Бактериялар (шар, таяқ және спираль пішінді)

Бактериялар (шар, таяқ және спираль пішінді)

Бактериялар пішіндері бойынша да жіктеледі.

Биология

Этикеткалар

bacterium, prokaryote, unicellular, pathogen, antibiotic, microorganism, disease, infection, inflammation, E. coli, tetanus, plague, cholera, gonococcal infection, meningitis, gonorrhoea, pneumonia, Salmonella, Legionnaires' disease, Лайм ауруы, syphilis, stick, spiral, spherical, monococcus, vibrio, pus, staphylococcus, streptococcus, bacillus, Spirillum, coccus, cell, cell wall, Грам оң, Gram staining, tok, cilium, Pasteur, Грам теріс, morphology, bacteriology, Microbiology, биология

Байланысты экстралар

Сұрақтар

  • Қай бактерия шар пішінді?
  • Қай пішін бактерияларға тән емес?
  • Қай пішінді бактерия обаның қоздырғышы емес?
  • Қай пішінді бактерия сіреспенің қоздырғышы емес?
  • Қай аурудың қоздырғыштары бактериялар?
  • Бактериялар қай аурулардың қоздырғышы?
  • Бактериялар қай аурулардың қоздырғышы?
  • Бактериялар қай аурулардың қоздырғыштары емес?
  • Бактериялар қай аурулардың қоздырғыштары емес?
  • Бактериялар қай аурулардың қоздырғыштары емес?
  • Жасушаның қай құрамдас бөлігінің боялуы негізінде Грамм-оң және Грам-теріс бактериялары ажыратылады?
  • Бактериялардың жасуша қабырғасын негізінен қай зат құрайды?
  • Сүт өнімдерін өндіруде қай бактериялар пайдаланылады?
  • Бұл пікір дұрыс па?\nАзотжинақтаушы бактериялар адамның ағзасына түсіп жиі қабыну тудырады.
  • Бұл пікір дұрыс па?\nАзотжинақтаушы бактериялар көбелек жапырақты өсімдіктердің тамырларында өмір сүреді.
  • Бұл пікір дұрыс па?\nҚармақшы балықтың қармағында жарық шығаратын бактериялар өмір сүреді.
  • Бұл пікір дұрыс па?\nАдамның ішегінде коли бактериялары өмір сүреді?
  • Бұл пікір дұрыс па?\nСіреспенің қоздырғышы қауіпсіз сіресу туғызатын токсин өндіреді.
  • Бұл пікір дұрыс па?\nБактериялар бір жасушалы прокариоттар.
  • Бұл пікір дұрыс па?\nБактериялар бір жасушалы эукариоттар.

Көріністер

Шар пішінді

  • монококтар - Қарапайым, шар тәрізді бактериялар.
  • диплококктар - Мысалы: гонореяның қоздырғышы - гонококк (Neisseria gonorrheae) немесе ми қабыршағының қабынуының (менингиттің) қоздырғыштарының бірі менингококк (Meningococcus).
  • стрептококктар - Мұнда көптеген қабыну тудыратын бактериялар жатады. Мысалы: өкпе, жоғарғы тынысы жолдарының, ми қабыршағының қабынуын тудыратын пневмококк (Streptococcus pneumoniae).
  • стафилококтар - Iрің тудыратын бактериялар топтасып өмір сүреді. Мәселен, Staphylococcus aureus жаралардың іріңдеуіне себеп болады.

Таяқ пішінді

  • бациллдар - Мәселен: ішектерімізде өмір сүретін коли бактериясы (Eschericia coli), немесе сүт өнеркәсібінде жиі қолданылатын сүт қышқылы бактериялары. Сонымен бірге олар обаның, "легиондар ауруының", сіреспе және сальмонеллез ауруларының қоздырғыштары болуы мүмкін.
  • вибриондар - Мәселен: безгектің қоздырғышы безгек вибрионы (Vibrio cholerae); жарық шығаратын бактериялар (Photobacterium), қармақшы балықтың қармағында кездеседі.

Спираль пішінді

  • спириллдар - Мәселен: егеуқұйрықтар тістегенде пайда болатын қабынуды тудыратын бактерия Spirillum minus.
  • спирохеттер - Мәселен: Лайма ауруының қоздырғышы (Borrelia burgdorferi), лептоспироздың қоздырғышы, сондай-ақ сифилис (мерез), жыныс жолымен жұғатын ауруларды тудырады (Treponema pallidum).

Құрылысы

  • қапшық - Бактерия жасушасын қорғайтын берік қабат. Негізінен зиянды бактерияларға тән.
  • жасуша қабырғасы - Бактериялардыңкөпшілігінде полисахаридтер мен ақуыздардан тұратын, төзімді, қатты құрылым бар. Бактерия жасушасының пішінің сақтап, жасушаны қорғайды.
  • жасуша мембранасы - Қос липидтті қабат.
  • ДНҚ - Жүзік пішінді: цитоплазма мембранасымен қоршалмаған. Сондықтан оларды прокариоттар (тірі жасуша ядролылар) деп атайды.
  • цитоплазма
  • бактерия талшығы - Бактериялардың қозғалуына көмектеседі. Қысқа және ұзын болады, ұзындарын қамшы деп те атайды. Барлық бактерияның талшығы болмайды.
  • плазмидтар - Жасушаның хромосомасынан денесі бөлектенген және оған тәуелсіз өздігінен көбеюге қабілетті қысқа ДНҚ молекуласы. Көбінесе жүзік пішінді ДНҚ молекуласы түрінде бактериялардың ішінде кездеседі.

Жасуша қабырғасы

  • грам-оң бактерия
  • полисахарид - Жасуша қабырғасы полисахаридтерден тұрады, оларды пептидоглюкандар деп атайды. Грам әдісі бойынша бояу кезінде бояу осы қабатқа енеді.
  • жасуша мембранасы
  • грам-теріс бактерия
  • жасуша мембранасы
  • полисахарид - Жасуша қабырғасы полисахаридтерден тұрады, оларды пептидоглюкандар деп атайды.
  • сыртқы липидті мембрана - Грам әдісіі бойынша бояу кезінде бояудың полисахарид қабатына енуіне кедергі жасайды. Сондықтан жасуша қабырғасы осы әдіспен бояла алмайды.

Анимация

  • қапшық - Бактерия жасушасын қорғайтын берік қабат. Негізінен зиянды бактерияларға тән.
  • жасуша қабырғасы - Бактериялардыңкөпшілігінде полисахаридтер мен ақуыздардан тұратын, төзімді, қатты құрылым бар. Бактерия жасушасының пішінің сақтап, жасушаны қорғайды.
  • жасуша мембранасы - Қос липидтті қабат.
  • ДНҚ - Жүзік пішінді: цитоплазма мембранасымен қоршалмаған. Сондықтан оларды прокариоттар (тірі жасуша ядролылар) деп атайды.
  • цитоплазма
  • бактерия талшығы - Бактериялардың қозғалуына көмектеседі. Қысқа және ұзын болады, ұзындарын қамшы деп те атайды. Барлық бактерияның талшығы болмайды.
  • плазмидтар - Жасушаның хромосомасынан денесі бөлектенген және оған тәуелсіз өздігінен көбеюге қабілетті қысқа ДНҚ молекуласы. Көбінесе жүзік пішінді ДНҚ молекуласы түрінде бактериялардың ішінде кездеседі.
  • грам-оң бактерия
  • полисахарид - Жасуша қабырғасы полисахаридтерден тұрады, оларды пептидоглюкандар деп атайды. Грам әдісі бойынша бояу кезінде бояу осы қабатқа енеді.
  • жасуша мембранасы
  • грам-теріс бактерия
  • жасуша мембранасы
  • полисахарид - Жасуша қабырғасы полисахаридтерден тұрады, оларды пептидоглюкандар деп атайды.
  • сыртқы липидті мембрана - Грам әдісіі бойынша бояу кезінде бояудың полисахарид қабатына енуіне кедергі жасайды. Сондықтан жасуша қабырғасы осы әдіспен бояла алмайды.
  • монококтар - Қарапайым, шар тәрізді бактериялар.
  • диплококктар - Мысалы: гонореяның қоздырғышы - гонококк (Neisseria gonorrheae) немесе ми қабыршағының қабынуының (менингиттің) қоздырғыштарының бірі менингококк (Meningococcus).
  • стрептококктар - Мұнда көптеген қабыну тудыратын бактериялар жатады. Мысалы: өкпе, жоғарғы тынысы жолдарының, ми қабыршағының қабынуын тудыратын пневмококк (Streptococcus pneumoniae).
  • стафилококтар - Iрің тудыратын бактериялар топтасып өмір сүреді. Мәселен, Staphylococcus aureus жаралардың іріңдеуіне себеп болады.
  • бациллдар - Мәселен: ішектерімізде өмір сүретін коли бактериясы (Eschericia coli), немесе сүт өнеркәсібінде жиі қолданылатын сүт қышқылы бактериялары. Сонымен бірге олар обаның, "легиондар ауруының", сіреспе және сальмонеллез ауруларының қоздырғыштары болуы мүмкін.
  • вибриондар - Мәселен: безгектің қоздырғышы безгек вибрионы (Vibrio cholerae); жарық шығаратын бактериялар (Photobacterium), қармақшы балықтың қармағында кездеседі.
  • спириллдар - Мәселен: егеуқұйрықтар тістегенде пайда болатын қабынуды тудыратын бактерия Spirillum minus.
  • спирохеттер - Мәселен: Лайма ауруының қоздырғышы (Borrelia burgdorferi), лептоспироздың қоздырғышы, сондай-ақ сифилис (мерез), жыныс жолымен жұғатын ауруларды тудырады (Treponema pallidum).

Наррация

Бактериялар - бір жасушалы прокариоттар, оларды біз күнделікті әр түрлі жерлерде кездестіреміз. Бүгін өмір сүретін бактериялардың тектері Жерде алғаш рет шамамен 3,5 миллиард жыл бұрын пайда болған.

Бактериялардың негізін жасуша плазмасы құрайды. Онда ядролық зат - жүзік пішінді ДНҚ орналасқан, ДНҚ-ға байланысқан эукариотты жасушалар секілді, оған ақуыз жасушалары байланыспайды. Жасуша плазмасы жасуша мембранасын айнала қоршайды.

Жасуша қабырғасы көп бактерияда болады. Оның құрылысы берік, қатты; негізінен полисахаридтер мен ақуыздардан жасалған. Жасуша пішінін сақтап қана қоймайды, жасушаны қорғауда да маңызды рөл атқарады.

Жасуша қабырғасынан тыс қапшық орналасқан, ол негізінен сахаридтерден тұрады. Қапшық жасушаны қорғайды, бірақ жиі қожайынның ағзасына ауру туғызатын әсері бар.
Бактериялардың бір бөлігі бактерия талшықтарының көмегімен белсенді қимылдауға қабілетті.

Бактериялар өте керемет көбейгіштіктері мен бейімделгіш қабілеттерінің арқасында тез таралады. Бактериялар жыныстық жолмен де, жыныссыз жолмен де таралады. Жыныссыз жолда бактериялар жасушаның бөлінуі арқылы таралады, онда бактериялар дарағының саны орасан көп болады.
Олардың пішіндері әр түрлі: шар, таяқша немесе спираль пішінді.

Шар пішінді кокктар деп аталатындар, шар пішінді бактериялар, олар жалғыз да, жұптасып та, шынжыр түрінде немесе топтасып кездеседі. Iрің, өкпе қабынуын тудыратын бактериялар сондай болуы мүмкін, сонымен бірге шар пішінді бактериялар гонорея да тудырады.

Таяқша пішінді бактерияларға бациллдар жатады. Олар зиянсыз болуы мүмкін, мәселен тамақ өнеркәсібінде пайдаланылатын сүт қышқылы бактериялары. Бірақ ауру тудырулары да мүмкін,мәселен, оба, туберкулёз, сальмонеллёз және сіреспе. Сондай-ақ кәдімгі ішек бактериясы, коли бактериясы, да бацилдерге тарайды.

Спираль пішінді бактериялар мерез, Лайм ауруын және лептоспироз ауруын тудырады.

Грам әдісі бойынша бактериялар екі топқа бөлінеді: Грам-оң және Грам-теріс бактериялар. Оның негізі кейбір бактериялардың жасуша қабырғалары олардың құрылысының әр түрлі болуына байланысты әр түрлі түске боялады. Бұл топтау маңыздылығы сол, Грам-оң және Грам-теріс бактерияларға әр түрлі антибиотиктер әсер етеді.

Байланысты экстралар

Табиғаттағы азот айналысы

Жер атмосферасындағы азот бактерияларды байланыстырады, сонан соң тірі ағзалар әр түрлі...

Вирустар

Вирустар ақуыздан және ДНҚ немесе РНҚ-дан тұрады. Олар жұқтырған жасушаны вирустар...

Biogas power plant

Biogas can be produced from organic material (manure, plant waste, organic waste) using...

Жауын құрты

Топырақта өмір сүретін жауын құрты арқылы сақиналы құрттардың құрылысымен танысамыз.

Прокариот және эукариот жасушалардың құрылысы

Табиғатта жасушалардың екі негізгі түрі болады: прокариот мен эукариот жасушалар.

Үлкен оба індеті (Еуропа, 1347–1353)

Бактерия қоздырған оба - адамзат тарихындағы ең жойқын жұқпалы ауру.

Bacteria (advanced)

Bacteria are unicellular organisms that have no nuclei and are a few micrometres in length

Comparison of edible and poisonous mushrooms

Certain mushrooms are poisonous and can be fatal for humans when consumed, while others...

DNA

Carrier of genetic information in cells.

Fat molecule

Three saturated fatty acid molecules linked to a glycerol molecule.

Genome editing

Genome editing is a type of genetical engineering which results in changes in the genome...

Oil molecule

Triglycerides containing unsaturated fatty acids are liquid at room temperature.

Қармақшы балық

Осы бір сырт бейнесі қызық балық құрбанын жарықпен алдап ұстайды. Анимация осы алдаудың...

Euglena viridis

Unicellular eukaryotes living in freshwaters, capable of feeding autotrophically and...

Structure of proteins

The structure and arrangement of polypeptide chains affects the spatial structure of...

Жануар және өсімдік жасушалары, жасушалық органоидтар

Эукариот жасушаларында көптеген органоидтар болады.

Инфузория – туфелька

Ағынсыз су қоймаларында кездесетін қарапайымдылар ішінде бір жасушалы эукaриот.

Amoeba proteus

Widespread heterotrophic unicellular organisms with constantly changing shapes

Added to your cart.