Бүйрекүсті бездері

Бүйрекүсті бездері

Ӏшкі секрецияның жұп безі, ол гомеостазды қалыпта ұстауға және стресс жағдайларына тез жауап беруге ықпал етеді.

Биология

Этикеткалар

adrenal cortex, adrenal medulla, kidney, endocrine system, stressful situation, sympathetic nervous system, адреналин, noradrenaline, aldosterone, cortisol, sex hormone, male sex hormone, endocrine gland, steroid, hormone, stress, heart, lung, гипофиз, spinal cord, skeletal muscle, gland, hormones, anatomy, биология, human

Байланысты экстралар

Сұрақтар

  • Қыртыс заты бүйрекүсті бездерінің қанша бөлігін құрайд?
  • Бұл пікір дұрыс па?\nБүйрекүсті бездерінің жұлын заты мен қыртыс затының жұмыс істеуі бір-біріне тығыз байланысты.
  • Бүйрекүсті бездерінің қай гормоны қандағы натрий иондарының мөлшерін көтереді?
  • Бүйрекүсті бездерінің қай бөлігінде көмірсулардың алмасуына әсер ететін гормондар өндіріледі?
  • Бүйрекүсті бездерінің көмірсу алмасуын реттейтін гормондар қай органға әсер етеді?
  • Еркек жыныс гормондары бүйрекүсті бездерінің қай бөлігінде өндірілді?
  • Бұл пікір дұрыс па?\nБүйрекүсті бездерінің жұлын заты парасимпатикалық жүйке жүйесіне жатады.
  • Бүйрекүсті бездерінің қыртыс затының жұмысын қай орган реттейді?
  • Адреналиннің өндірілуіне не ықпал етеді?

Көріністер

Орналасуы

  • бүйрекүсті бездері

Бүйрекүсті бездері

  • бүйрекүсті бездері
  • бүйректер

Ӏшкі секреция бездерінің ішіндегі ең маңыздыларының бірі бүйрекүсті бездері. Бүйрекүсті безі жұп орган және бүйректің үстінгі төбесінде орналасады. Кіші көлемді эндокрин бездеріне жатады: ересек адамның бүйрекүсті безінің әрбірінің салмағы 4-5 грамм.

Құрылысы

  • бүйрекүсті бездері
  • дәнекер ұлпаның капсуласы - Капсула бүйрекүсті бездерін қорғайды және екі затты бірге ұстайды.
  • қыртысы - Бүйрек үсті бездерінің ең сыртқы қабаты. Үш бөлек қабаттан тұрады.
  • жұлыны - Бүйрекүсті бездерінің орталық бөлігінде орналасқан, қыртыс затымен қоршалған. Ағзадағы адреналиннің негізгі көзі. Бүйрекүсті бездерінің жұлынының жұмысын симпатикалық жүйке бағаны реттейді.

Бүйрекүсті бездерінің құрылысы қабатты, сыртқы қыртысты және ішкі жұлын заттан тұрады. Бүйрекүсті безінің салмағының басым бөлігін, 90%-дан астамын, қыртыс заты құрайды. Бүйрекүсті безінің екі заты бір-біріне толықтай тәуелсіз жұмыс істейді, оларды екі бөлек эндокриндік құрылымдар деп қарастыруға болады. Сыртқы бүйрекүсті бездерін сыртынан дәнекер ұлпа капсуласы қаптап тұрады.

Қыртысының қызметі

  • қыртыстың сыртқы қабаты - Тікелей дәнекер ұлпа капсуласының астында орналасқан, капиллярлары көп. Натрий йондарының деңгейін көтеретін гормондарды өндіреді, мәселен, альдостерон. Бұл гормондар бүйректе қан сүзгіден натрийдің қанға кері сіңірілуіне ықпал етеді. Ағзадағы сұйықтықтардағы натрий концентрациясының төмендеуі барысында өндіріледі.
  • альдостерон - Қандағы қажетті натрий концентрациясының болуына жауап беретін стероидты гормон.
  • бүйректер - Альдостерон бүйректегі натрийдің сүзгіден қанға сіңірілуіне ықпал етеді. Дене сұйықтықтарындағы натрий концентрациясының төмендеуі салдарынан өндіріледі.

Бүйрекүсті бездерінің қыртысты заты үш қабаттан тұрады. Олардың әрқайсысы стероид типті гормондарды бөледі, алайды бұл гормондардың қызметі әр түрлі.
Ең сыртқы қабаттың гормондары, соның ішінде альдостерон, қандағы натрий иондарының деңгейін көтереді, ол бүйректің натрийді кері сіңіруіне ықпал етеді. Ортаңғы қабат гормондары көміртегі алмасуына әсер етеді. Оның қызметі бауырда білінеді: бір жағынан глюкозаның жиналуынуына көмектеседі, екінші жағынан липидтер мен ақуыздардың глюкозаға айналуын белсендіреді. Бұл үдеріс глюкогенез деп аталады. Оның нәтижесінде қанда қант мөлшері көтеріледі. Бүйрекүсті бездерінің қыртысты затының ең ішкі бөлігінде жыныстық гормондар, екі жыныста да еркек жыныстық гормондар, өндіріледі.

Жұлыны

  • жұлыны - Бүйрекүсті бездерінің орталық бөлігінде орналасқан және қыртысты затпен қоршалған. Уолтер Кэннон сипаттаған "ұр да қаш", яғни қауіп реакциясына қатысатын адреналин және норадреналин секрециясына жауап береді. Бүйрекүсті бездерінің жұлынының жұмыс істеуі симпатикалық жүйке бағанымен реттеледі.
  • адреналин - Басқаша атауы - эпинефрин. Стресс гормоны, симпатикалық жүйке жүйесінің ықпалымен бүйрекүсті бездерінің жұлынында өндіріледі. нервной системы. Оның әсері шын мәнінде симпатикалық жүйке жүйесімен бірдей Уолтер Кэннон сипаттаған "ұр да қаш", яғни қауіп реакциясын тудырады. Әр түрлі жасушалар адреналинді әр түрлі қабылдайды, реакция рецепторлардың түріне байланысты (α/ß).
  • қаңқа бұлшықеті - Қаңқа бұлшықеттерінің қан айналымы жақсарады. Оларда жинақталған гликоген глюкозаға айналады, сондықтан қандағы қант мөлшері артады.
  • өкпе - Бронхилалар кеңейеді, тыныс алудың минуттық мөлшері артады.
  • жүрек - Жүрек бұлшықеті қатты әрі үлкен жиілікпен жиырылады. Қан айналымының минуттық мөлшері артады. Жүрек қан тамырлары кеңейеді.
  • ми - Мидың қан тамырлары кеңейеді, қанмен қамтамасыз ету артады.
  • бүйрек - Бүйректің тамырлары тарылады, бөлу жүйесінің жұмысы баяулайды, қан қаңқа бұлшықеттерінде бағытталады.

Бүйрекүсті симпатикалық жүйке жүйесінің бөлігі. Оның гормон жасушалары - өсінділерін жоғалтқан нейрондар және өндірілген гормондарды тікелей қан айналымына жеткізеді. Бүйрекүсті бездерінің ең маңызды гормоны - адреналин. Бұл гормон жүйке жүйесінің жұмыс істеуіне көмектеседі, ағзаның энергия айналымын жақсартады, қандағы қант деңгейін көтереді.

Қыртысының реттелуі

  • гипофиз - Адренокортикотроп гормон (АКТГ), бүйрекүсті бездерінің қыртыс затының жұмысына ықпал етеді, гипофиздің алдыңғы бөлігінде өндіріледі.
  • бүйрекүсті бездері

Бүйрекүсті бездерінің қыртысының жұмыс істеуін ең алдымен гипофиз, реттейді. Гипофиз гормоны АКТГ қан айналым жүйесі арқылы бүйрекүсті бездерінің қыртыс затына келеді. Бүйрекүсті бездерінің қыртыс затын АКТГ-ден тыс дене сұйықтықтарының натрий йондарының тығыздығы да реттейді. Егер натрий тығыздығы төмендесе, онда альдостерон өндіру де күшейеді.

Жұлынының реттелуі

  • симпатикалық бағана - Вегетативті жүйке жүйесінің бөлігі, жүйке түйіндерінен (ганглия) тұрады. Ағзаға стресс пен төнген қауіп жөнінде ақпарат береді, сондай-ақ "ұр да қаш" жауап реакциясының қалыптасуына қатысады.
  • бүйрекүсті бездері
  • омыртқа жұлыны

Бүйрекүсті бездерінің гормон өндіруі стресс және қауіп төнген жағдайларда көтеріледі. Ондай сәтте симпатикалық жүйке жүйесі белсенеді және симпатикалық жүйке жүйесі жасушалары арқылы бүйрекүсті бездердің жұлындарының гормондарының, мәселен, адреналиннің, өндірілуіне тікелей ықпал етеді.

Анимация

  • гипофиз - Адренокортикотроп гормон (АКТГ), бүйрекүсті бездерінің қыртыс затының жұмысына ықпал етеді, гипофиздің алдыңғы бөлігінде өндіріледі.
  • бүйрекүсті бездері

Байланысты экстралар

Hypothalamic-pituitary axis

The Hypothalamic-pituitary axis is the regulating centre of our endocrine system.

The urinary system

The urinary system serves for the removal of harmful and useless materials from the body.

Glands connected to the duodenum

The pancreas and the liver empty digestive juices into the duodenum.

Male reproductive system

The reproductive system consists of organs which work together for the purpose of...

Thyroid gland

An important endocrine gland producing hormones that affect metabolism and the calcium...

Адам миының бөліктері

Мидың негізгі бөліктері: ми бағаны, аралық ми және ортаңғы ми мен мишықтан тұратын үлкен ми.

Жұлынның құрылысы

Жұлын омыртқада орналасқан орталық жүйке жүйесінің органы, одан жұлын жүйкелері шығады.

Endocrine system

Glands of the endocrine system secrete hormones into the blood.

Limbic system

The limbic system plays an important role in forming emotions and in learning.

Added to your cart.