 мм-ге дейін жетеді. Жауын-шашынның азаюымен ылғалды тропикалық ормандар муссонды ормандарға ауысады, ағаш және шөп саваннасы пайда болады, ондағы жауын-шашын мөлшері 200 мм-ден төмен, шөлдер пайда болады.

Қоңыржай белдеудің жауын-шашын көп түсетін аймағында осы белдеудің ылғалды ормандары орналасқан. Жылы қоңыржай белдеуде жауын-шашынның азаюымен бірге оларды мәңгілік жасыл субтропикалық ормандар (лавр жапырақты және қатты жапырақты ормандар) алмастырады. Нағыз қоңыржай белдеуде жауын-шашын аз, түспежапырақты ормандар, сонан соң шөбі шүйгін далалар кездеседі. Шөпті аумақтарды Еуразияда – дала, Солтүстік Америкада – прерия, Оңтүстік Америкада пампа деп атайды. Ең құрғақ аймақтарда қоңыржай белдеудің шөлдері қалыптасады.

Суық қоңыржай белдеудің ормандары мен тайга ормандары Жер шарының ең үлкен қылқан жапырақты ормандары саналады.

Суық белдеуде тундра орналасқан, онда мүктер, қыналар, сондай-ақ ергежейлі бұталар өседі.
Полярлық шеңберден арғы жағындағы полярлық аймақтарды мәңгілік қар жауып жатыр, онда дамыған өсімдіктер өспейді.

Байланысты экстралар

Жартас емені

Бұл фильмнен кәдімгі еменнің жартас еменінен несімен...

Қамыс

Фильм қамыстың құрылысы, қоршаған ортаға әсері және пайдаланылуы...

Фотосинтез (негізгі деңгей)

Өсімдіктер бейорганикалық заттардан (көмірқышқыл газы және су)...

Ағаш тәрізді пион

Шығыс-Азиядан тараған өсімдік 2000 жыл бұрын халық емшілігінде...

Deep in the Jungle

In this lesson you will find out where tropical rainforests are...

Жабық тұқымды өсімдіктердің гүлдері

Анимацияның көмегімен жабық тұқымды өсімдіктердің гүлдерінің...

Ұсақ жапырақты жөке

Орталық-Шығыс Еуропада, Карпат ойпатының төл, баяу өсетін, күй...

Фотосинтез

Өсімдіктер бейорганикалық заттардан (көмірқышқыл газы және су)...

Added to your cart.