Дольмен (хунебед)

Дольмен (хунебед)

Қазіргі Голландия аумағындағы дольмендер шамамен 5000 жыл бұрын салынған.

Тарих

Этикеткалар

dolmen, hunebed, Голландия, Neolithic period, Stone Age, prehistory, neolit, Chalcolithic, animal husbandry, ауыл шаруашылығы, елді мекен, dwelling, burial chamber, lifestyle, settling, archaeology, ice sheet, megalithic, тарих, crafts, construction, glacier, glaciation, tools, technology

Байланысты экстралар

Сұрақтар

  • "Хунебедтер" қазіргі қай елдің аумағында табылған?
  • Хунебедтер қай категорияға (болжамдарға қарағанда) жатады?
  • Қай археологиялық нысан голландиялық хунебедтің "туысы"?
  • Хунебедтердің тасы қай жерден?
  • Хунебедтер Голландия аумағына қашан және қалай келген?
  • Қазіргі Голландия аумағында қанша хунебед бар?
  • Қай голландиялық провинцияда ең көп хунебед бар?
  • Хунебедтер неше жыл бұрын салынған?
  • Төмендегі құрылыстардың қайсысы бұрын салынған?
  • Қай сөздің голландиялық хунебедтерге қатысы бар?
  • "Хунебед" атауы қандай сөздерден тұрады?
  • Ең үлкен голландиялық хунебед?
  • Хунебед тастарының ең үлкен тасының салмағы қандай?
  • Хунебед D49 қай голландиялық қаланың жанында орналасқан?
  • Хунебедтерге қай сөз сәйкес келеді?
  • Неолит дәуірінің адамдары немен айналысқан ЖОҚ?
  • Хунебедтерде қай тас болмаған?
  • Неолит елді мекендерін салғанда неге жақын болу шарт болған ЖОҚ?
  • Жаңа тас дәуіріне қай сөз сәйкес?
  • Қай құрал жаңа тас дәуірінде пайда болған ЖОҚ?
  • Дольмендер нені бейнелеген?
  • Неолит дәуірінде не құрылыс материалы болған ЖОҚ?
  • Бұл пікір дұрыс па?\nЖаңа тас дәуірінде ошақ баспананың ішінде болды.
  • Бұл пікір дұрыс па?\nАрхеологтар дольмендерді тек Еуропада тапқан.

Көріністер

Неолит елді мекені

Жаңа тас дәуірі (неолит) ерте тас дәуірінің (палеолит) мен мыс-тас дәуірінің арасындағы (энеолита немесе халколит) кезең, тас дәуірінің соңы.
Осы кезеңде адам өміріндегі маңызды жер өңдеу мен мал шаруашылығы пайда болды. Отырықшы өмір салтына көшу тұрақты баспаналы елді мекендердің құрылуына себеп болды.
Алғашқы елді мекендер жақын маңда ауыз су (адамдар мен жануарларға), орман (құрылысқа және еңбек құралдарына), жайылым және жер өңдеуге қолайлы жерлерде салынды.
Тұрғын ғимараттардың жанына мал қамайтын қоралар салынды.

Құс ұшатын биіктен

Баспана

Tұрғылықты өмір салты мықты және ыңғайлы баспана cалуды қажет етті.
Ежелгі тас әуіріне тән үңгірлерді, жартас бөліктерін және қарапайым лашықтарды алғашқы үйлер алмастырды.
Олардың қабырғалары әуелде ағаштан жасалып немесе талдан өріліп, балшықпен сыланды. Кейінірек күнге кептірілген саман кірпіштер де пайда болды.
Климаттық жағдайларға байланысты төбесі жалпақ болды немесе шатырмен жабылды.
Баспананың ішіндегі жатын орындар әдетте сабаннан, аңның терісі мен жүнінен жасалған заттармен жабдықталды. Ошақ та үйдің ішінде болды.

Интерьер

  • жан қабырға
  • шатыр
  • еңбек құралы
  • жатын орын
  • топырақ еден
  • ошақ
  • пеш

Отбасы

Неолит дәуірінде шаруашылық түрінің өзгеруіне байланысты адамның өмір сүру жағдайы да өзгерді. Бұл қоғам құрылысына да әсер етті. Үлкен отбасы жаңа, өз бетінше шаруашылық жүргізетін қоғамдық бірлікке айналды. Үлкен отбасыларда үш ұрпақ: ата-әже, ата-ана және балалар бірге өмір сүрді.
Неолит дәуірінің адамдарының киім-кешектері палеолит дәуіріндегі адамдардікіне қарағанда әр түрлі болды. Мал шаруашылығы мен өсімдік өсірудің пайда болуына байланысты жүн, мақта, зығыр, кендір секілді заттар тоқу мен тігудің негізгі материалдарына айналды. Мата тоқу пайда болды, соның нәтижесінде адамдар ыңғайлы және көпке дейін шыдамды киімдер кие бастады.

Жерлейтін орын

  • топырақпен жабылған қорған
  • қақпа тасы
  • жабын тас
  • сақина құрайтын тастар
  • кіру
  • қақпаны тірейтін тастар
  • тіреуіш тастар

Қайтыс болғандарды жерлеу дәстүрі ежелгі тас дәуірінде-ақ қалыптасқан. Үңгірлердегі жерлеулер кезінде мүрделерді отырғызып немесе эмбрион секілді қусырылған пішінде жерлеген.
Өмір салтының өзгеруімен бірге ежелгі тас дәуіріндегі адамдардың жерлеу салттарында да өзгерістер пайда болды. Қайтыс болғандарды елді мекендердің шетіндегі зираттарға жерледі.
Мегалитикалық мәдениеттің долмендері де ерекше, тас кесектерінен тұрғызылған жерлеу орындары болған. Долмендердің ішінде аруақтар өмір сүреді деп сенілген және үңгірлерді бейнелеген. Долмендерді қазған археологтар адам сүйектерімен бірге қаруларды, еңбек құралдарын және зергерлік бұйымдарды тапқан.

Тастардың жетуі

Дольмендердің басым бөлігі орналасқан Дренте провинциясында таулар мен жартастар жоқ, сондықтан зираттардың құрылыс материалдары басқа жақтан әкелінді.
Дольмендердің құрылыс материалдары тастар қазіргі Голландия аумағына мұз дәуірінде әкелінген. Осы алып гранит тастарды Скандинавиядан мұз жапқан оңтүстік аумақтарға баяу қозғалатын глетчерлер алып келген.

Тастарды жылжыту

Бүгінгі Голландия аумақтарындағы дольмендерді ерекше техникамен салған. Дольмендер алып тас кесектерінен тұрған. Сол кездегі адамдарға оларды қозғалту оңай болмаған. Тас кесектерін қажетті жерге адамның күшімен, арқан және домалатқыштардың көмегімен тасыған.
Алдымен шұңқырлар қазып, оларға тіреуіш тастарды орналастырған. Сонан соң топырақ, арқан және тегершіктердің көмегімен жабын тастарды қойған. Кіре берістің үстіндегі қақпа тастарды бөлек жүк көтергіш тастар ұстап тұрған.
Жергілікті халық дольмендерді хунебед деп атады. Бұл атау екі сөзден тұрады: дәу және төсек. Наным-сенімдер бойынша алып тас кесектерінен тұратын бір түрлі тас кешендерін дәулер тұрғызған және оларды жатар орын ретінде пайдаланған.

Серуен

Анимация

  • топырақпен жабылған қорған
  • қақпа тасы
  • жабын тас
  • сақина құрайтын тастар
  • кіру
  • қақпаны тірейтін тастар
  • тіреуіш тастар

Наррация

Неолит дәуіріндегі өзгерістердің ең көрнекті белгілерінің бірі алғашқы елді мекендердің пайда болуы.
Жер өңдеу мен мал шаруашылығымен айналысатын адамдардың отырықшы өмір салты палеолит дәуіріне қарағанда мықтырақ және ыңғайлырақ тұрақты баспаналарды қажет етті. Алғашқы үйлер пайда, алғашқы қолөнер түрлері пайда болды.
Неолит дәуіріндегі мегалитикалық мәдениеттің ерекше ескерткіштеріне бірнеше континенттерде табылған долмендер жатады. Еуропалық елдердің ішінде Голландияда үңгірлерді бейнелейтін тас кешендерді жергілікті халық хунебед деп атаған.
"Дәулер төсектерінің" алып тастары қазіргі Голландия аумағына мұз дәуірінде Скандинавиядан әкелінген. Елді мекендердің шетіне арнайы технологиямен салынған хунебедтер зираттар болғанға ұқсайды.
Тұрғызылғанына 5000 жыл болған ғимараттардың қазіргі қалыптары жақсы емес, бірақ құпияларын берік сақтауда.

Байланысты экстралар

Эци, мұз адамы

Бір Альпі мұздықтарынан мыс-тас ғасырынан бері сақталған Мұз адамының мумиясы табылды.

Стоунхендж (Ұлы Британия, қола дәуірі)

Англиядағы әлемге әйгілі қола дәуірінен қалған тас құрылыстың сыры күні бүгінге дейін...

Tас дәуірінен темір дәуіріне дейін

Анимация ежелден келе жатқан қолданыс құралы балтаның дамуын археологиялық дәуірлерді өте...

Мұз басу

Соңғы мұз дәуірі шамамен 13 мың жыл бұрын аяқталған.

Жаңа тас дәуіріндегі елді мекен

Жана тас дәуіріндегі төңкерісті өзгерістердің әсерінен отырықшыға айналған адамдар қауымы...

Еуропаның мегалитикалық мәдениеті

Алып тас кесектерінен тұратын көптеген мыңжылдықтар бойы тұрған ескерткіштер...

Administrative divisions of the Netherlands

This animation presents the provinces and provincial capitals of the Netherlands.

Ежелгі тас дәуіріндегі үңгір

Адамзат тарихындағы алғашқы баспаналар біздің ата-бабаларымыздың өмірі туралы өте мол...

Ақыл иесінің (Homo sapiens) Жер бетінде таралуы

Дана адам африкалық бесігінен шығып құрлықтарды бірінен соң бірін бағындырды.

Archaeological excavation (pit house)

Large construction sites provide archaeologists searching for artefacts with a great deal...

Glacier (basic)

A glacier is a large body of ice that forms from snow, and is in constant, slow motion.

Джосер пирамидасы (Саккара, Хр. д. 27-інші ғасыр)

Хр. д. 27-інші ғасырда салныған баспалдақты пирамида ежелгі Мысырдың алғашқы пирамидасы...

Мысыр пирамидалары (Гиза, б.з.д. 26 ғасыр)

Гиза пирамидалары жеті ғажайыптың ішінде осы заманға дейін жеткен ерте дәуірдің...

Тутанхамнонның мазары (б.з.д 14 ғасыр)

Мысыр перғауындарының қабірханаларының ашылуы 20 ғасырдың дүниені дүр сілкіндірген...

Treasury of Atreus (Mycenae, 14th century BC)

A beehive tomb on the site of the ancient city of Mycenae, attributed to the legendary king.

Added to your cart.