Adrenalin (napredni stupanj)

Adrenalin (napredni stupanj)

Adrenalin ili epinefrin nastaje u našem tijelu na utjecaj stresa i ima važnu ulogu u oblikovanju reakcije "udari ili bježi".

Biologija

Ključne riječi

adrenalin, epinefrin, stresna situacija, stres, alarmantna reakcija, hormon, neurotransmiter, simpatički živčani sustav, moždina nadbubrežne žlijezde, vazokonstrikcija, vazodilatacija, kateholamin, razina šećera u krvi, homeostaza, čovjek, bilogija

Povezani dodatci

3D modeli

Alarmna reakcija

  • mozak - Krvne žile mozga se šire te se povećava dotok krvi u mozak.
  • srce - Srčani mišić kontrahira se snažnije i s većom frekvencijom. Minutni volumen srca raste te se krvne žile srca šire.
  • pluća - Bronhiole se šire, povećava se minutni volumen disanja.
  • oči - Zjenice se šire.
  • crijeva - Krvne žile crijeva se kontrahiraju; krv odlazi u skeletne mišiće.
  • koža - Kontrahiranjem krvnih žila koža blijedi, krv odlazi u skeletne mišiće.
  • bubrezi - Krvne žile bubrega se sužavaju, usporavaju se procesi izlučivanja; krv odlazi u skeletne mišiće.
  • skeletni mišići - Povećava se dotok krvi u skeletne mišiće. U mišićima skladišten glikogen pretvara se u glukozu i dolazi do povećanja razine glukoze u krvi.
  • jetra - Jetra igra važnu ulogu u skladištenju glikogena. Glikogen se pretvara u glukozu i dolazi do povećanja razine glukoze u krvi.

Vazokonstrikcija (alfa receptor)

  • stanica glatkog mišića
  • adrenalin - Poznat i pod imenom epinefrin. Hormon stresa kojeg luči srž nadbubrežne žlijezde kao odgovor na podražaj simpatikusa. Okidač je za reakciju borba-ili-let.
  • alfa receptor - Naše tijelo sadržava alfa ili beta receptore. Kada se veže za alfa receptore adrenalin uzrokuje sužavanje krvnih žila, a kada se veže za beta receptore uzrokuje širenje krvnih žila. Glatki mišići u našim crijevima, bubrezima i koži sadržavaju alfa receptore.
  • G protein - Protein koji ima tri podjedinice. Njegova alfa podjedinica pretvara GDP u GTP i zatim aktivira fosfolipazu C.
  • GDP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin.
  • GTP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin. Njegovo vezivanje aktivira alfa podjedinicu G proteina.
  • fosfolipaza C - Enzim koji cijepa PIP2 molekulu koja se nalazi u staničnoj membrani. Pritom aktivira protein-kinazu C i uzrokuje oslobađanje Ca²⁺.
  • aktiviranje protein-kinaze C i oslobađanje Ca²⁺
  • kontrakcija stanice glatkog mišića
  • vazokonstrikcija

Vazodilatacija (beta receptor)

  • stanica glatkog mišića
  • adrenalin - Poznat i pod imenom epinefrin. Hormon stresa kojeg luči srž nadbubrežne žlijezde kao odgovor na podražaj simpatikusa. Okidač je za reakciju borba-ili-let.
  • beta receptor - Naše tijelo sadržava alfa ili beta receptore. Kada se veže za alfa receptore adrenalin uzrokuje sužavanje krvnih žila, a kada se veže za beta receptore uzrokuje širenje krvnih žila. Glatki mišići u našim crijevima, bubrezima i koži sadržavaju alfa receptore.
  • G protein - Protein koji ima tri podjedinice. Njegova alfa podjedinica pretvara GDP u GTP i zatim aktivira fosfolipazu C.
  • GDP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin.
  • GTP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin. Njegovo vezivanje aktivira alfa podjedinicu G proteina.
  • adenilat ciklaza - Enzim koji može sintetizirati cAMP iz ATP-a. Sekundarni je glasnik važan u mnogim biološkim procesima.
  • ATP
  • opuštanje stanice glatkog mišića
  • vazodilatacija

Povećanje razine šećera u krvi (beta receptor)

  • oslobađanje glukoze - U stresnim se situacijama razina glukoze u krvi povisuje. Većinu ATP-a stanice proizvode razbijajući glukozu.
  • adrenalin - Poznat i pod imenom epinefrin. Hormon stresa kojeg luči srž nadbubrežne žlijezde kao odgovor na podražaj simpatikusa. Okidač je za reakciju borba-ili-let.
  • beta receptor - Naše tijelo sadržava alfa ili beta receptore. Kada se veže za alfa receptore adrenalin uzrokuje sužavanje krvnih žila, a kada se veže za beta receptore uzrokuje širenje krvnih žila. Glatki mišići u našim crijevima, bubrezima i koži sadržavaju alfa receptore.
  • G protein - Protein koji ima tri podjedinice. Njegova alfa podjedinica pretvara GDP u GTP i zatim aktivira fosfolipazu C.
  • GDP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin.
  • GTP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin. Njegovo vezivanje aktivira alfa podjedinicu G proteina.
  • adenilat ciklaza - Enzim koji može sintetizirati cAMP iz ATP-a. Sekundarni je glasnik važan u mnogim biološkim procesima.
  • ATP
  • cAMP - Važan sekundarni glasnik koji ima ulogu u učinku adrenalina u stanici. Sintetizira se iz ATP-a cijepanjem dviju fosfatnih skupina.
  • protein-kinaza A - Kinaze su sposobne za fosforilizaciju drugih enzima, što utječe na njihovu aktivnost.
  • glikogen fosforilaza - Glikogen je polimer glukoze. Glikogen fosforilaza može se pretvoriti u glukoza fosfat.
  • glikogen - Polimer glukoze. Uz masti predstavlja glavno skladište energije u tijelu. Prvenstveno se nalazi u jetri i skeletnim mišićima. Kako bi povećao razinu glukoze u krvi i opskrbio stanice energijom može se przo pretvoriti u glukozu.
  • glukoza-fosfat
  • fosfataza - Enzim koji može uklanjanjem fosfatne skupine pretvoriti glukoza fosfat u glukozu.
  • glukoza - U stresnim se situacijama razina glukoze u krvi povisuje. Većinu ATP-a stanice proizvode razbijajući glukozu.
  • prijenosnik glukoze - Molekula glukoze sama ne može proći kroz lipidnu membranu, u prolasku joj pomažu molekule proteina.

Utjecaj beta blokatora

  • stanica srčanog mišića
  • adrenalin - Veže se za beta receptore srčanog mišića i pojačava njegovu aktivnost, što ponekad može biti pogubno (npr. kod srčanog udara). Njegovo vezivanje s receptorima mogu inhibirati beta blokatori.
  • beta blokator - Inhibiraju vezivanje adrenalina i beta receptora. U srcu postoji nekoliko vrsta beta receptora od kojih je najčešći beta-1 receptor. Postoje selektivni beta-1 blokatori ali postoje i blokatori koji djeluju na sve vrste beta receptora.
  • beta- eceptor - Postoje selektivni beta-1 blokatori ali postoje i blokatori koji djeluju na sve vrste beta receptora. Kako bi opustili srčani mišić beta blokatori koriste se kod smetnji poput ubrzanog rada srca, visokog krvnog tlaka ili nakon srčanog udara.
  • otkucaji srce se uporavaju

Animacija

  • mozak - Krvne žile mozga se šire te se povećava dotok krvi u mozak.
  • srce - Srčani mišić kontrahira se snažnije i s većom frekvencijom. Minutni volumen srca raste te se krvne žile srca šire.
  • pluća - Bronhiole se šire, povećava se minutni volumen disanja.
  • oči - Zjenice se šire.
  • crijeva - Krvne žile crijeva se kontrahiraju; krv odlazi u skeletne mišiće.
  • koža - Kontrahiranjem krvnih žila koža blijedi, krv odlazi u skeletne mišiće.
  • bubrezi - Krvne žile bubrega se sužavaju, usporavaju se procesi izlučivanja; krv odlazi u skeletne mišiće.
  • skeletni mišići - Povećava se dotok krvi u skeletne mišiće. U mišićima skladišten glikogen pretvara se u glukozu i dolazi do povećanja razine glukoze u krvi.
  • jetra - Jetra igra važnu ulogu u skladištenju glikogena. Glikogen se pretvara u glukozu i dolazi do povećanja razine glukoze u krvi.
  • stanica glatkog mišića
  • adrenalin - Poznat i pod imenom epinefrin. Hormon stresa kojeg luči srž nadbubrežne žlijezde kao odgovor na podražaj simpatikusa. Okidač je za reakciju borba-ili-let.
  • alfa receptor - Naše tijelo sadržava alfa ili beta receptore. Kada se veže za alfa receptore adrenalin uzrokuje sužavanje krvnih žila, a kada se veže za beta receptore uzrokuje širenje krvnih žila. Glatki mišići u našim crijevima, bubrezima i koži sadržavaju alfa receptore.
  • G protein - Protein koji ima tri podjedinice. Njegova alfa podjedinica pretvara GDP u GTP i zatim aktivira fosfolipazu C.
  • GDP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin.
  • GTP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin. Njegovo vezivanje aktivira alfa podjedinicu G proteina.
  • fosfolipaza C - Enzim koji cijepa PIP2 molekulu koja se nalazi u staničnoj membrani. Pritom aktivira protein-kinazu C i uzrokuje oslobađanje Ca²⁺.
  • aktiviranje protein-kinaze C i oslobađanje Ca²⁺
  • kontrakcija stanice glatkog mišića
  • vazokonstrikcija
  • stanica glatkog mišića
  • adrenalin - Poznat i pod imenom epinefrin. Hormon stresa kojeg luči srž nadbubrežne žlijezde kao odgovor na podražaj simpatikusa. Okidač je za reakciju borba-ili-let.
  • beta receptor - Naše tijelo sadržava alfa ili beta receptore. Kada se veže za alfa receptore adrenalin uzrokuje sužavanje krvnih žila, a kada se veže za beta receptore uzrokuje širenje krvnih žila. Glatki mišići u našim crijevima, bubrezima i koži sadržavaju alfa receptore.
  • G protein - Protein koji ima tri podjedinice. Njegova alfa podjedinica pretvara GDP u GTP i zatim aktivira fosfolipazu C.
  • GDP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin.
  • GTP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin. Njegovo vezivanje aktivira alfa podjedinicu G proteina.
  • adenilat ciklaza - Enzim koji može sintetizirati cAMP iz ATP-a. Sekundarni je glasnik važan u mnogim biološkim procesima.
  • ATP
  • opuštanje stanice glatkog mišića
  • vazodilatacija
  • oslobađanje glukoze - U stresnim se situacijama razina glukoze u krvi povisuje. Većinu ATP-a stanice proizvode razbijajući glukozu.
  • adrenalin - Poznat i pod imenom epinefrin. Hormon stresa kojeg luči srž nadbubrežne žlijezde kao odgovor na podražaj simpatikusa. Okidač je za reakciju borba-ili-let.
  • beta receptor - Naše tijelo sadržava alfa ili beta receptore. Kada se veže za alfa receptore adrenalin uzrokuje sužavanje krvnih žila, a kada se veže za beta receptore uzrokuje širenje krvnih žila. Glatki mišići u našim crijevima, bubrezima i koži sadržavaju alfa receptore.
  • G protein - Protein koji ima tri podjedinice. Njegova alfa podjedinica pretvara GDP u GTP i zatim aktivira fosfolipazu C.
  • GDP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin.
  • GTP - Njegova je struktura slična onoj ATP-a, samo što sadržava adenin, ne guanin. Njegovo vezivanje aktivira alfa podjedinicu G proteina.
  • adenilat ciklaza - Enzim koji može sintetizirati cAMP iz ATP-a. Sekundarni je glasnik važan u mnogim biološkim procesima.
  • ATP
  • cAMP - Važan sekundarni glasnik koji ima ulogu u učinku adrenalina u stanici. Sintetizira se iz ATP-a cijepanjem dviju fosfatnih skupina.
  • protein-kinaza A - Kinaze su sposobne za fosforilizaciju drugih enzima, što utječe na njihovu aktivnost.
  • glikogen fosforilaza - Glikogen je polimer glukoze. Glikogen fosforilaza može se pretvoriti u glukoza fosfat.
  • glikogen - Polimer glukoze. Uz masti predstavlja glavno skladište energije u tijelu. Prvenstveno se nalazi u jetri i skeletnim mišićima. Kako bi povećao razinu glukoze u krvi i opskrbio stanice energijom može se przo pretvoriti u glukozu.
  • glukoza-fosfat
  • fosfataza - Enzim koji može uklanjanjem fosfatne skupine pretvoriti glukoza fosfat u glukozu.
  • glukoza - U stresnim se situacijama razina glukoze u krvi povisuje. Većinu ATP-a stanice proizvode razbijajući glukozu.
  • prijenosnik glukoze - Molekula glukoze sama ne može proći kroz lipidnu membranu, u prolasku joj pomažu molekule proteina.
  • stanica srčanog mišića
  • adrenalin - Veže se za beta receptore srčanog mišića i pojačava njegovu aktivnost, što ponekad može biti pogubno (npr. kod srčanog udara). Njegovo vezivanje s receptorima mogu inhibirati beta blokatori.
  • beta blokator - Inhibiraju vezivanje adrenalina i beta receptora. U srcu postoji nekoliko vrsta beta receptora od kojih je najčešći beta-1 receptor. Postoje selektivni beta-1 blokatori ali postoje i blokatori koji djeluju na sve vrste beta receptora.
  • beta- eceptor - Postoje selektivni beta-1 blokatori ali postoje i blokatori koji djeluju na sve vrste beta receptora. Kako bi opustili srčani mišić beta blokatori koriste se kod smetnji poput ubrzanog rada srca, visokog krvnog tlaka ili nakon srčanog udara.
  • otkucaji srce se uporavaju

Naracija

Ljudsku homeostazu ili dinamičku ravnotežu unutarnjih uvjeta tijela mogu narušiti brojni faktori. U takvim se situacijama kao odgovor na podražaj živčanog i endokrinog sustava javlja stresna reakcija. Ova nam reakcija pomaže da izbjegnemo opasnost i održimo homeostazu.

U stresnim se situacijama aktivira simpatikus koji stimulira lučenje hormona adrenalina (epinefrin) iz srži nadbubrežne žlijezde.

Kombinirani učinak adrenalina i simpatikusa dovodi do reakcije borba-ili-let. Glavni simptomi su: proširene zjenic; ubrzan rad srca i povećanje minutnog volumena; otpuštanje glukoze u krv iz jetre i skeletnih mišića, što povisuje razinu glukoze u krvi; širenje krvnih žila u mozgu i srcu; suženje krvnih žila crijava, bubrega i kože.

Glatki mišići koje pronalazimo u krvnim žilama sadržavaju alfa ili beta adenergičke receptore. Kada se veže za alfa receptore adrenalin uzrokuje sužavanje krvnih žila, a kada se veže za beta receptore uzrokuje širenje krvnih žila. Glatki mišići u našim crijevima, bubrezima i koži sadržavaju alfa receptore. Kada se adrenalin veže alfa receptori aktiviraju G protein koji ima tri podjedinice. Njegova alfa podjedinica pretvara GDP u GTP i zatim aktivira fosfolipazu C. Fosfolipaza C razbija PIP2, fosfoinozitol difosfat, na IP3 i DAG, inozitol trifosfat i diacil glikogen. IP3 uzrokuje otpuštanje kalcijevih iona iz endoplazmatskog retikuluma dok DAG aktivira protein-kinazu C. Kalcijevi ioni i protein-kinaza C imaju zajednički učinak - kontrahiraju glatke mišićne stanice, sužavaju krvne žile i smanjuju dotok krvi u organe.

Glatki mišići koji se nalaze u našem srcu, mozgu i krvnim žilama sadržavaju beta receptore. Zato je pri stresnim reakcijama dotok krvi u ove organe veći. Adrenalin se za beta receptore veže u glatkim mišićnim stanicama krvnih žila. Pri tome se aktivira G protein: alfa podjedinica zamijenjuje GDP s GTP-om i aktivira adenilat ciklazu. Ovaj enzim pretvara ATP u ciklički AMP, poznat i kao cAMP. Rezultat toga je širenje krvnih žila i povećanje dotoka krvi u organe.

Adrenalin uzrokuje stezanje i širenje pojedinih krvnih žila, tj. šalje krv u skeletne mišiće, srce i mozak.

Pod utjecajem adrenalina povećava se razina glukoze u krvi što mišićima, mozgu i srcu osigurava energiju. Glukoza je u jetri i skeletnim mišićima skladištena u obliku polimera, glikogena. Glikogen je najbrži izvor glukoze u organizmu.

Beta receptori u jetrenim stanicama vežu adrenalin. Alfa podjedinica G proteina aktivira adenilat ciklazu koja sintetizira ciklički AMP. cAMP aktivira protein-kinazu A. Nastupa fosforilizacija i aktivira se glikogen koji katalizira otpuštanje glukoza fosfata iz glikogena. Fosfatna skupina se u molekuli glukoza fosfata pod utjecajem enzima odvajai glukoza se otpušta u krv.

Srčani mišić sadržava veliku količinu podjedinice beta receptora, beta-1 receptor. S obzirom da kroz ovaj receptor adrenalin podražuje srce, lijekovi poznati kao beta blokatori mogu se koristiti za smanjivanje srčanog opterećenja. Postoje selektivni beta-1 blokatori ali postoje i blokatori koji djeluju na sve vrste beta receptora. Kako bi opustili srčani mišić beta blokatori koriste se kod smetnji poput ubrzanog rada srca, visokog krvnog tlaka ili nakon srčanog udara.

Povezani dodatci

Endokrini sustav

Endokrine žlijezde proizvode hormone koji se oslobađaju u krv.

Refleks povlačenja

Refleks povlačenja refleks je kralježnične moždine koji osigurava udaljavanje od potencijalno štetnih podražaja.

Srce

Srce je središnja pumpa krvožilnog sustava.

Mokraćni sustav

Mokraćnim sustavom iz tijela se uklanjaju štetne i suvišne tvari.

Slojevi kože i kožni osjeti

Koža je vanjski pokrov našega tijela koji je građen od tri sloja: pousmine, usmine i potkožnoga tkiva.

Srčani udar

Srčani udar posljedica je potpunog prekida dotoka krvi koronarnoj arteriji. Jedan je od najčešćih uzroka smrti.

Živčani sustav

Središnji živčani sustav sastoji se od mozga i kralježnične moždine, a periferni od živaca i živčanih čvorova.

Added to your cart.